Historia AGH - Wkład użytkownika [pl]

Dzieje AGH (do II wojny światowej)

2017-10-06T12:41:13Z

JerzyKrawczyk: /* Zabiegi */

{{TOC| width=450px}}
== Akademia Górnicza ==
=== Zabiegi ===

Pierwsze projekty wprowadzenia nauki górnictwa do programu studiów szkoły wyższej wiążą się z reformami Komisji Edukacji Narodowej, w tym projektem reformy Akademii Krakowskiej przez H. Kołłątaja. W latach 1814 - 1816 w Szkole Głównej Krakowskiej wykłady z zakresu mineralogii i górnictwa prowadził Jan Tomaszewski, mianowany później profesorem tych przedmiotów w Akademii Górniczej w Kielcach.
Konieczność zaznajomienia młodzieży z naukami technicznymi zaowocowała utworzeniem w 1834 r. w Krakowie Instytutu Technicznego, w programie nauki nie przewidując jednak wykładów górnictwa. Dopiero w 1848 r. ówczesny dyrektor Instytutu, Józef Podolski, przedstawił władzom gubernialnym projekt reorganizacji szkoły, obejmujący m.in. utworzenie katedry górnictwa. Projekt spotkał się jednak z niechęcią władz austriackich.
Starania o utworzenie samodzielnej wyższej szkoły górniczej w Galicji datują się od lat sześćdziesiątych XIX w., m.in. w 1869 r. Sejm Krajowy we Lwowie zaakceptował projekt ustawy o reorganizacji istniejącego wówczas w Krakowie Instytutu Technicznego i utworzeniu czterech wydziałów: architektury, mechaniki, górnictwa i hutnictwa. Ustawa ta nie została jednak zatwierdzona przez rząd austriacki i nie weszła w życie. Podobnie były załatwiane inne uchwały w tej sprawie.

W 1885 r. wprowadzono w Politechnice Lwowskiej dwuletni kurs przygotowawczy dla kandydatów na inżynierów górników, pozwalający na podjęcie od razu praktycznych studiów w akademiach austriackich. Kurs ten, kilkakrotnie reorganizowany, nie stał się jednak bazą do utworzenia pełnych studiów inżynierskich. Nie ustawano jednak w próbach, m.in. zwołany z inicjatywy leobeńczyków (absolwentów Akademii Górniczej w Leoben w Austrii) I Zjazd Górników Polskich w 1906 r. uznał potrzebę założenia odrębnego wydziału na Politechnice Lwowskiej. Uchwała ta wywołała szeroką dyskusję między I a II Zjazdem, gdyż niektóre ugrupowania polityczne, a także środowiska fachowe wyrażały pogląd, że polskie górnictwo i hutnictwo dla podkreślenia rangi i odrębności zawodu powinno mieć własną uczelnię. II Zjazd w 1910 r. z powodu tych rozbieżności powziął uchwałę uznającą potrzebę utworzenia w najbliższym czasie wyższych studiów górniczych w Galicji, bez określenia ich formy i miejsca, i polecił Stałej Delegacji (organ urzędujący między zjazdami) podjęcie odpowiednich kroków dla przeprowadzenia tego postulatu.

Energiczne zabiegi Delegacji, a szczególnie jej wiceprezesa, [[Jan Zarański|posła Jana Zarańskiego]] i sekretarza Adama Łukaszewskiego sprawiły, że akcja na rzecz założenia akademii górniczej znalazła ogromne poparcie w Kole Polskim parlamentu wiedeńskiego, w Ministerstwie Robót Publicznych, w Wydziale Krajowym. Stała Delegacja zwołała w tej sprawie do Krakowa ankietę<ref>Ankieta audytoryjna - zebranie w celu wyjaśnienia lub rozstrzygnięcia określonych problemów.</ref> na dzień 24 II 1912 r. Wśród zaproszonych byli przedstawiciele władz wiedeńskich, krajowych organizacji zawodowych, przemysłu górniczego, świata nauki. Jakkolwiek forma studiów i ich umiejscowienie nie były objęte programem ankiety, większość zebranych oświadczyła się za tym, że powinna powstać osobna akademia górnicza w Krakowie.

O konieczności powstania akademii górniczo-hutniczej w Krakowie dowodził także Leon Pitułko w rozprawie pt. [http://winntbg.bg.agh.edu.pl/skrypty2/0220/ O potrzebie i zadaniach Polskiej Akademji Górniczo-Hutniczej w Krakowie] wydanej we Lwowie w 1911 roku.

=== Memoriał w sprawie założenia Akademii Górniczej w Krakowie ===

[[Plik:Memoryał.jpg|200px|thumb|[http://winntbg.bg.agh.edu.pl/skrypty3/0381/ Memoriał w sprawie założenia Akademii Górniczej w Krakowie]]]

Celem zaznajomienia szerokich kręgów społeczeństwa ze stanowiskiem Stałej Delegacji i uczestników ankiety w sprawie przyszłych studiów górniczych wydano drukiem [http://winntbg.bg.agh.edu.pl/skrypty3/0381/ Memoriał w sprawie założenia Akademii Górniczej w Krakowie], w którym przedstawiono wszechstronnie potrzeby jej założenia i zarys organizacji, Memoriał ten, wydany w liczbie 1000 egzemplarzy, rozesłano wszystkim zainteresowanym władzom, instytucjom i osobistościom. Wynikiem tej akcji była ankieta w dniu 1 lipca 1912 r. w Ministerstwie Robót Publicznych, której uczestnicy wypowiedzieli się za utworzeniem samodzielnej akademii górniczej.

=== Realizacja uchwały o utworzeniu Akademii ===

Jeszcze w lipcu 1912 r. Ministerstwo Robót Publicznych przekazało zgodę rządu wiedeńskiego na utworzenie polskiej akademii górniczej w Krakowie, której termin otwarcia ustalono na początek roku szkolnego 1914/15. Przystąpiono energicznie do realizacji uchwały o utworzeniu Akademii Górniczej. Rada miasta Krakowa odstąpiła bezpłatnie pod budowę gmachu szkoły obszar gruntu o powierzchni około 11.000 m2 i przyznała zasiłek w wysokości 200.000 koron. W 1913 r. Ministerstwo Robót Publicznych powołało Komitet Organizacyjny przyszłej uczelni, którego przewodniczącym został [[Józef Morozewicz|dr Józef Morozewicz]], profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Rozpisano konkurs na projekt gmachu uczelni, ogłoszono też konkurs na obsadzenie pierwszych sześciu katedr. Niejako ukoronowaniem tych zabiegów i prac było najwyższe postanowienie cesarza Franciszka Józefa z 31 maja 1913 r. zatwierdzające utworzenie w Krakowie wyższej szkoły górniczej.

=== I wojna światowa ===

Mimo zaawansowanych prac organizacyjnych nie doszło do planowanego otwarcia uczelni w 1914 r. Przeszkodził temu wybuch I wojny światowej.

=== Otwarcie Akademii Górniczej ===

[[Plik:dziennik urzędowy.jpg|209px|thumb|left|Dziennik Urzędowy Ministerstwa W.R.i O.P. 1919 R. 2, Nr 7, Poz. 2.]]

Z chwilą odzyskania niepodległości w 1918 r. odżyły starania instytucji zainteresowanych utworzeniem uczelni górniczej. Już w kolejnym roku w Dzienniku Urzędowym nr 7, poz. 2 znalazło się postanowienie z dnia 18 czerwca 1919 r. o otwarciu Akademii a 20 października 1919 r., ówczesny Naczelnik Państwa, Józef Piłsudski dokonał w auli Uniwersytetu Jagiellońskiego uroczystego otwarcia Akademii Górniczej w Krakowie.

Gmina miasta Krakowa przydzieliła bezdomnej uczelni budynek szkoły powszechnej przy ul. Loretańskiej 18. Poza tym zajęcia odbywały się w Uniwersytecie Jagiellońskim, od 1920 r. w - przydzielonym przez Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego - budynku gimnazjum przy ul. Krzemionki 11, a od 1924 r. również w budynku przy ul. Skałecznej 10 i budynku szkoły powszechnej przy ul. Smoleńsk 7.

=== Początki działalności ===

Dla rozpoczynającej działalność uczelni już w maju 1919 r. mianowano pierwszych sześciu profesorów: [[Władysław Gąsiorowski|dr. Władysława Gąsiorowskiego]] w Zakładzie Geometrii Wykreślnej, [[Antoni Maria Emilian Hoborski|dr. Antoniego Hoborskiego]] w Zakładzie Matematyki, [[Kazimierz Jan Kling|dr. Kazimierza Klinga]] w Zakładzie Chemii, [[Stefan Kreutz|dr. Stefana Kreutza]] w Zakładzie Minerologii i Petrografii, [[Stanisław Roman Płużański|inż. Stanisława Płużańskiego]] w Zakładzie Mechaniki i [[Jan Jakub Stock|dr. Jana Stocka]] w Zakładzie Fizyki.

Jeszcze jednak przed rozpoczęciem nauki zmarł [[Władysław Gąsiorowski|prof. Władysław Gąsiorowski]] (6 VII 1919), a [[Kazimierz Jan Kling|prof. Kazimierz Kling]] przeniósł się na Uniwersytet Lwowski (1 X 1919). W rok później (1 IV 1920) uczelnię opuścił również [[Stefan Kreutz|Stefan Kreutz]] przenosząc się na Uniwersytet Jagielloński. Uczelnia jednak stopniowo wzmacniała swą kadrę naukową: w 1920 r. profesorami Akademii Górniczej zostali: [[Jan Studniarski]], [[Walery Goetel]], [[Oskar Nowotny]], [[Zygmunt Rozen]], [[Wilhelm Alojzy Staronka|Wilhelm Staronka]], a w 1921 r. [[Karol Nereusz Bohdanowicz|Karol Bohdanowicz]], [[Antoni Rodziewicz-Bielewicz]], [[Edmund Chromiński]]. [[Jan Studniarski|Profesor Studniarski]] objął Katedrę Elektrotechniki Ogólnej i kierował nią do 1939 r. [[Walery Goetel|Profesor Goetel]] zorganizował w 1920 r. Katedrę Geologii i Paleontologii. Po utworzeniu w 1926 r. samodzielnej Katedry Paleontologii placówka Goetla zmieniła nazwę na Katedrę Geologii Ogólnej.

Katedrę Geodezji i Miernictwa Górniczego zorganizował w 1920 r. i był jej kierownikiem do 1939 r. [[Oskar Nowotny|profesor Oskar Nowotny]]. [[Zygmunt Rozen|Profesor Zygmunt Rozen]] przejął Zakład Mineralogii po [[Stefan Kreutz|Stefanie Kreutzu]], który przeniósł się na Uniwersytet Jagielloński.

Wybitną postacią w kadrze nauczającej był profesor [[Karol Nereusz Bohdanowicz|Karol Bohdanowicz]], który objął w 1921 r. Zakład Geologii Stosowanej. Wybitnym uczonym był także przybyły z Petersburga [[Henryk Czeczott|profesor Henryk Czeczott]], który w 1922 r. objął kierownictwo Katedry Górnictwa I. Wcześniej tymczasowo wykłady prowadził [[Franciszek Drobniak|inż. Franciszek Drobniak]]. Po śmierci [[Henryk Czeczott|Czeczotta]] w 1928 r. katedrą kierował absolwent krakowskiej Akademii, pierwszy doktorant w tej uczelni - [[Witold Budryk|profesor Witold Budryk]]. Katedrę Górnictwa II powierzono [[Kazimierz Kasiński|profesorowi Kazimierzowi Kasińskiemu]], a po jego śmierci w 1929 r. kierownikiem mianowano [[Feliks Franciszek Zalewski|profesora Feliksa Zalewskiego]], jednego z dwóch pierwszych absolwentów Akademii Górniczej.

Utworzoną w 1923 r. Katedrą Wiertnictwa i Eksploatacji Nafty kierował przez cały okres międzywojenny [[Zygmunt Bielski-Saryusz|prof. Zygmunt Bielski-Saryusz]]. Już w 1920 r. zorganizowano Katedrę Maszyn i Urządzeń Górniczych, a jej pierwszym kierownikiem był wykładowca inż. Franciszek Dąbrowski. W 1923 r. katedrę tę objął [[Stanisław Skoczylas|prof. Stanisław Skoczylas.]]

Organizatorem powstałego w 1922 r. Zakładu Górnictwa Minerałów Solnych (później Zakładu Halurgii i Przemysłu Solnego) i jego kierownikiem do 1930 r. był [[Edward Windakiewicz|docent Edward Windakiewicz]]. Tak więc w ciągu kilku lat na wydziale górniczym zostały zorganizowane i obsadzone wszystkie najważniejsze katedry niezbędne w procesie dydaktycznym studiów.

Ponadto od roku akademickiego 1921/22 zaczęła funkcjonować [http://www.bg.agh.edu.pl/pl/p_historia Biblioteka Główna], w której od stycznia 1922 r. zatrudniono wykwalifikowaną bibliotekarkę, Marię Kuszową.

=== Utrudnienia i niepewność pierwszych lat działalności ===

Pierwsze lata działalności Akademii Górniczej były trudne i niepewne. Jeszcze w pierwszym roku jej istnienia prof. Miłkowski w imieniu Politechniki Lwowskiej przedstawił Ministerstwu W.R.i O.P. referat o konieczności utworzenia drugiej akademii górniczej we Lwowie. W przypadku utworzenia tam takiej uczelni nieugruntowana pozycja uczelni krakowskiej uległaby dalszemu osłabieniu.

W drugim roku działalności Akademii wykłady rozpoczęły się dopiero 1 XII 1920 r. z powodu opóźnionej demobilizacji studentów biorących udział jako ochotnicy w wojnie polsko-rosyjskiej. W 1921 r. powstał projekt przeniesienia Akademii Górniczej na Śląsk, by w ten sposób łatwiej polonizować tamtejszą ludność. Kolegium Profesorów, które zebrało się 20 stycznia 1921 r., uznało że: ,,[...] przez przeniesienie Akademii bardziej na zachód byłaby ona zbyt ekscentrycznie położona w stosunku do soli i nafty, nadto w terenie wysoce niekorzystnym dla nauczania geologii, ponadto podniesiono, że Akademia wraz ze zbiorami przedstawia zbyt wielki majątek państwowy, by go można było na kresach państwa eksponować na możliwe zawieruchy wojenne [...]”

=== Pierwsza kobieta wśród studentów ===

W r. 1921 wśród przyjętych na I rok kandydatów znalazła się, jako wolna słuchaczka, pierwsza kobieta, J. Gibała. W kilka miesięcy po rozpoczęciu studiów wniosła ona podanie o wpisanie w poczet studentów zwyczajnych. Wywołało to w Akademii zasadniczą dyskusję, czy kobiety w ogóle mogą być dopuszczone do studiów w Akademii Górniczej w charakterze studentów zwyczajnych. Kolegium Profesorów AG uznało, że nic nie stoi na przeszkodzie studiom kobiet na wydziale hutniczym, ponieważ jednak prawo górnicze zabrania kobietom pracy pod ziemią zdecydowano ,,[...] dopuścić kobiety do studiów na wydziale górniczym Akademii z utworzeniem jednak dla nich osobnego numerus clausus, który stanowić będzie tylko procentową część numerus clausus dla słuchaczy płci męskiej".

Ministerstwo W.R.iO.P. ustaliło dla kobiet, które mogą być corocznie przyjęte na I rok studiów, począwszy od 1922 r., limit 8 miejsc. W konkretnej sprawie Gibałówny uznano, że będąc wolną słuchaczką nie może być ona przyjęta w poczet słuchaczy zwyczajnych, ponieważ byłoby to obejściem obowiązujących w Akademii przepisów o egzaminie konkursowym. W okresie międzywojennym jeszcze kilka kobiet podejmowało studia w AG, lecz jedyną absolwentką była [[Marta Adelajda Dorota Suchanek-Kłyszewska|Marta Suchanek]], która pracę dyplomową obroniła w 1936 r. u profesora Oskara Nowotnego.

=== Otwarcie Wydziału Hutniczego i pierwsi absolwenci AG ===

Z początkiem roku akademickiego 1922/23 otworzono [http://galaxy.uci.agh.edu.pl/~wmiim/index.php?action=wydzial/owydziale Wydział Hutniczy], dotychczas uczelnia posiadała jedynie [http://www.gorn.agh.edu.pl/wydzial/o-wydziale Wydział Górniczy]. Pierwszymi absolwentami Akademii, którzy uzyskali dyplomy inżyniera górniczego 22 III 1922 r., byli Tadeusz Niepokojczycki i [[Feliks Franciszek Zalewski|Feliks Zalewski]], późniejszy profesor górnictwa w tej uczelni.

=== Budowa pierwszego gmachu Akademii ===

[[Plik:Akademia Górnicza.jpg|300px|thumb|Gmach główny Akademii Górniczej przy alei Mickiewicza w Krakowie. Fot. Stanisław Mucha w t. 1938.]]

W czerwcu 1922 r. Akademia Górnicza przejęła prawnie teren przy Alei Mickiewicza, przeznaczony pod budowę gmachu głównego. 15 czerwca 1923 r., przy udziale ówczesnego prezydenta R.P. Stanisława Wojciechowskiego oraz licznej reprezentacji świata nauki i przemysłu górniczego, dokonano położenia kamienia węgielnego pod budowę pierwszego gmachu Akademii.

Budżet Akademii, mimo wydatnej pomocy państwa, nie uwzględniał wszystkich potrzeb młodej, rozwijającej się uczelni. Zakładając, że w rozwoju uczelni zainteresowany winien być przemysł, władze Akademii wystosowały memoriał, by polski przemysł górniczo-hutniczy opodatkował się na rzecz uczelni. W odpowiedzi na ów apel w 1925 r. Prezydium Górnośląskiego Związku Przemysłowców Górniczych i Hutniczych uchwaliło opodatkowanie kopalń węgla i rudy po groszu od tony na budowę laboratorium maszynowego AG. W 1927 r. Górnośląski Związek Przemysłowców Górniczo-Hutniczych opodatkował się po pół grosza od tony wydobytego węgla i rudy na rzecz urządzenia laboratorium górniczego. Z kolei w 1928 r., z okazji 10-lecia odrodzenia państwa polskiego, prezydent Rzeczypospolitej przeznaczył dar Polskiego Związku Hut w wysokości 1 miliona złotych na rozbudowę katedr hutniczych AG. Również w następnych latach zarówno Górnośląski Związek Przemysłowców Górniczo--Hutniczych, jak i Rada Zjazdu Przemysłowców Górniczych i Hutniczych Zagłębia Dąbrowskiego i Krakowskiego przeznaczały znaczne kwoty na rozbudowę uczelni.

Ostatecznie w 1930 r. oddano do użytku nowych gmach Akademii i odtąd poszczególne zakłady uczelni mieściły się w dwu gmachach - nowym przy Al. Mickiewicza i dawnym przy ul. Krzemionki 11.

=== Bilans okresu międzywojennego ===

Akademia Górnicza, mimo niedostatecznych dotacji państwowych, rozwinęła się przed drugą wojną światową w poważną uczelnię, a jej pracownicy uzyskali w niektórych dziedzinach wyniki o doniosłym dla wiedzy i nauki znaczeniu.

Na swych dwóch wydziałach: [http://www.gorn.agh.edu.pl/wydzial/o-wydziale górniczym] i [http://galaxy.uci.agh.edu.pl/~wmiim/index.php?action=wydzial/owydziale hutniczym] wykształciła Akademia w okresie międzywojennym 792 inżynierów, spośród których wielu piastowało następnie wysokie stanowiska w polskim przemyśle oraz szkolnictwie wyższym, w tym i późniejsi profesorowie Akademii: [[Witold Budryk]], [[Bolesław Krupiński]], [[Kiejstut Żemaitis]], [[Antoni Lambert Eligiusz Sałustowicz|Antoni Sałustowicz]], [[Andrzej Adolf Stanisław Bolewski|Andrzej Bolewski]], [[Feliks Franciszek Zalewski|Feliks Zalewski]] i inni.

=== II wojna światowa ===

Najazd Niemiec na Polskę we wrześniu 1939 roku przerwał działalność Akademii Górniczej. 6 września Kraków zajęły wojska niemieckie. Rozpoczęła się grabież mienia Uczelni i przygotowanie głównego budynku na siedzibę “rządu G.G.”. Mimo niepewnej sytuacji politycznej czynniki polskie postanowiły organizować szkolnictwo. Już 9 września, na zaproszenie rektora UJ, odbyło się zebranie około 20 osób związanych ze szkolnictwem. W toku dyskusji postanowiono powołać do życia “Tymczasową Komisję Szkolną” jako ciało kolegialne. Ponadto senat UJ, znając przychylne stanowisko niektórych wyższych oficerów niemieckich i niemieckiego prezydenta miasta, 19 października 1939 r. zdecydował o otwarciu Uczelni w r. 1939/40. Początkowo istniał również zamiar uruchomienia Akademii Górniczej, jednak - z uwagi na zajęcie jej głównego budynku przez władze niemieckie - ogłoszono, że w roku akademickim 1939/40 uczelnia nie będzie otwarta.

=== Sonderaktion Krakau ===

Tymczasem, na żądanie radcy rządowego, SS-Sturmbannführera dr. Bruno Műllera, na 6 listopada 1939 r. zwołano ogólne zebranie profesorów UJ w celu poinformowania zebranych o poglądach niemieckich władz na sprawy nauki i szkolnictwa. W dniu tym o godz. 12 w sali nr 66 Collegium Novum zebrali się licznie profesorowie i wykładowcy. Budynek został otoczony przez Gestapo a zebrani aresztowani. Wśród aresztowanych znaleźli się również profesorowie Akademii Górniczej, którzy w tym czasie brali udział w zebraniu własnym, odbywającym się w sali posiedzeń Wydziału Filozoficznego UJ. Uwięziono 183 osoby spośród profesorów, docentów i asystentów Uniwersytetu Jagiellońskiego i Akademii Górniczej oraz wiele osób spoza Uniwersytetu. Wśród aresztowanych w tzw. “Sonderakton Krakau” znaleźli się profesorowie: [[Zygmunt Bielski-Saryusz|Zygmunt Saryusz-Bielski]], [[Witold Budryk]], [[Edmund Chromiński]], [[Stefan Jan Czarnocki|Stefan Czarnocki]], [[Iwan Feszczenko-Czopiwski]], [[Roman Dawidowski]], [[Stanisław Gołąb]], [[Antoni Maria Emilian Hoborski|Antoni Hoborski]], [[Stanisław Jaskólski]], [[Mieczysław Jeżewski]], [[Aleksander Wacław Krupkowski|Aleksander Krupkowski]], [[Adam Julian Piotr Ludkiewicz|Adam Ludkiewicz]], [[Izydor Stella-Sawicki]], [[Wilhelm Alojzy Staronka|Wilhelm Staronka]], [[Jan Studniarski]], [[Władysław Takliński]], [[Feliks Franciszek Zalewski|Feliks Zalewski]], docenci: [[Andrzej Adolf Stanisław Bolewski|Andrzej Bolewski]], [[Mikołaj Czyżewski]], [[Edward Windakiewicz]], [[Antoni Józef Konstanty Meyer|wykładowca Antoni Meyer]] i [[Julian Bolesław Kamecki|starszy asystent Julian Kamecki]]. Aresztowanych zatrzymano w więzieniu przy ul. Montelupich, następnie przeniesiono do koszar przy ul. Mazowieckiej, potem przewieziono do więzienia we Wrocławiu i w końcu do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen. Już po kilku dniach tej gehenny zwolniono [[Iwan Feszczenko-Czopiwski|profesora Iwana Feszczenko-Czopiwskiego]] i [[Mikołaj Czyżewski|docenta Mikołaja Czyżewskiego]], którzy byli narodowości ukraińskiej. Ze względu na podeszły wiek zwolniony został także [[Edward Windakiewicz|docent Edward Windakiewicz]] (miał wtedy 81 lat). W obozie koncentracyjnym utracili życie: [[Antoni Józef Konstanty Meyer|zastępca profesora dr inż. Antoni Meyer]], [[Władysław Takliński|prof. inż. Władysław Takliński]], [[Antoni Maria Emilian Hoborski|prof. dr Antoni Hoborski]]. 9 lutego 1940 r. zwolniono starszych profesorów. W obozie pozostali: [[Andrzej Adolf Stanisław Bolewski|Andrzej Bolewski]], [[Stanisław Gołąb]] i [[Julian Bolesław Kamecki|Julian Kamecki]]. Przewieziono ich do obozu koncentracyjnego w Dachau i dopiero w ostatnim kwartale 1940 r. zwolniono. Zwolnienie profesorów AG było możliwe na skutek szerokiej akcji protestacyjnej prowadzonej przez środowiska naukowców całego świata.

=== Szkolnictwo czasu wojny ===

[[Plik:krzemionki 11.jpg|300px|thumb|left|Budynek AG przy ul. Krzemionki 11 w Krakowie, w którym w okresie wojny mieściła się Państwowa Szkoła Techniczna Górniczo-Hutniczo-Miernicza]]

[[Plik:przy teodolicie.jpg|200px|thumb|Przy teodolicie [[Tadeusz Kochmański|prof. T. Kochmański]] i student K. Jakubowski]]

W tym czasie, po wielu ograniczeniach okresu działań wojennych i początku okupacji, niemieckie władze szkolne zmierzały w pośpiechu do wprowadzenia w życie na terenach okupowanych własnego systemu kształcenia zawodowego dla młodzieży polskiej. Zmiany w kształceniu zawodowym obowiązujące od września 1940 r. wprowadzono na podstawie kilku zarządzeń w ramach "Tymczasowej reorganizacji szkolnictwa zawodowego w Generalnym Gubernatorstwie", a od września 1941 r. obowiązywało rozporządzenie o szkolnictwie zawodowo-kształcącym w GG. Zarządzeniem z 10 sierpnia 1940 r. została wprowadzona tymczasowa nowa organizacja technicznych szkół zawodowych wyższego stopnia (technische gewerbliche Fachschulen), m.in. ustalając 2-letni okres nauki, wiek kandydata - 18 lat.
Na tej podstawie prawnej, w oparciu o kadrę Akademii Górniczej i pozostawiony niezagospodarowany budynek Akademii na Krzemionkach w Podgórzu, we wrześniu 1940 r. rozpoczęła działalność Państwowa Szkoła Techniczna Górniczo-Hutniczo-Miernicza (Staatlische Fachschule für Berg-, Hütten- u. Vermessungswesen). Dyrektorem szkoły został [[Walery Goetel|prof. W. Goetel]]. Początkowo zorganizowano dwa oddziały: górniczy i hutniczy, później powstał oddział mierniczy. Każdy oddział liczył po dwie klasy. Językiem wykładowym był język polski.
Program nauczania na Oddziale Hutniczym przewidywał następujące przedmioty:
klasa I - hutnictwo ogólne, rysunki hutnicze, mineralogia i geologia, maszynoznawstwo, rysunek techniczny, mechanika techniczna, budownictwo, matematyka, fizyka, chemia ogólna, język niemiecki, korespondencja polska, higiena i pierwsza pomoc,organizacja i kalkulacja, religia;
klasa II - metalurgia żelaza, metalurgia innych poza żelazem metali, metaloznawstwo i metalografia, walcownictwo i kuźnictwo, odlewnictwo, opałoznawstwo, maszynoznawstwo, maszyny hutnicze, budownictwo, fizyka i elektrotechnika, chemia, język niemiecki, korespondencja polska, higiena i pierwsza pomoc, ćwiczenia cielesne, religia.

[[Plik:Absolwenci PSTGHM.jpg|300px|thumb|Absolwenci Wydziału Górniczego PSTGHM z roku 1944. Nauczyciele (od lewej): [[Walery Goetel|dyrektor W. Goetel]], ks. B. Rosiński, [[Zygmunt Bielski-Saryusz|Z. Saryusz-Bielski]], [[Stefan Jan Czarnocki|S. Czarnocki]], [[Edmund Chromiński|E. Chromiński]], [[Witold Budryk|W. Budryk]], [[Feliks Franciszek Zalewski|F. Zalewski]], W. Zborczyński, T. Szreter, [[Mieczysław Jeżewski|M. Jeżewski]], Z. Zawirski (UJ), [[Stanisław Jaskólski|S. Jaskólski]], J. Takliński, [[Mikołaj Czyżewski|M. Czyżewski]], K. Lewicki, [[Antoni Stanisław Kleczkowski|A. Kleczkowski]], J. Figna (UJ)]]

[[Plik:świadectwo końcowe.jpg|200px|thumb|left|Świadectwo końcowe Państwowej Szkoły Technicznej Górniczo-Hutniczo-Mierniczej w Krakowie]]

Szkoła Górniczo-Hutniczo-Miernicza na Krzemionkach zapisała zaszczytną kartę w dziejach naszego szkolnictwa okupacyjnego. W trudnych warunkach wojennych, wśród szalejącego w mieście terroru okupanta, dzięki ofiarnej pracy organizatorów i wykładowców, szkoła ta zapewniła uczącym się wysoki poziom nauczania dając wyzwolonej Polsce około 400 techników dla górnictwa, hutnictwa i miernictwa. Wielu z nich kontynuowało naukę w szkołach wyższych po wyzwoleniu. Jak podaje [[Andrzej Adolf Stanisław Bolewski|A. Bolewski]] “Według ankietowo zebranych danych uzyskali ogółem około 150 dyplomów inżynierów magistrów oraz nie mniej jak 35 stopni doktorów nauk”, w tym wielu późniejszych profesorów AGH - [[Hubert Gruszczyk]], [[Józef Tadeusz Wędzony|Józef Wędzony]], [[Eugeniusz Podoba]], [[Adam Stefan Trembecki|Adam Trembecki]] czy [[Władysław Ptak]].

Profesorowie i asystenci AG czynnie zaangażowali się w tajne nauczanie. Z jednej strony mogło być ono prowadzone w oparciu o szkołę na Krzemionkach, stanowiącą większe skupisko profesorów i uczących się, z drugiej jednak - szkoła była pod bacznym nadzorem władz niemieckich uważających, że jest to “ukryta akademia”. W toku tajnego nauczania przeprowadzono 278 egzaminów kursowych i 16 przewodów dyplomowych i inżynierskich. Wg [[Andrzej Adolf Stanisław Bolewski|A. Bolewskiego]], liczba 278 egzaminów jest zaniżona, “obejmuje tylko egzaminy zdane przez tych, którzy nie posiadali indeksów oraz przeprowadzone przez profesorów innych wyższych uczelni (...). Po wojnie zostały zatwierdzone przez dziekanów”.

Gdy w styczniu 1945 roku oswobodzono Kraków od okupanta niemieckiego rozpoczął się następny rozdział historii Uczelni.

Tekst J. Krawczyk. Oprac. M. Wijas.

 

== Przypisy ==

<references/>

== Bibliografia ==
==== Książki ====

* Pamiętnik I-go Zjazdu Polskich Górników w Krakowie w roku 1906, Lwów 1907, s. 36.

* Pamiętnik II Zjazdu Polskich Górników i Hutników we Lwowie w roku 1910. Lwów 1912, s. 147.

* Sprawozdanie Związku Górników i Hutników Polskich w Austrii za rok administracyjny 1912, Kraków 1913, s. 8.

* Akademia Górnicza w Krakowie. Skład personelu. Spis wykładów na rok szkolny 1920/21 [. . .], Kraków 1920, s. 16-17, 24; toż za rok akad. 1921/22, s. 23 i za rok akad. 1922/23, s. 55-56, 60.

* Białas S., Szybiński A., Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie w latach 1919-1959. Kronika. Kraków 1959 s. 141 - 161, 164.

* Wacławik J., Kronika Wydziału Górniczego 1919 - 1999. Kraków 1999 s. 36 - 37.

* Walczak M., Szkolnictwo zawodowe w Polsce w okresie okupacji hitlerowskiej. Wrocław 1993 s. 81, 110.

* Bolewski A., Wojenne i powojenne dzieje Akademii Górniczej w Krakowie. Fakty - wspomnienia - refleksje. W: Trudne lata Akademii Górniczej. Kraków 1989 s. 77, 129.

==== Artykuły ====

* Nafta, 1912, z. 4, s. 56.
* Jahoda K.: Etapy realizacji idei założenia w Krakowie wyższej uczelni górniczej (1810-1919), ZN AGH Nr 261 Kraków 1970, s. 30.

==== Inne ====

* Archiwum AGH. Protokoły z posiedzeń Senatu AG (Ogólnego Zebrania Profesorów) 1919-1939, protokół nr 10.
* Archiwum AGH. Protokoły z posiedzeń [. . .], protokoły z dn. 20.01.1921 r. i 12.12.1921 r.

Stanisław Franciszek Żeromski

2017-08-28T08:01:13Z

JerzyKrawczyk:

{{Infobox scientist
|family-name=Żeromski
|given-name=Stanisław Franciszek
|honorific-prefix=Mgr inż.
|image=Stanislaw_Zeromski.jpg
|birth_date=10 października 1898
|birth_place=Kijów (Ukraina)
|death_date=1 sierpnia 1955
|death_place=Gliwice
|fields=chemia
|faculty=Wydział Ceramiczny
|awards=Krzyż Walecznych
|name=Stanisław Żeromski
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=5626
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
Mgr inż. '''Stanisław Franciszek Żeromski''' (1898–1955)

Dyscyplina/specjalności: chemia

== Nota biograficzna ==
Urodził się 10 października 1898 roku w Kijowie, zmarł 1 sierpnia 1955 roku w Gliwicach.

Studiował na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym Uniwersytetu w Kijowie, oraz na Wydziale Chemicznym Politechniki Warszawskiej, gdzie w 1928 roku uzyskał dyplom inżyniera chemika.

W latach 1922–1939 pracował na Politechnice Warszawskiej. W 1936 roku odbył kilkutygodniową praktykę we Freibergu w firmie H. Seemann, poświęcając się analizie rentgenograficznej budowy siatek przestrzennych ciał stałych. W latach 1940–1944 był nauczycielem w Chemicznej Szkole Zawodowej w Warszawie, od 1942 roku asystentem w Wyższej Szkole Technicznej. W 1945 roku objął kierownictwo laboratorium w Zakładach Górniczo-Hutniczych "Orzeł Biały" w Brzezinach Śląskich. Od 1947 roku pracował w Gliwicach w filii warszawskiego Instytutu Chemii Przemysłowej, przekształconego następnie w Instytut Chemii Nieorganicznej w Gliwicach. W latach 1952-1953 prowadził wykłady zlecone i seminaria na Politechnice Śląskiej w Gliwicach.

W 1953 roku został powołany na stanowisko zastępcy profesora w Katedrze Technologii Materiałów Ogniotrwałych [[Wydział Ceramiczny|Wydziału Ceramicznego]] AGH. Prowadził wykłady i ćwiczenia, przygotowywał również materiały do opracowania projektu nowego zakładu katedry, gdzie objął później stanowisko zastępcy Kierownika Katedry. Biorąc pod uwagę jego ogromne doświadczenie w projektowaniu i organizowaniu pracowni dydaktycznych i badawczych, Rada Wydziału Ceramicznego powierzyła mu przygotowanie materiałów do opracowania dokumentacji nowego gmachu Wydziału Ceramicznego.

Pozostały po nim przyczynki do prac naukowych z dziedziny chemii.

==== Odznaczenia i nagrody ====
[[Krzyż Walecznych]]

== Bibliografia ==
==== Książki ====
* Życiorysy profesorów i asystentów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie (1919–1964). Red. M. Odlanicki-Poczobutt. Kraków 1965, s. 228–231, [foto] (Zeszyty Naukowe. Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie ; nr 41, z. spec. 4)

{{DEFAULTSORT:Żeromski, Stanisław Franciszek}}
[[Category:Biogramy]]

Kiejstut Żemaitis

2017-08-28T07:12:42Z

JerzyKrawczyk:

{{Infobox scientist
|family-name=Żemaitis
|given-name=Kiejstut
|honorific-prefix=Prof. zw. inż.
|image=Kiejstut_Zemaitis.jpg
|birth_date=18 marca 1906
|birth_place=Piotrków Trybunalski
|death_date=23 września 1973
|death_place=Warszawa
|fields=metalurgia, elektrometalurgia stali
|function=Rektor AGH 1963–1969
|faculty=Wydział Metalurgiczny
|awards=Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, Order Budowniczych Polski Ludowej, Order Sztandaru Pracy
|name=Kiejstut Żemaitis
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=12692
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Rektor
|Jednostka=AGH
|Rok_od=1963
|Rok_do=1969
}}
Prof. zw. inż. '''Kiejstut Żemaitis''' (1906–1973)

Dyscyplina/specjalności: metalurgia, elektrometalurgia stali

== Nota biograficzna ==

Urodził się 18 marca 1906 roku w Piotrkowie Trybunalskim, zmarł 23 września 1973 roku w Warszawie. Pochowany na Cmentarzu Powązkowskim.

W 1928 roku ukończył studia na Wydziale Hutniczym Akademii Górniczej w Krakowie i uzyskał dyplom inżyniera metalurga. Od 1929 roku pracował w przemyśle (m.in. w hucie „Baildon” w Katowicach).

Od 1941 roku mieszkał w Warszawie, gdzie pracował w Zakładach Tele-Radiotechnicznych na Pradze. W 1944 roku wstąpił do II Armii Wojska Polskiego i w szeregach 8 Dywizji Piechoty WP brał czynny udział w walkach nad Odrą i Nysą oraz w Saksonii. W 1945 roku w stopniu kapitana został przeniesiony do rezerwy.

W 1946 roku rozpoczął pracę w Centralnym Zarządzie Przemysłu Hutniczego w Katowicach. w latach 1949 - 1952 związany z resortem przemysłu ciężkiego, najpierw jako podsekretarz stanu, a od 1950 roku jako Minister Przemysłu Ciężkiego. W latach 1952 - 1957 był Ministrem Hutnictwa, następnie w latach 1957 - 1959 Ministrem Przemysłu Ciężkiego. W latach 1959 - 1962 był zastępcą Przewodniczącego Komisji Planowania przy Radzie Ministrów.

W roku akademickim 1951/1952 miał wykłady zlecone w AGH z elektrometalurgii stali.

W 1961 roku został powołany na profesora nadzwyczajnego na [[Wydział Metalurgiczny|Wydziale Metalurgicznym]] AGH i został kierownikiem Zakładu Elektrometalurgii Stali w Katedrze Metalurgii Stali. W 1965 roku objął kierownictwo tej Katedry. W latach 1963 - 1969 (dwie kadencje) był rektorem AGH. W 1971 roku otrzymał tytuł profesora zwyczajnego.

Opublikował szereg prac, głównie z zakresu sprawności procesów metalurgicznych, kinetyki odtleniania ciekłego żelaza i innych.

Był aktywnym działaczem Stowarzyszenia Wychowanków AGH. W 1973 roku otrzymał godność "Członka Honorowego SW AGH".

W 1974 roku pawilon AGH B-3 otrzymał imię prof. Kiejstuta Żemaitisa.

==== Odznaczenia i nagrody ====
[[Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski]], [[Order Budowniczych Polski Ludowej]], [[Order Sztandaru Pracy]] I Klasy (dwukrotnie), Krzyż Walecznych, "Zasłużony Hutnik PRL", odznaka Naczelnej Organizacji Technicznej, Złota Odznaka ZNP

== Bibliografia ==
====Książki====
* Encyklopedia Krakowa. Kraków 2000, s. 1104
* Słownik biograficzny techników polskich. Z. 1. Red. A. Jakubowska. Warszawa 1989, s. 174-175
* Wacławik J.: Kronika Wydziału Górniczego 1919-1999. Kraków 1999, s.119
* Wydział Metalurgii i Inżynierii Materiałowej : jubileusz 75-lecia Wydziału 1922-1997. Kraków 1997, s. 58-59
* Z dziejów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie w latach 1919-1967. Oprac. J. Sulima-Samujłło oraz zespół aut. Kraków 1970, s. 628 (Wydawnictwa Jubileuszowe 1919-1969)

====Artykuły====
* Białaczewski A., Kostecki J.: Profesor Kiejstut Żemajtis. ''Przegląd Geologiczny'' 1974 R. 22, nr 1, s. 23-25
* Dział informacyjny Wydziału Metalurgicznego AGH za okres 50-lecia Wydziału 1922-1972 : VII. Odznaczenia, wyróżnienia i nagrody. ''Zeszyty Naukowe AGH'' ; nr 367. [Seria] ''Metalurgia i Odlewnictwo'' 1973 z. 51, s. 323
* Łuksza J.: 75 lat (1922-1997) Wydziału Metalurgii i Inżynierii Materiałowej Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie. ''Metallurgy and Foundry Engineering'' [wyd. AGH] 1997, Vol. 23, nr 3, s. 379-388
* Poborski J.: Wspomnienia starego inżyniera górniczego z dziejów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie : reminiscencje pojubileuszowe... w oczach innych. ''Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH'' 1994, nr 8-9, s. 24-26
* Poczet Rektorów AGH : lata [1919-2013] : Kiejstut Żemaitis (1906-1973), 1963/64-1968/69. ''Biuletyn AGH'' 2013 wyd. spec. z okazji 100-lecia powołania Akademii Górniczej, s. 15, [foto]
* Prof. mgr inż. Kiejstut Żemaitis. ''Wiadomości Hutnicze'' 1973, nr 10, s. 347 [nekr.]
* Profesor Kiejstut Żemaitis. ''Hutnik'' 1973 R. 40, nr 11, s. 518-520 [nekr.]
* Sieński H.: Członkowie Honorowi Stowarzyszenia Wychowanków AGH. Zasłużeni dla Akademii Górniczo-Hutniczej : tablice - pamięć wiecznie żywa - cz 14. ''Biuletyn AGH'' 2014, nr 78-79, s. 34-35
* Sieński H.: Profesor Kiejstut Żemaitis : tablice - pamięć wiecznie żywa - część 34. ''Biuletyn AGH'' 2016, nr 99, s. 24-26, [foto]
* Wspomnienie o profesorze Kiejstucie Żemaitisie. ''Zeszyty Naukowe AGH'' ; nr 434. [Seria] ''Metalurgia i Odlewnictwo'' 1974, z. 57, s. 7-9, [foto]

{{DEFAULTSORT:Żemaitis, Kiejstut }}
[[Category:Biogramy]]

Ludwik Żarnowski

2017-08-28T07:01:38Z

JerzyKrawczyk:

{{Infobox scientist
|family-name=Żarnowski
|given-name=Ludwik
|honorific-prefix=Prof. zw. inż.
|image=Ludwik_Zarnowski.jpg
|birth_date=25 października 1877
|birth_place=Zeloma (obecnie Ukraina)
|death_date=2 grudnia 1953
|death_place=Łódź
|fields=matalurgia, walcownictwo, kuźnictwo
|function=Kierownik Zakładu Maszyn Hutniczych WH AG (1936–1938)
|faculty=Wydział Hutniczy
|name=Ludwik Żarnowski
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=6557
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
Prof. zw. inż. '''Ludwik Żarnowski''' (1877–1953)

Dyscyplina/specjalności: metalurgia, walcownictwo, kuźnictwo

== Nota biograficzna ==
Urodził się 25 października 1877 roku we wsi Zeloma na Ukrainie. Był synem powstańca z 1863 roku, zesłanego na Sybir. Zmarł 2 grudnia 1953 roku w Łodzi.

W 1900 roku ukończył Instytut Technologiczny w Petersburgu z dyplomem inżyniera technologa.

Pracował początkowo jako asystent szefa wielkich pieców w Hucie "Częstochowa". W 1902 roku został starszym asystentem Katedry Wytrzymałości Materiałów Politechniki Warszawskiej. Ze względów politycznych (aresztowany w 1903 roku z powodu przynależności do PPS), zmuszony był opuścić Politechnikę i Warszawę. W roku 1904 objął stanowisko konstruktora w Zakładach Hutniczych Południowo-Rosyjskiego Towarzystwa Metalurgicznego w Kamienskoje, gdzie następnie pełnił funkcje asystenta walcowni, szefa wydziału walcowni i kuźni, naczelnego inżyniera. W 1920 roku objął docenturę na Akademii Górniczej w Jekaterynosławiu (obecnie Dniepropietrowsk), gdzie wykładał przeróbkę plastyczną metali. W 1922 roku powrócił do Polski, w 1923 roku objął stanowisko zastępcy naczelnego dyrektora Towarzystwa Wielkich Pieców i Zakładów Ostrowieckich, a w 1926 - dyrektora tych zakładów. W 1933 roku powrócił do pracy naukowej i dydaktycznej na Politechnice Warszawskiej, gdzie wykładał walcownictwo i kuźnictwo.

W latach 1936-1938 był kierownikiem Zakładu Maszyn Hutniczych na [[Wydział Hutniczy|Wydziale Hutniczym]] Akademii Górniczej. Wykładał walcownictwo i kuźnictwo oraz maszyny hutnicze, jako profesor nadzwyczajny, a od 1938 roku profesor zwyczajny.

W 1945 roku objął Katedrę Metalurgii na Politechnice Łódzkiej.

Napisał kilka książek z zakresu przeróbki plastycznej żelaza i stali, przygotował skrypty z technologii metali i hutnictwa. Opracował projekty klatek walcowniczych dla Huty im. M. Nowotki oraz kół zamachowych dla wielu śląskich hut.

== Bibliografia ==
==== Książki ====
* Księga wychowanków i wychowawców Akademii Górniczej w Krakowie (1919–1949). Oprac. J. Sulima-Samujłło. Kraków 1979, s. 216
* [Skład osobowy Akademii Górniczej ... 1937/38]. Kraków 1937, s. 28
* [Skład osobowy Akademii Górniczej ... 1938/39]. Kraków 1938, s. 30
* Słownik biograficzny techników polskich. Z. 4/5. Red. T. Skarzyński. Warszawa 1994, s. 189–191
* Słownik polskich pionierów techniki. Pod red. B. Orłowskiego. Katowice 1984, s. 239–240
* Wydział Metalurgii i Inżynierii Materiałowej : jubileusz 75-lecia Wydziału 1922–1997. [AGH]. Kraków 1997, s. 57–58
* Wydział Metalurgii i Inżynierii Materiałowej : jubileusz 90-lecia Wydziału 1922-2012. [AGH] Kraków 2012. s. 146-147, [foto]
* Z dziejów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie w latach 1919–1967. Oprac. J. Sulima-Samujłło oraz zespół aut. Kraków 1970, s. 628 (Wydawnictwa Jubileuszowe 1919-1969)
* Życiorysy profesorów i asystentów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie (1919–1964). Red. M. Odlanicki-Poczobutt. Kraków 1965, s. 225–228, [foto] (Zeszyty Naukowe. Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie ; nr 41, z. spec. 4)
==== Artykuły ====
* Drzymała Z.: 80 lat Katedry Urządzeń Technologicznych i Ochrony Środowiska (rys historyczny). ''Automatyka : półrocznik'' [wyd. AGH] 2001, T. 5 z. 1/2, s. 153–167, [foto]
* Nowakowski A., Wnęk, Z.: Wspomnienia o zmarłych profesorach Wydziału : Prof. dr Ludwik Żarnowski (1877–1953). ''Zeszyty Naukowe AGH'' ; nr 367. [Seria] ''Metalurgia i Odlewnictwo'' 1973, z. 51, s. 38–39

{{DEFAULTSORT:Żarnowski, Ludwik }}
[[Category:Biogramy]]

Witold Stanisław Żabiński

2017-08-28T06:58:57Z

JerzyKrawczyk:

{{Infobox scientist
|family-name=Żabiński
|given-name=Witold Stanisław
|honorific-prefix=Prof. zw. dr hab.
|image=Witold Zabinski.jpg
|birth_date=17 lipca 1929
|birth_place=Kraków
|death_date=15 stycznia 2007
|fields=geologia, geologia inżynierska, mineralogia, geochemia
|function=Dyrektor Instytutu Geologii i Surowców Mineralnych WGP AGH (1982–1988)
|faculty=Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska
|awards=Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, Medal Komisji Edukacji Narodowej
|name=Witold Stanisław Żabiński
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=9208
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
Prof. zw. dr hab. '''Witold Stanisław Żabiński''' (1929–2007)

Dyscyplina/specjalności: geologia, geologia inżynierska, mineralogia, geochemia

== Nota biograficzna ==
Urodził się 17 lipca 1929 roku w Krakowie. Zmarł 15 stycznia 2007 roku. Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

W latach 1947-1951 studiował jednocześnie geologię i chemię na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1951 roku ukończył studia uzyskując stopień magistra geologii i paleontologii.

Po ukończeniu studiów, w 1951 roku, podjął pracę w charakterze asystenta w Katedrze Mineralogii i Petrografii na [[Wydział Geologiczno-Poszukiwawczy|Wydziale Geologiczno-Poszukiwawczym]] AGH. W 1959 roku obronił na tym wydziale rozprawę doktorską i uzyskał stanowisko adiunkta. W 1965 roku uzyskał stopień doktora habilitowanego i stanowisko docenta. Od 1973 zajmował stanowisko profesora nadzwyczajnego (po uzyskaniu tytułu Profesora Nauk o Ziemi), a od 1981 - profesora zwyczajnego.

W latach 1969–1992 pełnił funkcję Kierownika Zakładu Mineralogii i Geochemii, jednocześnie w latach 1982–1988 był dyrektorem Instytutu Geologii i Surowców Mineralnych na Wydziale Geologiczno-Poszukiwawczym AGH.

Profesor Żabiński sprawował funkcje również poza AGH. M.in. w latach 1975–1979 był kierownikiem Zakładu Mineralogii Uniwersytetu Śląskiego, a w latach 1998–2002 - kierownikiem Zakładu Mineralogii i Petrografii Instytutu Nauk Geologicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Prowadził badania nad minerałami strefy utlenienia złóż kruszcowych, minerałami krzemianowymi, krakowskimi skałami magmowymi.

Był autorem około 200 publikacji z zakresu mineralogii i geochemii, w tym podręczników dla wielu pokoleń studentów wyższych uczelni polskich. Wypromował 14 doktorów i 22 magistrów.

W latach 1970-2004 był redaktorem czasopisma "Mineralogia Polonica". Był członkiem Komitetu Nauk Mineralogicznych PAN (przewodniczącym w latach 1982–1990), Brytyjskiego Towarzystwa Mineralogicznego, International Mineralogical Association, członkiem-korespondentem Polskiej Akademii Umiejętności (od 1993 roku), założycielem i honorowym członkiem Polskiego Towarzystwa Mineralogicznego (prezesem w latach 1980–1994), wieloletnim członkiem Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej ds. tytułów naukowych.

==== Odznaczenia i nagrody ====
[[Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski]], [[Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski]], [[Medal Komisji Edukacji Narodowej]], liczne nagrody Rektora AGH oraz Ministra Edukacji i inne

== Bibliografia ==
==== Książki ====
* Informator nauki polskiej 2003. T. 4B : Ludzie nauki P–Ż. Warszawa 2003, s. 1180
* Katedra Mineralogii, Petrografii i Geochemii Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie 1919-2009. Red. T. Ratajczak, A. Skowroński, T. Szydłak. Kraków 2009, 50-51, [foto]
* Kto jest kim w Polsce : informator biograficzny. Red. L. Mackiewicz, A. Żołna. Ed. 3. Warszawa 1993, s. 851
* Kto jest kim w Polsce : informator biograficzny. Red. zespół L. Becela [et al.]. Ed. 2. Warszawa 1989, s. 1552
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (redaktor naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 419, [foto]
* Współcześni uczeni polscy : słownik biograficzny. T. 4 : S–Ż. Red. nauk. J. Kapuścik. Warszawa 2002, s. 895, [foto]
==== Artykuły ====
* ''Dziennik Polski'' 2007 nr 15 (18 I 2007). s. 12 [nekr.]
* ''Dziennik Polski'' 2007 nr 16 (19 I 2007). s. 14 [nekr.]
* ''Gazeta Wyborcza'' 2007 nr 15 (18 I 2007) [dod.] ''Gazeta Wyborcza Kraków'' s. 6 [nekr.]
* Kwiecińska B., Heflik W.: Profesor Witold Żabiński 1929-2007 : wspomnienie. ''Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH'' 2007, nr 163, s. 21, [foto]

{{DEFAULTSORT:Żabiński, Witold Stanisław}}
[[Category:Biogramy]]

Witold Stanisław Żabiński

2017-08-28T06:58:04Z

JerzyKrawczyk: /* Nota biograficzna */

{{Infobox scientist
|family-name=Żabiński
|given-name=Witold Stanisław
|honorific-prefix=Prof. zw. dr hab.
|image=Witold Zabinski.jpg
|birth_date=17 lipca 1929
|birth_place=Kraków
|death_date=15 stycznia 2007
|fields=górnictwo, geologia inżynierska, mineralogia, geochemia
|function=Dyrektor Instytutu Geologii i Surowców Mineralnych WGP AGH (1982–1988)
|faculty=Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska
|awards=Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, Medal Komisji Edukacji Narodowej
|name=Witold Stanisław Żabiński
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=9208
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
Prof. zw. dr hab. '''Witold Stanisław Żabiński''' (1929–2007)

Dyscyplina/specjalności: górnictwo, geologia inżynierska, mineralogia, geochemia

== Nota biograficzna ==
Urodził się 17 lipca 1929 roku w Krakowie. Zmarł 15 stycznia 2007 roku. Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

W latach 1947-1951 studiował jednocześnie geologię i chemię na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1951 roku ukończył studia uzyskując stopień magistra geologii i paleontologii.

Po ukończeniu studiów, w 1951 roku, podjął pracę w charakterze asystenta w Katedrze Mineralogii i Petrografii na [[Wydział Geologiczno-Poszukiwawczy|Wydziale Geologiczno-Poszukiwawczym]] AGH. W 1959 roku obronił na tym wydziale rozprawę doktorską i uzyskał stanowisko adiunkta. W 1965 roku uzyskał stopień doktora habilitowanego i stanowisko docenta. Od 1973 zajmował stanowisko profesora nadzwyczajnego (po uzyskaniu tytułu Profesora Nauk o Ziemi), a od 1981 - profesora zwyczajnego.

W latach 1969–1992 pełnił funkcję Kierownika Zakładu Mineralogii i Geochemii, jednocześnie w latach 1982–1988 był dyrektorem Instytutu Geologii i Surowców Mineralnych na Wydziale Geologiczno-Poszukiwawczym AGH.

Profesor Żabiński sprawował funkcje również poza AGH. M.in. w latach 1975–1979 był kierownikiem Zakładu Mineralogii Uniwersytetu Śląskiego, a w latach 1998–2002 - kierownikiem Zakładu Mineralogii i Petrografii Instytutu Nauk Geologicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Prowadził badania nad minerałami strefy utlenienia złóż kruszcowych, minerałami krzemianowymi, krakowskimi skałami magmowymi.

Był autorem około 200 publikacji z zakresu mineralogii i geochemii, w tym podręczników dla wielu pokoleń studentów wyższych uczelni polskich. Wypromował 14 doktorów i 22 magistrów.

W latach 1970-2004 był redaktorem czasopisma "Mineralogia Polonica". Był członkiem Komitetu Nauk Mineralogicznych PAN (przewodniczącym w latach 1982–1990), Brytyjskiego Towarzystwa Mineralogicznego, International Mineralogical Association, członkiem-korespondentem Polskiej Akademii Umiejętności (od 1993 roku), założycielem i honorowym członkiem Polskiego Towarzystwa Mineralogicznego (prezesem w latach 1980–1994), wieloletnim członkiem Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej ds. tytułów naukowych.

==== Odznaczenia i nagrody ====
[[Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski]], [[Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski]], [[Medal Komisji Edukacji Narodowej]], liczne nagrody Rektora AGH oraz Ministra Edukacji i inne

== Bibliografia ==
==== Książki ====
* Informator nauki polskiej 2003. T. 4B : Ludzie nauki P–Ż. Warszawa 2003, s. 1180
* Katedra Mineralogii, Petrografii i Geochemii Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie 1919-2009. Red. T. Ratajczak, A. Skowroński, T. Szydłak. Kraków 2009, 50-51, [foto]
* Kto jest kim w Polsce : informator biograficzny. Red. L. Mackiewicz, A. Żołna. Ed. 3. Warszawa 1993, s. 851
* Kto jest kim w Polsce : informator biograficzny. Red. zespół L. Becela [et al.]. Ed. 2. Warszawa 1989, s. 1552
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (redaktor naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 419, [foto]
* Współcześni uczeni polscy : słownik biograficzny. T. 4 : S–Ż. Red. nauk. J. Kapuścik. Warszawa 2002, s. 895, [foto]
==== Artykuły ====
* ''Dziennik Polski'' 2007 nr 15 (18 I 2007). s. 12 [nekr.]
* ''Dziennik Polski'' 2007 nr 16 (19 I 2007). s. 14 [nekr.]
* ''Gazeta Wyborcza'' 2007 nr 15 (18 I 2007) [dod.] ''Gazeta Wyborcza Kraków'' s. 6 [nekr.]
* Kwiecińska B., Heflik W.: Profesor Witold Żabiński 1929-2007 : wspomnienie. ''Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH'' 2007, nr 163, s. 21, [foto]

{{DEFAULTSORT:Żabiński, Witold Stanisław}}
[[Category:Biogramy]]

Witold Żabicki

2017-08-28T06:08:58Z

JerzyKrawczyk: /* Nota biograficzna */

{{Infobox scientist
|family-name=Żabicki
|given-name=Witold
|honorific-prefix=Doc. mgr inż.
|image=Witold_Zabicki.jpg
|birth_date=3 maja 1903
|birth_place=Lwów
|death_date=4 kwietnia 1992
|death_place=Kraków
|fields=górnictwo, podsadzka hydrauliczna
|function=Prodziekan Wydziału Górniczego (1958-1962)
|faculty=Wydział Górniczy
|awards=Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty Krzyż Zasługi, Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej”
|name=Witold Żabicki
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=4434
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Prodziekan
|Jednostka=Wydział Górniczy
|Rok_od=1958
|Rok_do=1962
}}
Doc. mgr inż. '''Witold Żabicki''' (1903–1992)

Dyscyplina/specjalności: górnictwo, podsadzka hydrauliczna
== Nota biograficzna ==
Urodził się we Lwowie 3 maja 1903 roku, zmarł w Krakowie 4 kwietnia 1992 roku. Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

W 1923 roku rozpoczął studia na Akademii Górniczej. W czasie studiów pracował w kopalniach ropy naftowej i soli na kresach Polski. W latach 1931–1932 odbywał służbę wojskową w jednostce saperów. W 1938 roku ukończył pierwszy stopień studiów (studium ogólne) i podjął asystenturę w Zakładzie Elektrotechniki na [[Wydział Górniczy|Wydziale Górniczym]] Akademii Górniczej, jednocześnie kontynuując studia inżynierskie.

Okres wojny i pierwsze lata powojenne spędził pracując w Przedsiębiorstwie Instalacji Elektrycznych oraz w Okocimskim Browarze.

W 1948 roku powrócił na studia, a jednocześnie do pracy w macierzystej uczelni. Został asystentem profesora Witolda Budryka (w Katedrze Górnictwa I na Wydziale Górniczym), pod którego kierunkiem napisał pracę dyplomową z zakresu podsadzki hydraulicznej. Jego największą pasją stała się historia górnictwa i jego tradycja.

Od 1968 roku był docentem. Podczas pracy na Wydziale Górniczym AGH był związany z Katedrami: Głębienia Szybów (1954), Górnictwa Ogólnego (1956), Rud i Soli (1969).
W latach 1958-1962 pełnił funkcję prodziekana Wydziału Górniczego a w latach 1962 - 1964 był pełnomocnikiem Rektora ds. Młodzieży. W okresie 1962 - 1968 był kierownikiem Studium Zaocznego przy Wydziale Górniczym, a w latach 1967 - 1973 kierownik Zakładu Górnictwa Soli.

W 1973 roku przeszedł na emeryturę.

21 czerwca 1991 roku, podczas II Zjazdu Delegatów Stowarzyszenia Wychowanków AGH otrzymał godność członka honorowego SW AGH - "Za zasługi położone dla Stowarzyszenia, nauki i przemysłu górniczego". Jego nazwisko znajduje się na tablicy pamiątkowej poświęconej Członkom Honorowym Stowarzyszenia Wychowanków AGH znajdującej się w holu Gmachu Głównego AGH.

==== Odznaczenia i nagrody ====
[[Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski]], [[Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski]], [[Złoty Krzyż Zasługi]], [[Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej”]], Srebrna Odznaka "Zasłużony dla Górnictwa PRL", Srebrna Odznaka "Za pracę społeczną dla m. Krakowa"

== Bibliografia ==
==== Książki ====
* Informator Stowarzyszenia Wychowanków Akademii Górniczo-Hutniczej im. S. Staszica. Red. K. Matl, K. Norwicz. Kraków 1993, s. 139-141
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 419
==== Artykuły ====
* ''Biuletyn Rektora'' [''AGH''] 1983, czerwiec, s. 7
* ''Biuletyn Rektora'' [''AGH''] 1992, 15 kwietnia, s. 15
* Mazurkiewicz M.: Profesor Witold Żabicki : 3.05.1903-4.04.1992. ''Zeszyty Naukowe AGH'' ; nr 1478. [Seria] ''Górnictwo'' 1992, z. 3, s. 235-237, [foto]
* Sieński H.: Członkowie Honorowi Stowarzyszenia Wychowanków AGH. Zasłużeni dla Akademii Górniczo-Hutniczej : tablice - pamięć wiecznie żywa - cz 14. ''Biuletyn AGH'' 2014, nr 78-79, s. 34-35

{{DEFAULTSORT:Żabicki, Witold }}
[[Category:Biogramy]]

Witold Żabicki

2017-08-28T06:08:22Z

JerzyKrawczyk:

{{Infobox scientist
|family-name=Żabicki
|given-name=Witold
|honorific-prefix=Doc. mgr inż.
|image=Witold_Zabicki.jpg
|birth_date=3 maja 1903
|birth_place=Lwów
|death_date=4 kwietnia 1992
|death_place=Kraków
|fields=górnictwo, podsadzka hydrauliczna
|function=Prodziekan Wydziału Górniczego (1958-1962)
|faculty=Wydział Górniczy
|awards=Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty Krzyż Zasługi, Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej”
|name=Witold Żabicki
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=4434
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Prodziekan
|Jednostka=Wydział Górniczy
|Rok_od=1958
|Rok_do=1962
}}
Doc. mgr inż. '''Witold Żabicki''' (1903–1992)

Dyscyplina/specjalności: górnictwo, podsadzka hydrauliczna
== Nota biograficzna ==
Urodził się we Lwowie 3 maja 1903 roku, zmarł w Krakowie 4 kwietnia 1992 roku. Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

W 1923 roku rozpoczął studia na Akademii Górniczej. W czasie studiów pracował w kopalniach ropy naftowej i soli na kresach Polski. W latach 1931–1932 odbywał służbę wojskową w jednostce saperów. W 1938 roku ukończył pierwszy stopień studiów (studium ogólne_ i podjął asystenturę w Zakładzie Elektrotechniki na [[Wydział Górniczy|Wydziale Górniczym]] Akademii Górniczej, jednocześnie kontynuując studia inżynierskie.

Okres wojny i pierwsze lata powojenne spędził pracując w Przedsiębiorstwie Instalacji Elektrycznych oraz w Okocimskim Browarze.

W 1948 roku powrócił na studia, a jednocześnie do pracy w macierzystej uczelni. Został asystentem profesora Witolda Budryka (w Katedrze Górnictwa I na Wydziale Górniczym), pod którego kierunkiem napisał pracę dyplomową z zakresu podsadzki hydraulicznej. Jego największą pasją stała się historia górnictwa i jego tradycja.

Od 1968 roku był docentem. Podczas pracy na Wydziale Górniczym AGH był związany z Katedrami: Głębienia Szybów (1954), Górnictwa Ogólnego (1956), Rud i Soli (1969).
W latach 1958-1962 pełnił funkcję prodziekana Wydziału Górniczego a w latach 1962 - 1964 był pełnomocnikiem Rektora ds. Młodzieży. W okresie 1962 - 1968 był kierownikiem Studium Zaocznego przy Wydziale Górniczym, a w latach 1967 - 1973 kierownik Zakładu Górnictwa Soli.

W 1973 roku przeszedł na emeryturę.

21 czerwca 1991 roku, podczas II Zjazdu Delegatów Stowarzyszenia Wychowanków AGH otrzymał godność członka honorowego SW AGH - "Za zasługi położone dla Stowarzyszenia, nauki i przemysłu górniczego". Jego nazwisko znajduje się na tablicy pamiątkowej poświęconej Członkom Honorowym Stowarzyszenia Wychowanków AGH znajdującej się w holu Gmachu Głównego AGH.

==== Odznaczenia i nagrody ====
[[Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski]], [[Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski]], [[Złoty Krzyż Zasługi]], [[Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej”]], Srebrna Odznaka "Zasłużony dla Górnictwa PRL", Srebrna Odznaka "Za pracę społeczną dla m. Krakowa"

== Bibliografia ==
==== Książki ====
* Informator Stowarzyszenia Wychowanków Akademii Górniczo-Hutniczej im. S. Staszica. Red. K. Matl, K. Norwicz. Kraków 1993, s. 139-141
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 419
==== Artykuły ====
* ''Biuletyn Rektora'' [''AGH''] 1983, czerwiec, s. 7
* ''Biuletyn Rektora'' [''AGH''] 1992, 15 kwietnia, s. 15
* Mazurkiewicz M.: Profesor Witold Żabicki : 3.05.1903-4.04.1992. ''Zeszyty Naukowe AGH'' ; nr 1478. [Seria] ''Górnictwo'' 1992, z. 3, s. 235-237, [foto]
* Sieński H.: Członkowie Honorowi Stowarzyszenia Wychowanków AGH. Zasłużeni dla Akademii Górniczo-Hutniczej : tablice - pamięć wiecznie żywa - cz 14. ''Biuletyn AGH'' 2014, nr 78-79, s. 34-35

{{DEFAULTSORT:Żabicki, Witold }}
[[Category:Biogramy]]

Józef Znański

2017-07-21T11:23:43Z

JerzyKrawczyk: /* Nota biograficzna */

{{Infobox scientist
|family-name=Znański
|given-name=Józef
|honorific-prefix=Prof. nadzw. mgr inż.
|image=Józef Znański.jpg
|birth_date=17 marca 1901
|birth_place=Siersza
|death_date=2 marca 1984
|fields=górnictwo i geologia inżynierska, badania stref zruszenia - odprężenia górotworu w otoczeniu wyrobisk górniczych, zagrożenia tąpnięciami, klasyfikacja skał stropowych, badania laboratoryjne nad "tąpliwością" skał karbońskich
|function=Dziekan Wydziału Górniczego AGH (1956–1958)
|faculty=Wydział Górniczy
|awards=Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Prodziekan
|Jednostka=Wydział Górniczy
|Rok_od=1954
|Rok_do=1956
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Dziekan
|Jednostka=Wydział Górniczy
|Rok_od=1956
|Rok_do=1958
}}
Prof. nadzw. mgr inż. '''Józef Znański''' (1901–1984)

Dyscyplina/specjalności: górnictwo i geologia inżynierska, badania stref zruszenia - odprężenia górotworu w otoczeniu wyrobisk górniczych, zagrożenia tąpnięciami, klasyfikacja skał stropowych, badania laboratoryjne nad "tąpliwością" skał karbońskich

== Nota biograficzna ==
Urodził się 17 marca 1901 roku w Sierszy (obecnie Trzebinia-Siersza). Zmarł 2 marca 1984 roku. Pochowany na Cmentarzu Salwatorskim w Krakowie.

W 1926 roku ukończył studia na Wydziale Górniczym Akademii Górniczej w Krakowie. W latach 1927-1928 był kierownikiem w "Kamieniołomach Tatrzańskich" w Zakopanem. W latach 1928-1939 pracował w kopalniach „Silesia” i „Barbara”. W latach 1935-1939 był wykładowcą w Państwowej Szkole Górniczej w Katowicach. W latach 1941-1943 pracownik "Towarzystwa Robót Komunikacyjno-Badawczych" w Warszawie. W 1945 roku dyrektor Kopalni "Janina" w Libiążu

Był samodzielnym pracownikiem naukowym Głównego Instytutu Górnictwa w Katowicach w latach 1949–1972.

W AGH od 1949 roku, początkowo starszy asystent w Katedrze Górnictwa I [[Wydział Górniczy|Wydziału Górniczego]], następnie adiunkt (1951–1952). Kierownik i kontraktowy samodzielny pracownik naukowy Katedry Eksploatacji Złóż (1952–54), profesor nadzwyczajny w latach 1955–71. Prodziekan Wydziału Górniczego w latach 1954–1956. Dziekan Wydziału Górniczego w latach 1956-1958. Kierownik Zakładu Eksploatacji w Warunkach Szczególnych Zagrożeń Naturalnych Instytutu Górnictwa Podziemnego Wydziału Górniczego 1969-1971.

W 1971 roku przeszedł na emeryturę.

==== Odznaczenia i nagrody ====
[[Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski]], [[Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski]], Odznaka tytułu honorowego "Zasłużony Nauczyciel Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej", Odznaka Tysiąclecia Państwa Polskiego

===Bibliografia===
====Książki====
* Księga wychowanków i wychowawców Akademii Górniczej w Krakowie (1919–1949). s. 214
* [Skład Osobowy Akademii Górniczo-Hutniczej… 1970/71]. Kraków 1971, s. 41
* Wacławik J.: Kronika Wydziału Górniczego 1919-1999. Kraków 1999, s. 52-58, 75,119, [foto]
* Wacławik J.: Kronika Wydziału Górniczego [AGH] 1919-2009 : (od listopada 2002 roku Wydział Górniczy nosi nazwę Wydziału Górnictwa i Geoinżynierii). Wyd. 2 popr. i poszerz. Kraków 2009, s. 69-74, 76, 77, 100, 119, 174, [foto]
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 416
* Z dziejów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie w latach 1919-1967. Oprac. J. Sulima-Samujłło oraz zespół aut. Kraków 1970, s. 628 (Wydawnictwa Jubileuszowe 1919-1969)

====Artykuły====
* ''Biuletyn Rektora'' [''AGH''] 1984, styczeń, luty, s. 5-6

====Inne====
* Akta osobowe (AGH) - Józef Znański
* Nekropole [online] [przeglądany 7.02.2017]. Dostępny w: https://nekropole.info/pl/Jozef-Znanski

{{DEFAULTSORT:Znański, Józef }}
[[Category:Biogramy]]

Józef Znański

2017-07-21T11:22:03Z

JerzyKrawczyk: /* Nota biograficzna */

{{Infobox scientist
|family-name=Znański
|given-name=Józef
|honorific-prefix=Prof. nadzw. mgr inż.
|image=Józef Znański.jpg
|birth_date=17 marca 1901
|birth_place=Siersza
|death_date=2 marca 1984
|fields=górnictwo i geologia inżynierska, badania stref zruszenia - odprężenia górotworu w otoczeniu wyrobisk górniczych, zagrożenia tąpnięciami, klasyfikacja skał stropowych, badania laboratoryjne nad "tąpliwością" skał karbońskich
|function=Dziekan Wydziału Górniczego AGH (1956–1958)
|faculty=Wydział Górniczy
|awards=Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Prodziekan
|Jednostka=Wydział Górniczy
|Rok_od=1954
|Rok_do=1956
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Dziekan
|Jednostka=Wydział Górniczy
|Rok_od=1956
|Rok_do=1958
}}
Prof. nadzw. mgr inż. '''Józef Znański''' (1901–1984)

Dyscyplina/specjalności: górnictwo i geologia inżynierska, badania stref zruszenia - odprężenia górotworu w otoczeniu wyrobisk górniczych, zagrożenia tąpnięciami, klasyfikacja skał stropowych, badania laboratoryjne nad "tąpliwością" skał karbońskich

== Nota biograficzna ==
Urodził się 17 marca 1901 roku w Sierszy (obecnie Trzebinia-Siersza). Zmarł 2 marca 1984 roku. Pochowany na Cmentarzu Salwatorskim w Krakowie.

W 1926 roku ukończył studia na Wydziale Górniczym Akademii Górniczej w Krakowie. W latach 1927-1928 był kierownikiem w "Kamieniołomach Tatrzańskich" w Zakopanem. W latach 1928-1939 pracował w kopalniach „Silesia” i „Barbara”. W latach 1935-1939 był wykładowcą w Państwowej Szkole Górniczej w Katowicach. W latach 1941-1943 pracownik "Towarzystwa Robót Komunikacyjno-Badawczych" w Warszawie. W 1945 roku dyrektor Kopalni "Janina" w Libiążu

Był samodzielnym pracownikiem naukowym Głównego Instytutu Górnictwa w Katowicach w latach 1949–1972.

W AGH od 1949 roku, początkowo starszy asystent w Katedrze Górnictwa I [[Wydział Górniczy|Wydziału Górniczego]], następnie adiunkt (1951–1952). Kierownik i kontraktowy samodzielny pracownik naukowy Katedry Eksploatacji Złóż (1952–54), profesor nadzwyczajny w latach 1955–71. Prodziekan Wydziału Górniczego w latach 1954–1956. Dziekan Wydziału Górniczego w latach 1956-1968. Kierownik Zakładu Eksploatacji w Warunkach Szczególnych Zagrożeń Naturalnych Instytutu Górnictwa Podziemnego Wydziału Górniczego 1969-1971.

W 1971 roku przeszedł na emeryturę.

==== Odznaczenia i nagrody ====
[[Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski]], [[Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski]], Odznaka tytułu honorowego "Zasłużony Nauczyciel Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej", Odznaka Tysiąclecia Państwa Polskiego

===Bibliografia===
====Książki====
* Księga wychowanków i wychowawców Akademii Górniczej w Krakowie (1919–1949). s. 214
* [Skład Osobowy Akademii Górniczo-Hutniczej… 1970/71]. Kraków 1971, s. 41
* Wacławik J.: Kronika Wydziału Górniczego 1919-1999. Kraków 1999, s. 52-58, 75,119, [foto]
* Wacławik J.: Kronika Wydziału Górniczego [AGH] 1919-2009 : (od listopada 2002 roku Wydział Górniczy nosi nazwę Wydziału Górnictwa i Geoinżynierii). Wyd. 2 popr. i poszerz. Kraków 2009, s. 69-74, 76, 77, 100, 119, 174, [foto]
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 416
* Z dziejów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie w latach 1919-1967. Oprac. J. Sulima-Samujłło oraz zespół aut. Kraków 1970, s. 628 (Wydawnictwa Jubileuszowe 1919-1969)

====Artykuły====
* ''Biuletyn Rektora'' [''AGH''] 1984, styczeń, luty, s. 5-6

====Inne====
* Akta osobowe (AGH) - Józef Znański
* Nekropole [online] [przeglądany 7.02.2017]. Dostępny w: https://nekropole.info/pl/Jozef-Znanski

{{DEFAULTSORT:Znański, Józef }}
[[Category:Biogramy]]

Stefan Ziemba

2017-07-21T11:19:36Z

JerzyKrawczyk: /* Nota biograficzna */

{{Infobox scientist
|family-name=Ziemba
|given-name=Stefan
|honorific-prefix=Prof. zw. dr hab. inż.
|image=Stefan_Ziemba.jpg
|birth_date=21 grudnia 1907
|birth_place=Jaworzno
|death_date=25 maja 1994
|death_place=Warszawa
|fields=mechanika, budowa maszyn
|function=Prodziekan Wydziału Hutniczego AGH (1950–1951)
|faculty=Wydział Hutniczy
|awards=Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty Krzyż Zasługi, Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej”
|dhc_year=1969
|dhc_reason=za zasługi dla rozwoju nauki w zakresie mechaniki ciała stałego, a w szczególności mechaniki nieliniowej
|name=Stefan Ziemba
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=5964
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Prodziekan
|Jednostka=Wydział Hutniczy
|Rok_od=1950
|Rok_do=1951
}}
Prof. zw. dr hab. inż. '''Stefan Ziemba''' (1907–1994)

Dyscyplina/specjalności: mechanika, budowa maszyn

== Nota biograficzna ==

Urodził się 21 grudnia 1907 roku w Jaworznie, zmarł 25 maja 1994 roku w Warszawie.

Studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim (1926–1933), oraz na Wydziale Górniczym Akademii Górniczej (1932–1938).

Dr (AGH 1949), dr hab. (AGH 1950), prof. nadzw. (1952), prof. zw. (1958).

Na Akademii pracował początkowo jako asystent, następnie adiunkt mechaniki i wytrzymałości materiałów u prof. Władysława Taklińskiego (1933–1939) oraz po wojnie (1945–1946). Prodziekan [[Wydział Hutniczy|Wydziału Hutniczego]] AGH 1950-1951. Kierownik Zakładu Mechaniki Ogólnej na Wydziale Hutniczym AGH. Pracował w AGH do września 1951 roku.

W czasie tworzenia się Wojskowej Akademii Technicznej w 1952 roku przeszedł do pracy w niej na stanowisku profesora.

Od 1968 roku do 1977 roku był profesorem Instytutu Podstawowych Problemów Techniki PAN. Inicjator krajowych badań w dziedzinie mechaniki nieliniowej, tarcia i zużycia.

Członek American Society for Experimental Stress Analysis, American Mathematical Society, Society International of Applied Mechanics. Członek honorowy Polskiego Towarzystwa Tribologicznego.

Wieloletni redaktor naczelny czasopism: "Nonlinear Vibration Problems", "Zagadnienia Tarcia, Zużycia i Smarowania", "Zagadnienia Eksploatacji Maszyn".

Od 1962 roku członek korespondent PAN, a od 1969 roku członek rzeczywisty PAN.
Doktor honoris causa Akademii Górniczo-Hutniczej (1969), Wyższej Szkoły Technicznej w Bratysławie (1970), Politechniki Poznańskiej (1978) i Wojskowej Akademii Technicznej (1990).

==== Odznaczenia i nagrody ====
[[Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski]], [[Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski]], [[Złoty Krzyż Zasługi]], Złoty [[Medal "Za zasługi dla obronności kraju"]] (dwukrotnie), [[Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej”]], Srebrny Medal im. F. Czizika Czechosłowackiej Akademii Nauk

== Bibliografia ==
==== Książki ====
* Jubileusz Wydziału Inżynierii Mechanicznej i Robotyki : materiały konferencji. Kraków, czerwiec 2002 [AGH]. Eds. Z. W. Engel, S. Wolny. Kraków 2002, s. 243-244, [foto]
* Księga wychowanków i wychowawców Akademii Górniczej w Krakowie (1919-1949). Oprac. J. Sulima-Samujłło. Kraków 1979, s. 214
* Kto jest kim w Polsce : informator biograficzny. Red. L. Mackiewicz, A. Żołna. Ed. 3. Warszawa 1993, s. 845-846
* Kto jest kim w Polsce 1984 : informator biograficzny. Red. zespół L. Becela [et al.]. - Ed. 1. Warszawa 1984, s. 1148
* Materiały Informacyjne [nr 4]. Komisja Propagandowa Komitetu Obchodu 50-lecia AGH. Kraków 1969, s. 102-103
* [Skład osobowy AGH... 1950/51]. Kraków 1951, s. 5, 24, 25, 37, 50, 65, 68, 172, 190
* Śródka A.: Uczeni polscy XIX-XX stulecia. T. 4 : S-Ż. Warszawa 1998, s. 601-603, [foto]
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 414, [foto]
* Z dziejów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie w latach 1919-1967. Oprac. J. Sulima-Samujłło oraz zespół aut. Kraków 1970, s. 628 (Wydawnictwa Jubileuszowe 1919-1969)

==== Artykuły ====
* Broniarek C.: Scientific session "Foundations of machines construction" combined with the 35-th anniversary of the scientific activity of professor dr Stefan Ziemba. ''Zagadnienia Drgań Nieliniowych'' 1968, [T.] 9, s. 9-17
* Doktorzy honoris causa wypromowani przez Wydział Inżynierii Mechanicznej i Robotyki. ''Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH'' 2002, nr 108, s. 10
* Engel Z. W.: Półwiecze działalności Wydziału Inżynierii Mechanicznej i Robotyki AGH. ''Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH'' 2002, nr 108, s. 6-10
* Engel Z.: Wspomnienie o profesorze Stefanie Ziembie. ''Mechanika'' [wyd. AGH] 1994, T. 13, z. 2, s. 97-100, [foto]
* Kaczmarek J.: Stefan Ziemba 1907-1994 : wspomnienia. ''Nauka'' 1995, nr 1, s. 255-261
* Profesor Stefan Ziemba członkiem Honorowym Polskiego Towarzystwa Tribologicznego. ''Trybologia'' 1991, nr 5, s. 96, [foto]
* Profesor Stefan Ziemba nie żyje. ''Trybologia'' 1994, nr 3, s. [190-191], [foto]
* Stefan Ziemba : (1907-1994). ''Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH'' 1994, nr 6-7, s. 11
* Szumniak J.: 80-lecie urodzin prof. Stefana Ziemby. ''Trybologia'' 1988, nr 2, s. 2, [foto]
* Wykaz osób, które otrzymały Doktoraty Honoris Causa Akademii Górniczo-Hutniczej. ''Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH'' 1994, nr 5, s. 18

==== Inne ====
Akta osobowe (AGH) - Ziemba Stefan

{{DEFAULTSORT:Ziemba, Stefan }}
[[Category:Biogramy]]
[[Category:Doktorzy honoris causa AGH]]

Feliks Franciszek Zalewski

2017-07-20T08:46:41Z

JerzyKrawczyk:

{{Infobox scientist
|family-name=Zalewski
|given-name=Feliks Franciszek
|honorific-prefix=Prof. zw. dr. inż.
|image=Feliks_Zalewski.jpg
|birth_date=14 stycznia 1888
|birth_place=Mława
|death_date=15 maja 1966
|death_place=Kraków
|fields=górnictwo, inżynieria górnicza
|function=Kierownik Katedry Górnictwa II na Wydziale Górniczym AG (1945-1952), Kierownik Katedry Głębienia Szybów i Obudowy Górniczej na Wydziale Górniczym AGH (1953-1963)
|faculty=Wydział Górniczy
|awards=Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty Krzyż Zasługi
|name=Feliks Franciszek Zalewski
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=39340
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
Prof. zw. dr. inż. '''Feliks Franciszek Zalewski''' (1888–1966)

Dyscyplina/specjalności: górnictwo, inżynieria górnicza

== Nota biograficzna ==

Urodził się 14 stycznia 1888 roku w Mławie. Zmarł 15 maja 1966 roku w Krakowie i tam też pochowany na Cmentarzu Rakowickim.

W latach 1906–1914 studiował w Instytucie Górniczym w Petersburgu. Dyplom inżyniera uzyskał w 1923 roku na Akademii Górniczej w Krakowie. Od 1930 roku związany z Akademią Górniczą gdzie prowadził wykłady z górnictwa jako prof. nadzw. a od 1936 roku prof. zwyczajny.

Znalazł się on w gronie 183 pracowników krakowskich uczelni aresztowanych 6 listopada 1939 roku podczas hitlerowskiej „Sonderaktion Krakau”. Trafił do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen.

W latach 1945-1952 pełnił funkcję kierownika Katedry Górnictwa II na [[Wydział Górniczy|Wydziale Górniczym]], w latach 1953-1963 kierownik Katedry Głębienia Szybów i Obudowy Górniczej, jednocześnie był naczelnym dyrektorem Krakowskiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego, a w latach 1949–1950 Biura Projektów Przemysłu Węglowego w Krakowie.

W myśl Rozporządzenia Rady Ministrów z 16 kwietnia 1952 roku „W sprawie warunków i trybu nadawania stopni naukowych”, Akademia wystąpiła o nadanie mu tytułu doktora nauk technicznych na podstawie dotychczasowego dorobku naukowego. Otrzymał go 30 listopada 1953 roku.

W latach 1945–1951 był prezesem Stowarzyszenia Wychowanków Akademii Górniczej.

W 1960 roku przeszedł na emeryturę, nadal prowadził jednak przez kilka lat wykłady zlecone.

Opublikował kilkadziesiąt artykułów na temat transportu kopalnianego, obudowy i eksploatacji górniczej w czasopismach i w pracach zbiorowych oraz skrypty i podręczniki z tego zakresu. Przeprowadzał również liczne ekspertyzy dla przemysłu.

W 1968 roku odsłonięto tablicę pamiątkową ku czci prof. Zalewskiego, umieszczoną w pawilonie Wydziału Górnictwa A-1, na pierwszym piętrze.
W 1996 roku Jego nazwisko, jako pierwsze, umieszczono na tablicy „Członkowie Honorowi Stowarzyszenia Wychowanków AGH w Krakowie” zlokalizowanej na parterze Gmachu Głównego – A-0.

==== Odznaczenia i nagrody ====
[[Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski]], [[Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski]], [[Złoty Krzyż Zasługi]], Medal Zwycięstwa i Wolności 1945, Złota Odznaka Naczelnej Organizacji Technicznej, odznaka i tytuł "Zasłużony Górnik Polski Ludowej".

== Bibliografia ==
====Książki====
* Księga wychowanków i wychowawców Akademii Górniczej w Krakowie (1919-1949). Oprac. J. Sulima-Samujłło. Kraków 1979, s. 210
* Materiały Informacyjne [nr 4]. Komisja Propagandowa Komitetu Obchodu 50-lecia AGH. Kraków 1969, s. 91
* [Skład Osobowy Akademii Górniczej … 1935/36]. Kraków 1935, s. 25
* [Skład Osobowy Akademii Górniczej … 1936/37]. Kraków 1936, s. 28
* [Skład Osobowy Akademii Górniczej … 1937/38]. Kraków 1937, s. 27
* [Skład Osobowy Akademii Górniczej … 1938/39]. Kraków 1938, s. 30
* [Skład Osobowy Akademii Górniczej … 1946/47]. Kraków 1946, s. 14
* [Skład Osobowy Akademii Górniczej … 1947/48]. Kraków 1947, s. 6-7
* Słownik biograficzny techników polskich. Z. 21. Red. J. Piłatowicz 2010, s. 177-180
* Słownik polskich pionierów techniki. Pod red. B. Orłowskiego. Katowice 1986, s. 231
* Wacławik J.: Kronika Wydziału Górniczego 1919-1999. Kraków 1999, s.119
* Wacławik J.: Kronika Wydziału Górniczego [AGH] 1919-2009 : (od listopada 2002 roku Wydział Górniczy nosi nazwę Wydziału Górnictwa i Geoinżynierii). Wyd. 2 popr. i poszerz. Kraków 2009, s. 4, 22,34, 40, 42, 44, 48, 50, 58, 60, 64, 68, 69, 76, 84, 93, 94,173, [foto]
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 410-411
* Z dziejów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie w latach 1919-1967. Oprac. J. Sulima-Samujłło oraz zespół aut. Kraków 1970, s. 628 (Wydawnictwa Jubileuszowe 1919-1969)

====Artykuły====
* Bęben A.: Profesor Feliks Zalewski - pierwszy przewodniczący (1945-1951) Stowarzyszenia Wychowanków AGH. ''Vivat Akademia : AGH'' 2011, nr 7, s. 37-39, [foto]
* Bolewski A.: Osiągnięcia Akademii Górniczej w Krakowie w okresie 1919-1939 : z kart historii. ''Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH'' 1994, nr 6-7, s. 5-8
* Czekajowski R., Jóżkiewicz S.: Górnicy z pomocą AGH ratują starówki zabytkowych miast : (część I) : Kłodzko. ''Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH'' 1999, nr 73, s. 11-12
* Jahoda K.: Odsłonięcie tablicy pamiątkowej [Feliksa Zalewskiego]. ''Przegląd Geologiczny'' 1968, nr 8, s. 407-408
* Jahoda K.: Krakowscy Górnicy. ''Przegląd Górniczy'' 1990, nr 5, s. 20-23
* Jubileusz 35-lecia specjalistycznego Zespołu Naukowego AGH wdrażającego górnicza metodę Z-S. ''Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH'' 1994, nr 3, s. 12
* Mikoś T.: Profesor AGH w Krakowie - Feliks Zalewski : twórca podstaw budownictwa górniczego i idei ratowania zabytkowych miast. ''Budownictwo Górnicze i Tunelowe'' 2010, nr 2, s. 39-45, [foto]
* Odsłonięcie tablicy pamiątkowej [Feliksa Zalewskiego] na AGH. ''Nafta'' 1968, nr 4, s. 127
* Postaci AGH we wspomnieniach i anegdotach : Prof. Feliks Zalewski. ''Miesiąc w Krakowie'' 2008, nr 1, s. 56-57, [foto]
* "Salamandra" - pamięci Kolegów Górników. ''Przegląd Górniczy'' 1986, T. 42, nr 11-12, s. 403
* Sieński H.: Członkowie Honorowi Stowarzyszenia Wychowanków AGH. Zasłużeni dla Akademii Górniczo-Hutniczej : tablice - pamięć wiecznie żywa - cz 14. ''Biuletyn AGH'' 2014, nr 78-79, s. 34-35
* Sieński H.: Profesor Feliks Zalewski : tablice - pamięć wiecznie żywa - rozpoczęcie cyklu. ''Biuletyn AGH'' 2013, nr 63, s. 27-29, [foto]
* Tomczyk M.: 75. rocznica "Sonderaktion Krakau". ''Biuletyn AGH'' 2014, nr 83, s. 8-9, [foto]
* Wspomnienie o profesorze Feliksie Zalewskim zasłużonym górniku PRL (z okazji odsłonięcia tablicy pamiątkowej na AGH w dniu 15 marca 1968 r.). ''Wiadomości Górnicze'' 1968, nr 6, s. 187-188, [foto]

{{DEFAULTSORT:Zalewski, Feliks Franciszek}}
[[Category:Biogramy]]

Jacek Zabierowski

2017-07-20T08:14:31Z

JerzyKrawczyk:

{{Infobox scientist
|family-name=Zabierowski
|given-name=Jacek
|honorific-prefix=Prof. zw. dr hab. inż.
|image=Jacek_Zabierowski.jpg
|birth_date=30 stycznia 1939
|birth_place=Kowel
|death_date=11 marca 1996
|death_place=Kraków
|fields=górnictwo i geologia inżynierska,
|function=Prorektor AGH (1981–1984)
|faculty=Wydział Górniczy
|awards=Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty Krzyż Zasługi
|name=Jacek Zabierowski
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=6561
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Prorektor
|Jednostka=AGH
|Rok_od=1981
|Rok_do=1984
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Prodziekan
|Jednostka=Wydział Górniczy
|Rok_od=1972
|Rok_do=1981
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Dziekan
|Jednostka=Wydział Górniczy
|Rok_od=1981
|Rok_do=1981
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Dziekan
|Jednostka=Wydział Górniczy
|Rok_od=1987
|Rok_do=1993
}}
Prof. zw. dr hab. inż. '''Jacek Zabierowski''' (1939–1996)

Dyscyplina/specjalności: górnictwo i geologia inżynierska

== Nota biograficzna ==
Urodził się 30 stycznia 1939 roku w miejscowości Kowel na Wołyniu. Zmarł 11 marca 1996 roku w Krakowie. Pochowany na Cmentarzu Rakowickim.

Ukończył Wydział Górniczy AGH (1962). Po uzyskaniu dyplomu pracował w kopalniach rud żelaza. Od 1967 roku związany z Katedrą Ekonomiki i Organizacji Górnictwa [[Wydział Górniczy|Wydziału Górniczego]] AGH. Zajmował kolejno stanowiska st. asystenta (1967-1970), adiunkta (1970-1975) i docenta (1975-1983). Stopień doktora nauk technicznych otrzymał w 1970 roku, doktora habilitowanego w 1974 roku. Tytuł prof. nadzw. uzyskał w 1983 roku, prof. zw. w 1995 roku.

Prodziekan Wydziału Górniczego (obecnie Wydział Górnictwa i Geoinżynierii) (1972–1981), kierownik Zakładu/Pracowni Programowania Inwestycji i Organizacji Budownictwa Górniczego (1975–1996), pełniący obowiązki dziekan Wydziału (1981), prorektor ds. studentów (1981–1984), dziekan Wydziału (1987–1993).

Staże: Zjednoczenie Kopalń Rud, Krzywy Róg, Ukraina (1964–1965), Wydział Geologiczno-Górniczy Uniwersytetu w Tuzli, Bośnia, Uniwersytet Techniczny, Freiberg (1982), Wydział Górniczo-Geologiczny, Sofia (1982), Ministerstwo Górnictwa Węglowego, Pekin (1987).

Był członkiem wielu organizacji naukowych, zawodowych i społecznych, służących polskiemu górnictwu rud miedzi i węgla, m.in. Komitetu Gospodarki Surowcami Mineralnymi PAN (1982-1996), Komitetu Górnictwa PAN (1987-96), Krajowej Rady Energetyki (1988-1991), Krajowej Rady Górnictwa (1989-1991), Rady Naukowej CPPGSMiE PAN (1989-1996), Międzynarodowego Zespołu ds. Informacji w zakresie ratownictwa górniczego (1988-1996).

Badania: opracowanie teoretycznych podstaw programów działalności górnictwa rud i węgla kamiennego (metody optymalizacji z zastosowaniem oceny wielokryterialnej i programowania dyskretnego, metoda wyboru racjonalnych parametrów wielkości głębokich kopalń polimetalicznych złóż rud).

Opublikował 58 prac oryginalnych, 2 książki i wykonał ponad 100 różnych ekspertyz związanych z górnictwem. Wiele jego prac stanowiło podstawę do podejmowania istotnych decyzji dla przemysłu górniczego w skali makroekonomicznej. Promotor prac doktorskich.

Gorący propagator czynnej rekreacji sportowej wśród studentów i pracowników Uczelni.

==== Odznaczenia i nagrody ====
[[Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski]], [[Złoty Krzyż Zasługi]], Złota Odznaka za Zasługi dla Górnictwa oraz wiele innych odznaczeń resortowych i regionalnych

== Bibliografia ==
====Książki====
* Informator Stowarzyszenia Wychowanków Akademii Górniczo-Hutniczej im. S. Staszica. Red. W. Longa, K. Norwicz. Kraków 1997, s. 131
* Wacławik J.: Kronika Wydziału Górniczego 1919–1999. Kraków 1999, s. 119
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 408-409, [foto]
* Współcześni uczeni polscy : słownik biograficzny. T. 4 : S–Ż. Red. nauk. J. Kapuścik. Warszawa 2002, s. 790, [foto]

====Artykuły====
* Pośmiertne wspomnienie o Profesorze Jacku Zabierowskim. ''Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH'' 1996, nr 26, s. 21, [foto]
* Wspomnienie o Prof. zw. dr hab. inż. Jacku Zabierowskim (1939-1996). ''Wiadomości Górnicze'' 1996, nr 4, s. 160-162

{{DEFAULTSORT:Zabierowski, Jacek }}
[[Category:Biogramy]]

Eugeniusz Wosiek

2017-07-20T08:08:18Z

JerzyKrawczyk:

{{Infobox scientist
|family-name=Wosiek
|given-name=Eugeniusz
|honorific-prefix=Prof. dr hab. inż.
|image=Eugeniusz_Wosiek.jpg
|birth_date=15 marca 1918
|birth_place=Szewna
|death_date=17 sierpnia 1993
|death_place=Kraków
|fields=metalurgia, plastyczna przeróbka metali
|function=Prodziekan Wydziału Metalurgicznego AGH (1967–1972)
|faculty=Wydział Metalurgiczny
|awards=Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Prodziekan
|Jednostka=Wydział Metalurgiczny
|Rok_od=1967
|Rok_do=1972
}}
Prof. dr hab. inż. '''Eugeniusz Wosiek''' (1918–1993)

Dyscyplina/specjalności: metalurgia, plastyczna przeróbka metali

== Nota biograficzna ==
Urodził się 15 marca 1918 roku w Szewnej na Kielecczyźnie, zmarł 17 sierpnia 1993 roku w Krakowie.

W 1950 roku ukończył studia rozpoczęte w 1937 roku na [[Wydział Hutniczy|Wydziale Hutniczym]] Akademii Górniczej, uzyskując dyplom magistra inżyniera metalurga. W 1962 roku uzyskał stopień naukowy doktora nauk technicznych, a w 1966 roku - doktora habilitowanego. W 1967 roku otrzymał stanowisko i tytuł docenta etatowego. W 1973 roku Rada Państwa nadała mu tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego, a w 1980 roku - profesora zwyczajnego.

Bezpośrednio po studiach podjął pracę w Katedrze Plastycznej Przeróbki Metali na [[Wydział Metalurgiczny|Wydziale Metalurgicznym]] AGH, jednocześnie pracując w Instytucie Odlewnictwa jako kierownik Działu Konstrukcyjnego. W latach 1966 - 1969 był Kierownikiem Zawodowego Studium Wieczorowego, a w latach 1967 - 1972 prodziekanem Wydziału Metalurgicznego, jednocześnie pełniąc funkcję Pełnomocnika Rektora ds. Studiów dla pracujących. W latach 1985–1988 był Kierownikiem Zakładu Plastycznej Przeróbki Metali na Wydziale Metalurgicznym AGH.

W latach 1955 - 1957, oprócz pracy na AGH, pracował w Biurze Studiów i projektów Hutnictwa "Biprohut" w Krakowie.

Autor wielu podręczników i pomocy naukowych dla studentów. Opublikował ok. 150 artykułów w czasopismach krajowych i zagranicznych. Promotor 8 rozpraw doktorskich. Był konsultantem naukowym hut.

Był członkiem angielskiego Towarzystwa Naukowego "The Metals Society" w Londynie, członkiem Zarządu Głównego Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Przemysłu Hutniczego.

==== Odznaczenia i nagrody ====
[[Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski]], [[Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski]] i inne

== Bibliografia ==
====Książki====
* Wydział Metalurgii i Inżynierii Materiałowej : jubileusz 75-lecia Wydziału 1922-1997. Kraków 1997, s. 54
* Wydział Inżynierii Metali i Informatyki Przemysłowej. Jubileusz 90-lecia wydziału 1922-2012. Kraków 2012, s. 137-138, [foto]
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.]zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 403
====Artykuły====
* ''Biuletyn Rektora'' [''AGH''] 1993, nr 14, s. 22
* Morawiecki M.: Eugeniusz Wosiek, Prof. D. Sc. Eng. : (1918-1993). ''Metallurgy and Foundry Engineering'' [wyd. AGH] 1994, T. 20, z. 3, s. 393-396, [foto]
* Morawiecki M.: Prof. dr hab. inż. Eugeniusz Wosiek : (1918-1993). ''Metallurgy and Foundry Engineering'' [wyd. AGH] 1994, T. 20, z. 3, s. 396-398

{{DEFAULTSORT:Wosiek, Eugeniusz }}
[[Category:Biogramy]]

Roman Wojnicki

2017-07-20T08:02:50Z

JerzyKrawczyk:

{{Infobox scientist
|family-name=Wojnicki
|given-name=Roman
|honorific-prefix=Prof. dr hab. inż.
|image=Roman_Wojnicki.jpg
|birth_date=1 grudnia 1930
|death_date=30 maja 1981
|fields=elektrotechnika, automatyka
|function=Wicedyrektor Instytutu Automatyki Napędu i Urządzeń Przemysłowych Wydziału Elektrotechniki Górniczej i Hutniczej AGH
|faculty=Wydział Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Elektroniki
|awards=Złoty Krzyż Zasługi, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
|name=Roman Wojnicki
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=11303
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
Prof. dr hab. inż. '''Roman Wojnicki''' (1930–1981)

Dyscyplina/specjalności: elektrotechnika, automatyka

==Nota biograficzna==
Urodził się 1 grudnia 1930 roku. Zmarł 30 maja 1981 roku. Pochowany na Cmentarzu Rakowickim.

Absolwent AGH. W 1953 roku rozpoczął pracę w Katedrze Elektryfikacji Urządzeń Górniczych na [[Wydział Elektryfikacji Górnictwa i Hutnictwa|Wydziale Elektryfikacji Górnictwa i Hutnictwa]] AGH na stanowisku asystenta, uzyskując kolejno stopień doktora nauk technicznych (1964) i stopień doktora habilitowanego (1968). W 1977 roku został mianowany profesorem nadzwyczajnym.

Od 1965 roku pełnił funkcję kierownika Zakładu Automatyzacji Górnictwa przy Katedrze Elektrotechniki Górniczej, a następnie Zakładu Modelowania Analogowego. Od 1972 roku pełnił funkcję wicedyrektora Instytutu Automatyki Napędu i Urządzeń Przemysłowych na [[Wydział Elektrotechniki Górniczej i Hutniczej|Wydziale Elektrotechniki Górniczej i Hutniczej]] AGH.

Autor 38 prac publikowanych, w tym 2 książek oraz wielu ekspertyz dla przemysłu górniczego i hutniczego. Promotor 3 doktoratów.

Członek Polskiego Towarzystwa Elektrotechniki Teoretycznej i Stosowanej, Komitetu Naukowego ds. Mechanizacji i Cybernetyki w Górnictwie, Komitetu Elektrotechniki PAN, sekretarz Międzynarodowego Komitetu Organizacyjnego Konferencji Automatyzacji Górnictwa, działał aktywnie w wielu komitetach naukowych.

==== Odznaczenia i nagrody ====
[[Złoty Krzyż Zasługi]], [[Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski]], Srebrna Odznaka za Pracę Społeczną dla Miasta Krakowa, Srebrna Odznaka za Pracę Społeczną dla Ziemi Krakowskiej, Złota Odznaka Budowniczego Legnicko-Głogowskiego Okręgu Miedziowego, nagrody resortowe.

== Bibliografia ==

====Książki====
* Who is who absolwentów Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Elektroniki [AGH] : [w 45 lecie Wydziału 1952-1997]. Kraków 1999, s. 14, [foto]
* Who is who? elitarnego Wydziału Elektrycznego AGH. Red. i układ albumu J. Czajkowski, Z. K. Witek. Kraków 2002, s. 301, [foto]
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 400

====Artykuły====
* Wspomnienie pośmiertne o profesorze Romanie Wojnickim. ''Elektrotechnika : kwartalnik AGH'' 1982 T. 1, z. 3, s. 5-6, [foto]

{{DEFAULTSORT:Wojnicki, Roman }}
[[Category:Biogramy]]

Karol Wojnar

2017-07-20T08:00:02Z

JerzyKrawczyk:

{{Infobox scientist
|family-name=Wojnar
|given-name=Karol
|honorific-prefix=Prof. zw. dr hab. inż.
|image=Karol_Wojnar.jpg
|birth_date=8 września 1920
|birth_place=Odrzykoń
|death_date=22 marca 2008
|death_place=Kraków
|fields=górnictwo, wiertnictwo
|function=Prodziekan Wydziału Wiertniczo-Naftowego AGH (1967–1970), (1974–1979)
|faculty=Wydział Wiertniczo-Naftowy
|awards=Złoty Krzyż Zasługi, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Kawaler Krzyża Komandorskiego Orderu Polonia Restituta, Medal Komisji Edukacji Narodowej
|name=Karol Wojnar
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=10622
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Prodziekan
|Jednostka=Wydział Wiertniczo-Naftowy
|Rok_od=1967
|Rok_do=1970
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Prodziekan
|Jednostka=Wydział Wiertniczo-Naftowy
|Rok_od=1974
|Rok_do=1979
}}
Prof. zw. dr hab. inż. '''Karol Wojnar''' (1920–2008)

Dyscyplina/specjalności: górnictwo, wiertnictwo

== Nota biograficzna ==
Urodził się 8 września 1920 roku w Odrzykoniu koło Krosna. Zmarł 22 marca 2008 roku w Krakowie, pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Studiował na Wydziale Górniczym w Akademii Górniczej (1949).

W Akademii przeszedł wszystkie szczeble i stopnie: dr inż. (1960), dr hab. inż. (1964), prof. nadzw. (1971), prof. zw. (1982).

Związany z Akademią od 4 roku studiów kiedy to rozpoczął pracę jako młodszy asystent. W latach 1949–1960 st. asystent, w latach 1960-66 adiunkt, w latach 1967–1971 docent, w latach 1971–1982 prof. nadzw., w 1982 roku prof. zwyczajny

W latach 1966–1990 był Kierownikiem Zakładu Wierceń Geologiczno-Poszukiwawczych, Hydrogeologicznych i Inżynierskich w Instytucie Wiertniczo-Naftowym. Prodziekan [[Wydział Wiertniczo-Naftowy|Wydziału Wiertniczo-Naftowego]] w latach 1967-1970, 1974-1979 oraz organizator i kierownik studiów podyplomowych (1974-1990).

Kierownik studiów dla pracujących w Kielcach (1965-66) i Krośnie (1967-1968), organizator i kierownik studiów zaocznych dla pracujących inżynierów w Pile (1977-1978).

W 1991 roku odszedł na emeryturę.

Pracował również w przemyśle, był konsultantem naukowym ds. wiertnictwa w przedsiębiorstwach hydrogeologicznych i przemyśle węglowym, w latach 1965-1990 ekspert przy pracach wiertniczych w Iraku, Libii, Austrii, Francji, RFN, Rosji, Czechach, Rumunii i Bułgarii. Był członkiem wielu Rad Naukowych Ośrodków Badawczo-Rozwojowych.

Twórca podstaw naukowych i dydaktycznych w zakresie mechaniki zwiercania skał, wiertnictwa geologiczno-poszukiwawczego, hydrogeologicznego i inżynieryjnego, wiertnictwa w ratownictwie górniczym.

Autor ponad 200 prac, w tym 7 skryptów, 6 monografii i 8 podręczników akademickich z zakresu wiertnictwa, m.in. Wiertnictwo i obsługa wierceń geologiczno-poszukiwawczych (1957), Technika rdzeniowania przy wierceniach obrotowych (1961), Wiertnictwo okrętne i udarowe (1964), Wiertnictwo (1976), Wiertnictwo ratunkowe w górnictwie (1980), Wiertnictwo - technika i technologia (1993). Ponadto autor 11 patentów i 81 ekspertyz.
Promotor 12 prac doktorskich, wychowawca kilku prof. wyższych uczelni.

Członek Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Przemysłu Naftowego i Gazowniczego (SITPNiG) od 1948 r. oraz FSNT-NOT (1952-1990).

==== Odznaczenia i nagrody ====
[[Złoty Krzyż Zasługi]], [[Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski]], [[Kawaler Krzyża Komandorskiego Orderu Polonia Restituta]], [[Medal Komisji Edukacji Narodowej]], odznaka Ratownik Górnictwa oraz wiele innych odznaczeń resortowych i branżowych

== Bibliografia ==
====Książki====
* Autobiografia : Karol Wojnar. Kraków 2002, 140 s.
* Jubileusz XXX-lecia 1967–1997. Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie. Kraków 1997. s. [20], [foto]
* Kto jest kim w Polsce. Ed. 2. Red. L. Becela [et al.]. Warszawa 1989, s. 1462-1463
* Kto jest kim w Polsce. Ed. 3. Red. L. Mackiewicz, A. Żołna. Warszawa 1993 s. 802
* Kto jest kim w Polsce. Ed. 4. Warszawa 2001 s. 1036
* Słownik biograficzny techników polskich. Z. 24 / Red. nacz. Józef Piłatowicz. Warszawa 2013, s. 169-171, [foto]
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu). Gliwice 2004, s. 399, [foto]
* Współcześni uczeni polscy : słownik biograficzny. T. 4 : S–Ż. Warszawa 2002, s. 721–722, [foto]

====Artykuły====
* ''Biuletyn Rektora'' [''AGH''] 1990, 15 października, s. 20-21
* ''Dziennik Polski'' 2008 nr 73 (27 III 2008) s. 12 [nekr.]
* Jubileusze 70-lecia urodzin : Prof. Karol Wojnar. ''Biuletyn Rektora'' 1990, [nr 10] 15 października, s. 20
* Wilga S.: Ludzie nafty w karykaturze : Prof. dr Karol Wojnar (1920-). ''Wiek Nafty'' 2003 nr 2. s. 17, [foto]
* Wojnar K.: [Wspomnienia]. ''Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH'' 1995 nr 16. s. 8-10
* Wojnar K.: Profesor zwyczajny dr hab. inż. Karol Wojnar wspomina swoje lata pracy w AGH (1944/45-1990/91). ''Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH'' 1995, nr 17, s. 18-21

{{DEFAULTSORT:Wojnar, Karol }}
[[Category:Biogramy]]

Zdzisław Wittek

2017-07-20T07:52:29Z

JerzyKrawczyk:

{{Infobox scientist
|family-name=Wittek
|given-name=Zdzisław
|honorific-prefix=Doc. dr inż.
|birth_date=3 lutego 1917
|birth_place=Kraków
|death_date=3 grudnia 1983
|death_place=Kraków
|fields=metalurgia, odlewnictwo żeliwa
|function=Prodziekan Wydziału Odlewnictwa AGH (1972-1975)
|faculty=Wydział Odlewnictwa
|awards=Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
|name=Zdzisław Wittek
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Prodziekan
|Jednostka=Wydział Odlewnictwa
|Rok_od=1972
|Rok_do=1975
}}
Doc. dr inż. '''Zdzisław Wittek''' (1917–1983)

Dyscyplina/specjalności: metalurgia, odlewnictwo żeliwa

== Nota biograficzna ==
Urodził się 3 lutego 1917 roku w Krakowie. Zmarł 3 grudnia 1983 roku w Krakowie i został pochowany na Cmentarzu Salwatorskim w Krakowie.

Studiował na [[Wydział Hutniczy|Wydziale Hutniczym]] Akademii Górniczej w Krakowie, który ukończył 9 marca 1948 roku. 1 września 1947 roku podjął pracę w charakterze asystenta wolontariusza w Katedrze Odlewnictwa.

W 1948 roku został starszym asystentem, a w 1953 roku adiunktem Zakładu Odlewnictwa Żeliwa w Katedrze Odlewnictwa AGH.
Na podstawie rozprawy "Badania nad wpływem napięcia powierzchniowego ciekłego żeliwa na jego lejność" 29 marca 1963 roku uzyskał stopień dr. nauk technicznych.
W 1970 roku został powołany na stanowisko docenta w Katedrze Odlewnictwa Żeliwa, gdzie pracował do chwili odejścia na emeryturę w 1980 roku.

Był jednym ze współorganizatorów [[Wydział Odlewnictwa|Wydziału Odlewnictwa]], brał czynny udział w powstaniu i w latach 1956-59 kierował Odlewnią Doświadczalną. W latach 1972-75 pełnił funkcję prodziekana wydziału, a w latach 1975-78 - zastępcy kierownika Zespołu Odlewniczo-Metalurgicznego ITiMO AGH. W latach 1977-80 był kierownikiem Studium Podyplomowego o tematyce: Nowoczesne technologie w odlewnictwie staliwa i żeliwa.

Uczestniczył w pracach nad zagadnieniami nowych technologii, wdrażania żeliwa wysokojakościowego, doboru żeliwa na odlewy aparatury chemicznej, procesów wytapiania żeliwa oraz nowych metod kontroli ciekłego żeliwa i odlewów żeliwnych.

Autor i współautor 11 książek i skryptów, a także ponad 20 publikacji zamieszczonych w czasopismach technicznych oraz ponad 30 niepublikowanych prac naukowo-badawczych.

Członek STOP (Stowarzyszenie Techniczne Odlewników Polskich) 1951-1983, przewodniczący Koła STOP przy Wydziale Odlewnictwa AGH.

==== Odznaczenia i nagrody ====
[[Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski]], Złota Odznaka ZNP, Złota Honorowa Odznaka STOP, odznaki honorowe towarzystw naukowych

== Bibliografia ==

==== Książki ====
* Księga wychowanków i wychowawców Akademii Górniczej w Krakowie (1919-1949). Oprac. J. Sulima-Samujłło. Kraków 1979, s. 201
* Słownik biograficzny techników polskich. Z. 1. Red. nacz. Tadeusz Skarzyński Warszawa 1989, s. 163-164
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 396

====Artykuły====
* Podrzucki C.: Doc. dr inż. Zdzisław Wittek. ''Przegląd Odlewniczy'' 1984, nr 4, s. 152

{{DEFAULTSORT:Wittek, Zdzisław }}
[[Category:Biogramy]]

Edward Windakiewicz

2017-07-19T11:56:45Z

JerzyKrawczyk:

{{Infobox scientist
|family-name=Windakiewicz
|given-name=Edward
|honorific-prefix=Doc. dr inż.
|image=Edward_Windakiewicz.jpg
|birth_date=8 września 1858
|birth_place=Pecs (Węgry)
|death_date=12 lipca 1942
|death_place=Kraków
|fields=górnictwo, solnictwo
|function=Kierownik Zakładu Halurgii Wydziału Górniczego AG
|faculty=Wydział Górniczy
|dhc_year=1936
|dhc_reason=za wybitne zasługi na polu górnictwa solnego
|name=Edward Windakiewicz
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=10143
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Kierownik Zakładu Halurgii
|Jednostka=Akademia Górnicza
}}
Doc. dr inż. '''Edward Windakiewicz''' (1858–1942)

Dyscyplina/specjalności: górnictwo, solnictwo

== Nota biograficzna ==
Urodził się 8 września 1858 roku w Pecs na Węgrzech. Zmarł 12 lipca 1942 roku w Krakowie, pochowany na cmentarzu w Wieliczce.

Studiował w Akademii Górniczej w Leoben oraz w Akademii Górniczej w Przybramie, gdzie w 1882 roku ukończył Wydziały Górniczy i Hutniczy.

Po studiach pracował w kopalni soli w Wieliczce, w kopalniach ropy naftowej w Schodnicy k. Borysławia i w Męcinie Wielkiej k. Gorlic. W latach 1884–1889 prowadził wiercenia w Kosocicach i w Baryczu k. Wieliczki. W tym okresie był również nauczycielem w Szkole Górniczej w Wieliczce, a w 1886 roku asystentem w Katedrze Górnictwa AG w Przybramie.

W 1922 roku objął wykłady z halurgii i przemysłu solnego na [[Wydział Górniczy|Wydziale Górniczym]] AG w Krakowie, które prowadził do wybuchu II wojny światowej. Zorganizował zakład halurgii, który wyposażył w zbiór minerałów solnych, rysunków, planów, map i modeli. W roku 1931 otrzymał stanowisko docenta [[Akademia Górnicza|Akademii Górniczej]], a w czerwcu 1936 roku stopień doktora nauk technicznych za wybitne zasługi na polu górnictwa solnego. 6 listopada 1939 roku wraz z profesorami krakowskimi został aresztowany i wywieziony do obozu koncentracyjnego. Doktor honoris causa AGH (1936 roku).

Zebrał i opracował bogate materiały z zakresu solnictwa, które ukazały się w 4 tomach p.t. Solnictwo. W latach 1884-1940 opublikował ok. 30 prac.

Członek Polskiego Towarzystwa Geologicznego i Komisji Fizjograficznej PAU.

== Bibliografia ==
====Książki====
* Gawroński W.: Słownik biograficzny wieliczan. Wieliczka 2008, s. 190-192, [foto]
* Górnictwo wczoraj i dziś : X jubileuszowa konferencja, Mysłowice, maj 2008. Katowice [2008], s. 154, [foto]
* Księga wychowanków i wychowawców Akademii Górniczej w Krakowie (1919-1949). Oprac. J. Sulima-Samujłło. Kraków 1979, s. 199
* Materiały Informacyjne [nr 4]. Komisja Propagandowa Komitetu Obchodu 50-lecia AGH. Kraków 1969, s. 94
* Olszewicz B.: Lista strat kultury polskiej (1.IX.1939 - 1.III.1946). Zestawił B. Olszewicz. Warszawa 1947, s. 306
* [Skład Osobowy Akademii Górniczej... 1933/34] Kraków 1933, s. 27
* [Skład Osobowy Akademii Górniczej ...1935/36] Kraków 1935, s. 28
* Życiorysy profesorów i asystentów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie (1919-1964). Red. nacz. M. Odlanicki-Poczobutt. Kraków 1965, s. 216-218, [foto] ( Zeszyty Naukowe. Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie ; nr 41, z. spec. 4)

====Artykuły====
* Bolewski A.: Mobilizacja sił naukowych i organizacyjnych przy powstawaniu oraz inauguracji Akademii Górniczej w Krakowie : z kart historii. ''Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH'' 1994, nr 5, s. 5-6
* Jaros J.: "Salamandra" - pamięci kolegów górników (7). ''Przegląd Górniczy'' 1992, T. 48, nr 12, s. 24
* Poborski J.: Edward Windakiewicz. ''Roczniki Polskiego Towarzystwa Geologicznego'' 1949 T. 19, nr 1, s. 287-291
* Tomczyk M.: 75. rocznica "Sonderaktion Krakau". ''Biuletyn AGH'' 2014, nr 83, s. 8-9, [foto]
* Wykaz osób, które otrzymały Doktoraty Honoris Causa Akademii Górniczo-Hutniczej. ''Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH'' 1994 nr 5, s. 18

{{DEFAULTSORT:Windakiewicz, Edward }}
[[Category:Biogramy]]
[[Category:Doktorzy honoris causa AGH]]

Łukasz Norbert Węsierski

2017-07-19T11:49:46Z

JerzyKrawczyk: /* Nota biograficzna */

{{Infobox scientist
|family-name=Węsierski
|given-name=Łukasz
|additional-name=Norbert
|honorific-prefix=Prof. nadzw. dr hab. inż.
|image=Łukasz Węsierski.jpg
|birth_date=18 października 1943
|birth_place=Tarnów
|death_date=9 października 2015
|fields=budowa maszyn, układy pneumatyczne, systemy zasilania powietrzem, automatyzacja procesów
|faculty=Wydział Inżynierii Mechanicznej i Robotyki
|awards=Złoty Krzyż Zasługi, Medal Komisji Edukacji Narodowej
}}
Prof.nadzw. dr hab. inż. '''Łukasz Norbert Węsierski''' (1943-2015)

Specjalność: budowa maszyn, układy pneumatyczne, systemy zasilania powietrzem, automatyzacja procesów

== Nota biograficzna ==

Urodził się 18 października 1943 roku w Tarnowie. Zmarł 9 października 2015 roku. Został pochowany na cmentarzu komunalnym w Łańcucie.

Z AGH związany w latach 1967 - 1998. W 1967 roku ukończył studia na AGH. W 1975 uzyskał stopień doktora, a w 1995 roku - doktora habilitowanego.

Z pracą na Akademii Górniczo-Hutniczej związany był od czasów ukończenia studiów, od asystenta-stażysty do profesora nadzwyczajnego. Był wieloletnim pracownikiem Katedry Maszyn Hutniczych i Katedry Automatyzacji Procesów na [[Wydział Inżynierii Mechanicznej i Robotyki|Wydziale Inżynierii Mechanicznej i Robotyki]]. Oprócz pracy na Akademii był związany z Politechniką Rzeszowską, Wyższą Szkołą Zarządzania i Administracji w Zamościu oraz z przemysłem, m.in. pracował równocześnie w Instytucie Obróbki Skrawaniem, Centrum Produkcyjnym Pneumatyki w Kielcach, w firmie "Festo" w Warszawie i Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Elementów i Układów Pneumatyki w Kielcach.
Od 2010 roku związany był z Państwową Wyższą Szkołą Wschodnioeuropejską w Przemyślu. Był pomysłodawcą i twórcą kierunku studiów mechatronika. Od 1 października 2013 roku związany był z Państwową Wyższą Szkołą Zawodową im. Jana Grodka w Sanoku.

Był członkiem Naczelnej Organizacji Technicznej oraz Stowarzyszenia
Inżynierów i Techników Mechaników Polskich Był też członkiem Związku Harcerstwa Polskiego, wieloletnim instruktorem Szczepu 19 Krakowskich Drużyn Lotniczych im. Franciszka Żwirki i Stanisława Wigury w Krakowie, członkiem Starszyzny Instruktorskiego Kręgu Puszczańskiego "Czarnego Dębu" (pseudonim "Kormoran Samotnik").

Autor ponad 120 prac z zakresu pneumatyki i logiki, w tym 20 książek oraz 30 patentów. Promotor prac dyplomowych i doktorskich.

=== Odznaczenia i nagrody ===
[[Złoty Krzyż Zasługi]], Krzyż "Za zasługi dla ZHP", [[Medal Komisji Edukacji Narodowej]], Odznaka "Za zasługi dla Aeroklubu PRL", Medal 50-lecia Aeroklubu Krakowskiego, Srebrna Odznaka "Za pracę społeczną dla m. Krakowa", Odznaka Przyjaciela Dziecka, Odznaka "Za zasługi dla Wydziału Maszyn Górniczych i Hutniczych AGH".

== Bibliografia ==
=== Książki ===
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 391, [foto]
==== Artykuły ====
* ''Dziennik Polski'' 2015, nr 241 (15 X 2015), s. A12 [nekr.]
* ''Dziennik Polski'' 2015, nr 242 (15 X 2015), s. A17 [nekr.]
* Jędrzykiewicz Z., Łebkowski P., Rusek P.: Profesor Łukasz Węsierski (1943-2015) : wzorowy wychowanek i pracownik AGH. ''Biuletyn AGH'' 2016, nr 98, s. 26, [foto]
* [Prof. dr hab. inż. Łukasz Norbert Węsierski] ''Pneumatyka'' 1997, nr 4, s. 26 [foto]

==== Inne ====
Biuletyn Informacji Publicznej. Instytut Pamięci Narodowej. Dane osoby z katalogu osób rozpracowywanych: Łukasz Norbert Węsierski [online] [przeglądany 14.02.2017]. Dostępny w: http://katalog.bip.ipn.gov.pl

{{DEFAULTSORT:Węsierski, Łukasz Norbert}}
[[Category:Biogramy]]

Łukasz Norbert Węsierski

2017-07-19T11:49:24Z

JerzyKrawczyk:

{{Infobox scientist
|family-name=Węsierski
|given-name=Łukasz
|additional-name=Norbert
|honorific-prefix=Prof. nadzw. dr hab. inż.
|image=Łukasz Węsierski.jpg
|birth_date=18 października 1943
|birth_place=Tarnów
|death_date=9 października 2015
|fields=budowa maszyn, układy pneumatyczne, systemy zasilania powietrzem, automatyzacja procesów
|faculty=Wydział Inżynierii Mechanicznej i Robotyki
|awards=Złoty Krzyż Zasługi, Medal Komisji Edukacji Narodowej
}}
Prof.nadzw. dr hab. inż. '''Łukasz Norbert Węsierski''' (1943-2015)

Specjalność: budowa maszyn, układy pneumatyczne, systemy zasilania powietrzem, automatyzacja procesów

== Nota biograficzna ==

Urodził się 18 października 1943 roku w Tarnowie. Zmarł 9 października 2015 roku. Został pochowany na cmentarzu komunalnym w Łańcucie.

Z AGH związany w latach 1967 - 1998. W 1967 roku ukończył studia na AGH. W 1975 uzyskał stopień doktora, a w 1995 roku - doktora habilitowanego.

Z pracą na Akademii Górniczo-Hutniczej związany był od czasów ukończenia studiów, od asystenta-stażysty do profesora nadzwyczajnego. Był wieloletnim pracownikiem Katedry Maszyn Hutniczych i Katedry Automatyzacji Procesów na [[Wydział Inżynierii Mechanicznej i Robotyki|Wydziale Inżynierii Mechanicznej i Robotyki]]. Oprócz pracy na Akademii był związany z Politechniką Rzeszowską, Wyższą Szkołą Zarządzania i Administracji w Zamościu oraz z przemysłem, m.in. pracował równocześnie w Instytucie Obróbki Skrawaniem, Centrum Produkcyjnym Pneumatyki w Kielcach, w firmie "Festo" w Warszawie i Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Elementów i Układów Pneumatyki w Kielcach.
Od 2010 roku związany był z Państwową Wyższą Szkołą Wschodnioeuropejską w Przemyślu. Był pomysłodawcą i twórcą kierunku studiów mechatronika. Od 1 października 2013 roku związany był z Państwową Wyższą Szkołą Zawodową im. Jana Grodka w Sanoku.

Był członkiem Naczelnej Organizacji Technicznej oraz Stowarzyszenia
Inżynierów i Techników Mechaników Polskich Był też członkiem Związku Harcerstwa Polskiego, wieloletnim instruktorem Szczepu 19 Krakowskich Drużyn Lotniczych im. Franciszka Żwirki i Stanisława Wigury w Krakowie, członkiem Starszyzny Instruktorskiego Kręgu Puszczańskiego "Czarnego Dębu" (pseudonim "Kormoran Samotnik").

Autor ponad 120 prac z zakresu pneumatyki i logiki, w tym 20 książek i 30 patentów. Promotor prac dyplomowych i doktorskich.

=== Odznaczenia i nagrody ===
[[Złoty Krzyż Zasługi]], Krzyż "Za zasługi dla ZHP", [[Medal Komisji Edukacji Narodowej]], Odznaka "Za zasługi dla Aeroklubu PRL", Medal 50-lecia Aeroklubu Krakowskiego, Srebrna Odznaka "Za pracę społeczną dla m. Krakowa", Odznaka Przyjaciela Dziecka, Odznaka "Za zasługi dla Wydziału Maszyn Górniczych i Hutniczych AGH".

== Bibliografia ==
=== Książki ===
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 391, [foto]
==== Artykuły ====
* ''Dziennik Polski'' 2015, nr 241 (15 X 2015), s. A12 [nekr.]
* ''Dziennik Polski'' 2015, nr 242 (15 X 2015), s. A17 [nekr.]
* Jędrzykiewicz Z., Łebkowski P., Rusek P.: Profesor Łukasz Węsierski (1943-2015) : wzorowy wychowanek i pracownik AGH. ''Biuletyn AGH'' 2016, nr 98, s. 26, [foto]
* [Prof. dr hab. inż. Łukasz Norbert Węsierski] ''Pneumatyka'' 1997, nr 4, s. 26 [foto]

==== Inne ====
Biuletyn Informacji Publicznej. Instytut Pamięci Narodowej. Dane osoby z katalogu osób rozpracowywanych: Łukasz Norbert Węsierski [online] [przeglądany 14.02.2017]. Dostępny w: http://katalog.bip.ipn.gov.pl

{{DEFAULTSORT:Węsierski, Łukasz Norbert}}
[[Category:Biogramy]]

Stanisław Węcławik

2017-07-19T11:46:08Z

JerzyKrawczyk:

{{Infobox scientist
|family-name=Węcławik
|given-name=Stanisław
|honorific-prefix=Doc. dr inż.
|image=Stanislaw_Weclawik.jpg
|birth_date=23 października 1927
|birth_place=Skierbieszów
|death_date=23 października 1994
|fields=geologia regionalna, geologia strukturalna, hydrogeologia
|function=Kierownik Zakładu Geologii Regionalnej i Ochrony Złóż Wydziału Geologiczno-Poszukiwawczego AGH
|faculty=Wydział Geologiczno-Poszukiwawczy
}}
Doc. dr inż. '''Stanisław Węcławik''' (1927–1994)

Dyscyplina/specjalności: geologia regionalna, geologia strukturalna, hydrogeologia

== Nota biograficzna ==
Urodził się 23 października 1927 roku w Skierbieszowie, powiat zamojski. Zmarł 23 października 1994 roku. Został pochowany w Krakowie na Cmentarzu Batowickim.

W 1952 roku ukończył studia na [[Wydział Geologiczno-Mierniczy|Wydziale Geologiczno-Mierniczym]] Akademii Górniczo-Hutniczej, uzyskując tytuł magistra inżyniera nauk technicznych. Pracę doktorską obronił w 1966 roku na Wydziale Geologiczno-Poszukiwawczym AGH.

W 1950 roku rozpoczął pracę w Katedrze Geologii Ogólnej II na Wydziale Geologiczno-Mierniczym Akademii Górniczo-Hutniczej. Od 1969 roku zajmował stanowisko Kierownika Zakładu Geologii Regionalnej i Ochrony Złóż Instytutu Geologii Regionalnej i Złóż Węgli na [[Wydział Geologiczno-Poszukiwawczy|Wydziale Geologiczno-Poszukiwawczym]].

W 1973 roku przeszedł na rentę inwalidzką.

Współpracował ściśle z Państwowym Instytutem Geologicznym, a szczególnie z Oddziałem Krakowskim PIG, gdzie był zatrudniony w niepełnym wymiarze w latach 1987-1994.

Opublikował łącznie 99 prac, w większości dotyczących Karpat Polskich. Jednym z głównych nurtów jego działalności naukowej było występowanie źródeł wód mineralnych w Karpatach, ze szczególnym uwzględnieniem rejonu Beskidu Niskiego.

Był członkiem Naczelnej Organizacji Technicznej, Państwowego Towarzystwa Geologicznego.

== Bibliografia ==
====Książki====
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 390-391
====Artykuły====
* Dziewański J., Chrząstowski J.: Stanisław Węcławik 1927-1994. ''Annales Societatis Geologorum Poloniae'' 1995, Vol. 65, no. 1–4, s. 93, [foto]
* Dziewański J.: Wspomnienia o doc. dr inż. Stanisławie Węcławiku. ''Annales Societatis Geologorum Poloniae'' 1995, Vol. 65, no. 1-4, s. 94-95
* Józefko U., Pilch J., Skrzypczak R.: Stanisław Węcławik (1927-1994). ''Przegląd Geologiczny'' 1995, T. 43, nr 12, s. 1087-1088, [foto]
* Spis wybranych publikacji doc. dr Stanisława Węcławika. ''Annales Societatis Geologorum Poloniae'' 1995, Vol. 65, no. 1-4, s. 94
====Inne====
* Baza DOKTOR (dostępna w Oddziale Informacji Naukowej BG AGH), rek. 1836
* Zarząd Cmentarzy Komunalnych. Internetowy Lokalizator Grobów [online] [przeglądany 15 stycznia 2016]. Dostępny w: http://www.rakowice.eu

{{DEFAULTSORT:Węcławik, Stanisław }}
[[Category:Biogramy]]

Tadeusz Ważewski

2017-07-19T11:26:01Z

JerzyKrawczyk:

{{Infobox scientist
|family-name=Ważewski
|given-name=Tadeusz
|honorific-prefix=Prof. zw. dr hab.
|image=Tadeusz_Wazewski.jpg
|birth_date=24 września 1896
|birth_place=Wygnanka
|death_date=5 września 1972
|death_place=Zaryte
|fields=matematyka, teoria równań różniczkowych
|faculty=Wydział Hutniczy
|awards=Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
|name=Tadeusz Ważewski
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=53991
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
Prof. zw. dr hab. '''Tadeusz Ważewski''' (1896–1972)

Dyscyplina/specjalności: matematyka, teoria równań różniczkowych

== Nota biograficzna ==

Urodził się 24 września 1896 roku w Wygnance k. Czortkowa (dawne województwo tarnopolskie), zmarł 5 września 1972 roku w miejscowości Zaryte.

Studia matematyczne odbył na Uniwersytecie Jagiellońskim. Po ukończeniu studiów w 1920 roku wiele prac poświęcił topologii i teorii mnogości. W latach 1920–1922 odbył studia uzupełniające na Sorbonie, gdzie w 1924 roku uzyskał doktorat. W 1927 roku habilitował się na UJ, w 1933 roku otrzymał nominację na prof. nadzw.

W 1939 roku wywieziony wraz z grupą profesorów krakowskich do obozu w Oranienburgu. Zwolniony w 1940 roku.

Do 1945 roku pracował jako nauczyciel w Szkole Handlowej Męskiej w Krakowie i uczył na tajnym uniwersytecie. W 1945 roku został mianowany prof. zw. UJ. W 1949 roku objął kierownictwo Działu Równań Różniczkowych w Państwowym Instytucie Matematycznym, równocześnie kierując Katedrą Analizy Matematycznej na UJ.

W latach 1924–1927 był asystentem w Katedrze Matematyki [[Wydział Hutniczy|Wydziału Hutniczego]] Akademii Górniczej.

Autor ponad 100 prac, w których obok równań różniczkowych zajmował się również abstrakcyjnym ujęciem metody kolejnych przybliżeń.

Członek korespondent PAU i PAN, a w 1957 roku członek rzeczywisty PAN, prezes Polskiego Towarzystwa Matematycznego. Doktor honoris causa UJ.

==== Odznaczenia i nagrody ====
[[Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski]], [[Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski]], Nagroda Naukowa II stopnia

== Bibliografia ==
====Książki====
* Biogramy uczonych polskich : materiały o życiu i działalności członków AU w Krakowie, TNW, PAU, PAN. Cz. 3 : Nauki ścisłe. Oprac. A. Śródka, P. Szczawiński. Wrocław 1986, s. 430-434
* Księga wychowanków i wychowawców Akademii Górniczej w Krakowie (1919-1949). Oprac. J. Sulima-Samujłło. Kraków 1979, s. 196
* Słownik biograficzny matematyków polskich. Red. S. Domoradzki, Z. Pawlikowska-Brożek, D. Węglowska. Tarnobrzeg 2003, s. 254-255, [foto]
====Artykuły====
* Szarski J.: Tadeusz Ważewski. ''Nauka Polska'' 1961, nr 3, s. 79-81, [foto]

{{DEFAULTSORT:Ważewski, Tadeusz }}
[[Category:Biogramy]]

Zygmunt Wasyliszyn

2017-07-19T11:04:05Z

JerzyKrawczyk:

{{Infobox scientist
|family-name=Wasyliszyn
|given-name=Zygmunt
|honorific-prefix=Wykładowca inż.
|image=Zygmunt_Wasyliszyn.jpg
|birth_date=27 marca 1881
|birth_place=Dobczyce
|death_date=20 maja 1955
|death_place=Kraków
|fields=prawo górnicze, bezpieczeństwo pracy
|faculty=Wydział Geodezji Górniczej
|name=Zygmunt Wasyliszyn
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=5808
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
Wykładowca inż. '''Zygmunt Wasyliszyn''' (1881–1955)

Dyscyplina/specjalności: prawo górnicze, bezpieczeństwo pracy

== Nota biograficzna ==

Urodził się 27 marca 1881 roku w Dobczycach, zmarł 20 maja 1955 roku w Krakowie. Pochowany na Cmentarzu Rakowickim.

Ukończył prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim (1900-1905), a w latach 1906–1910 Akademię Górniczą w Leoben.

Pracował w kopalni węgla brunatnego "Julius III" w Czechach oraz kopalni węgla kamiennego w Tyrolu. W 1912 roku przeniósł się do urzędu górniczego w Drohobyczu, a w 1918 roku do okręgowego urzędu górniczego w Krakowie (od 1929 naczelnik). Od 1937 roku był naczelnikiem Wyższego Urzędu Górniczego we Lwowie. W 1939 roku objął stanowisko kierownika kopalni soli w Baryczu.

W latach 1947–1955 prowadził na [[Wydział Geodezji Górniczej|Wydziale Geodezji Górniczej]] Akademii Górniczo-Hutniczej wykłady z prawa górniczego, przepisów bezpieczeństwa, prawa przemysłowego, prawa i przepisów naftowych.

Od 1951 roku wykładał również przepisy bezpieczeństwa w Technikum Górniczym w Krakowie.

Członek Komisji Egzaminacyjnej przy Wojewódzkim Urzędzie Górniczym w Krakowie, biegły sądowy w sprawach wypadków kopalnianych.

== Bibliografia ==
====Książki====
* Księga wychowanków i wychowawców Akademii Górniczej w Krakowie (1919-1949). Oprac. J. Sulima-Samujłło. Kraków 1979, s. 195
* Życiorysy profesorów i asystentów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie (1919-1964). Red. M. Odlanicki-Poczobutt. Kraków 1965, s. 211, [foto] (Zeszyty Naukowe. Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie ; nr 41, z. spec. 4)

{{DEFAULTSORT:Wasyliszyn, Zygmunt }}
[[Category:Biogramy]]

Piotr Wasiunyk

2017-07-19T11:01:45Z

JerzyKrawczyk:

{{Infobox scientist
|family-name=Wasiunyk
|given-name=Piotr
|honorific-prefix=Prof. zw. dr hab. inż.
|image=Piotr Wasiunyk.jpg
|birth_date=14 lutego 1911
|birth_place=Porzecze
|death_date=4 stycznia 2004
|death_place=Jasło
|fields=obróbka plastyczna metali
|faculty=Wydział Metalurgiczny
|awards=Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty Krzyż Zasługi
|name=Piotr Wasiunyk
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
Prof. zw. dr hab. inż. '''Piotr Wasiunyk''' (1911–2004)

Dyscyplina/specjalności: obróbka plastyczna metali

== Nota biograficzna ==

Urodził się 14 lutego 1911 roku w miejscowości Porzecze. Zmarł 4 stycznia 2004 roku w Jaśle. Pochowany na Nowym Cmentarzu w Jaśle.

Absolwent Politechniki Lwowskiej (1939).

W latach 1940–1956 zajmował się technologią obróbki plastycznej w przemyśle maszynowym.

Od 1956 roku pracował w Akademii Górniczo-Hutniczej na [[Wydział Metalurgiczny|Wydziale Metalurgicznym]], do 1965 roku był zastępcą profesora, następnie docentem i profesorem (1972-1980).

W AGH uzyskał doktorat (1961), habilitacja (1964), prof. nadzw. (1972), prof. zw. (1977).

Wieloletni pracownik i konsultant Przemysłu Hutniczego i Biur Projektowych Przemysłu Przetwórczego.

Twórca wielu nowych metod obróbki plastycznej, m.in. matrycowego kucia wielowykrojowego, kucia bezwypływkowego, kucia na kuźniarkach, technologii wykonania odkuwek łożysk tocznych.

Wybitny uczony i nauczyciel wielu pokoleń młodzieży akademickiej, zawsze zaangażowany w pracy naukowej i organizacyjnej. Autor ponad 100 prac, w tym 8 książek i 2 patentów. Promotor 18 doktoratów.

Członek sekcji i komisji PAN, Rady Naukowo-Technicznej Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Przemysłu Wyrobów Metalowych, Rady Naukowej Instytutu Obróbki Plastycznej.

==== Odznaczenia i nagrody ====
[[Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski]], [[Złoty Krzyż Zasługi]], Nagrody Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki, "Medal Honorowy" Rady Wydziału Metalurgii i Inżynierii Materiałowej w uznaniu wyjątkowych zasług położonych dla rozwoju hutnictwa i nauk metalurgicznych

== Bibliografia ==
====Książki====
* Kto jest kim w Polsce : informator biograficzny. Ed. 3. Red. L. Mackiewicz, A. Żołna. Warszawa 1993, s. 773-774
* Kto jest kim w Polsce : informator biograficzny. Ed. 2. Red. zespół. L. Becela [et al.]. Warszawa 1989, s. 1408
* Kto jest kim w Polsce 1984 : informator biograficzny. Ed. 1. Red. zespół. L. Becela [et al.]. Warszawa 1984, s. 1044
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 387
* Wydział Inżynierii Metali i Informatyki Przemysłowej : Wydział Hutniczy (1922-1951); Wydział Metalurgiczny (1951-1993); Wydział Metalurgii i Inżynierii Materiałowej (1993-2005) : jubileusz 90-lecia Wydziału 1922-2012. Oprac. red. B. Pawłowski. Kraków 2012, s. 135-136, [foto]
====Artykuły====
* ''Dziennik Polski'' 2005, nr 3 (5 I 2005), s. 12 [nekr.]
* Sińczak J.: Profesor Piotr Wasiunyk : wspomnienie. ''Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH'' 2005, nr 140, s. 15-16

{{DEFAULTSORT:Wasiunyk, Piotr }}
[[Category:Biogramy]]

Jerzy Wantuchowski

2017-07-19T10:56:00Z

JerzyKrawczyk:

{{Infobox scientist
|family-name=Wantuchowski
|given-name=Jerzy
|honorific-prefix=Prof. dr inż.
|image=Jerzy_Wantuchowski.jpg
|birth_date=3 maja 1908
|birth_place=Mohylów
|death_date=23 maja 1976
|death_place=Kraków
|fields=metalurgia, przeróbka plastyczna metali, utylitarne badania nowych technologii w przeróbce plastycznej metali
|function=Wicedyrektor Instytutu Przeróbki Plastycznej i Metaloznawstwa Wydziału Metali Nieżelaznych AGH (1973–1976)
|faculty=Wydział Metali Nieżelaznych
|awards=Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
|name=Jerzy Wantuchowski
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=12888
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
Prof. dr inż. '''Jerzy Wantuchowski''' (1908–1976)

Dyscyplina/specjalności: metalurgia, przeróbka plastyczna metali, utylitarne badania nowych technologii w przeróbce plastycznej metali

== Nota biograficzna ==

Urodził się 3 maja 1908 roku w Mohylowie (Rosja), zmarł 23 maja 1976 roku w Krakowie.

Ukończył studia na Wydziale Hutniczym Akademii Górniczej w Krakowie (dyplom w 1939).

W latach 1938–1939 był zastępcą asystenta w Zakładzie Metalurgii Innych Poza Żelazem Metali [[Wydział Hutniczy|Wydziału Hutniczego]] AG, starszym asystentem został w 1945 roku. W latach 1948–1953 był adiunktem w Katedrze Przeróbki Plastycznej Metali Nieżelaznych, w latach 1953–1954 kontraktowym zastępcą profesora, zastępcą profesora w latach 1954–1956. Był kierownikiem Zakładu Przeróbki Plastycznej Metali Nieżelaznych (1960–1968), Zakładu Technologii i Przeróbki Plastycznej Metali (1969) oraz wicedyrektorem Instytutu Przeróbki Plastycznej i Metaloznawstwa w latach 1973–1976.

Był nauczycielem w Państwowej Szkole Technicznej Górniczo-Hutniczo-Mierniczej w Krakowie (1946–1949). Pracę doktorską obronił w 1956 roku (AGH).

Prekursor badań dotyczących warunków prowadzenia próby rozciągania, których wyniki są do dzisiaj aktualne i uwzględnione w Polskich Normach. Opatentował i zbudował uniwersalną maszynę wytrzymałościową, wykonując na niej bardzo bogaty program badawczy. Prace z tego zakresu poziomem dorównywały aktualnie uzyskiwanym w świecie, a ich wyniki były referowane na Kongresie Metalurgów w Paryżu.

Członek Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Przemysłu Hutniczego (1950–1976).

==== Odznaczenia i nagrody ====
[[Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski]], Złota Odznaka „Za zasługi dla Województwa Katowickiego”

== Bibliografia ==
====Książki====
* Księga wychowanków i wychowawców Akademii Górniczej w Krakowie (1919-1949). Oprac. J. Sulima-Samujłło. Kraków 1979, s. 194
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 385-386, [foto]

====Artykuły====
* Osika J.: Profesor Jerzy Wantuchowski (1908-1976) nestor badań procesów odkształcania plastycznego metali. ''Biuletyn AGH'' 2008, nr 5, s. 27-28, [foto]
* Zasadziński J.: [Prof. dr inż. Jerzy Wantuchowski : wspomnienie pośmiertne]. ''Metalurgia i Odlewnictwo'' [wyd. AGH] 1976, T. 2, z. 4, s. 445-449, [foto]

{{DEFAULTSORT:Wantuchowski, Jerzy }}
[[Category:Biogramy]]

Jan Alfred Walewski

2017-07-19T09:51:05Z

JerzyKrawczyk: /* Nota biograficzna */

{{Infobox scientist
|family-name=Walewski
|given-name=Jan Alfred
|honorific-prefix=Prof. nadzw. mgr inż.
|birth_date=23 kwietnia 1904
|birth_place=Kraków
|death_date=20 sierpnia 1971
|death_place=Kraków
|fields=budownictwo górnicze,
|function=Dziekan Wydziału Górniczego AGH (1962–1966)
|faculty=Wydział Górniczy
|name=Jan Walewski
|honorific-suffix=
|native_name=
|image=
|native_name_lang=
|image_size=
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Dziekan
|Jednostka=Wydział Górniczy
|Rok_od=1962
|Rok_do=1966
}}
Prof. nadzw. mgr inż. '''Jan Alfred Walewski''' (1904–1971)

Dyscyplina/specjalności: budownictwo górnicze

== Nota biograficzna ==
Urodził się 23 kwietnia 1904 roku w Krakowie. Zmarł w Krakowie 20 sierpnia 1971 roku. Pochowany na Cmentarzu Podgórskim w Krakowie.

Ukończył studia na Wydziale Górniczym Akademii Górniczej w Krakowie (dyplom w 1930 roku). Był młodszym, a następnie starszym asystentem w Katedrze Górnictwa i Przeróbki Mechanicznej [[Wydział Górniczy|Wydziału Górniczego]] AG (1929–1934).

Pracownik kopalń „Milowice” i „Donnersmarck”. Po wojnie pracownik Centralnego Biura Projektów Przemysłu Węglowego w Krakowie, Biura Projektów Górniczych i Naftowych.

W latach 1951–1954 wykładowca AGH w Katedrze Ekonomiki i Organizacji, zastępca profesora (1954–1956), docent (1956–1965), prof. nadzw. (1965–1971). Był kierownikiem Katedry Głębienia Szybów (1962–1969), dziekanem [[Wydział Górniczy|Wydziału Górniczego]] AGH (1962-1966), zastępcą dyrektora Instytutu Projektowania i Budownictwa Kopalń (1969–1971), kierownikiem Zakładu Głębienia Szybów (1969–1971).

== Bibliografia ==
====Książki====
* Księga wychowanków i wychowawców Akademii Górniczej w Krakowie (1919-1949). Oprac. J. Sulima-Samujłło. Kraków 1979, s. 193
* Wacławik J.: Kronika Wydziału Górniczego 1919-1999. Kraków 1999, s. 119
* Z dziejów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie w latach 1919-1967. Oprac. J. Sulima-Samujłło oraz zespół aut. Kraków 1970, s. 627 (Wydawnictwa Jubileuszowe 1919-1969)

{{DEFAULTSORT:Walewski, Jan Alfred }}
[[Category:Biogramy]]

Andrzej Adam Tytko

2017-07-19T09:47:27Z

JerzyKrawczyk:

{{Infobox scientist
|family-name=Tytko
|given-name=Andrzej Adam
|honorific-prefix=Prof. dr hab. inż.
|image=Andrzej Tytko1.jpg
|birth_date=20 sierpnia 1952
|birth_place=Skalbmierz
|fields=budowa i eksploatacja maszyn, urządzenia i systemy transportowe, transport linowy, diagnostyka techniczna, systemy bezpieczeństwa, modelowanie komputerowe procesów
|function=Prorektor ds. Kształcenia AGH (2012-2016)
|faculty=Wydział Inżynierii Mechanicznej i Robotyki
|awards=Złoty Krzyż Zasługi
|name=Andrzej Adam Tytko
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=10000
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Prodziekan ds. Dydaktycznych
|Jednostka=Wydział Inżynierii Mechanicznej i Robotyki
|Rok_od=2002
|Rok_do=2008
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Prorektor ds. Kształcenia
|Jednostka=AGH
|Rok_od=2012
|Rok_do=2016
}}
Prof. dr hab. inż. '''Andrzej Adam Tytko''' (1952–)

Dyscyplina/specjalności: budowa i eksploatacja maszyn, urządzenia i systemy transportowe, transport linowy, diagnostyka techniczna, systemy bezpieczeństwa, modelowanie komputerowe procesów

== Nota biograficzna ==

Urodził się 20 sierpnia 1952 roku w Skalbmierzu.

W 1976 roku ukończył studia na [[Wydział Maszyn Górniczych i Hutniczych|Wydziale Maszyn Górniczych i Hutniczych]] Akademii Górniczo-Hutniczej. Doktorat obronił w 1986 roku w Instytucie Maszyn Górniczych, Przeróbczych i Automatyki WMGiH, w 1999 roku na [[Wydział Inżynierii Mechanicznej i Robotyki|Wydziale Inżynierii Mechanicznej i Robotyki]] przeszedł procedurę habilitacyjną. W 2012 roku otrzymał nominację profesorską.

Pracę w AGH rozpoczął w 1976 roku kolejno na stanowiskach: inżyniera, asystenta, starszego asystenta i adiunkta. W latach 2002-2012 zatrudniony był na stanowisku profesora nadzwyczajnego w Katedrze Transportu Linowego na Wydziale Inżynierii Mechanicznej i Robotyki. Pełnił funkcję kierownika Pracowni Badań Magnetycznych w Katedrze Transportu Linowego WIMiR (1992-2008), zastępcy kierownika Katedry Transportu Linowego (2008-2013).
W latach 2002-2008 był prodziekanem ds. Dydaktycznych Wydziału Inżynierii Mechanicznej i Robotyki. W roku 2012 został wybrany na prorektora ds. Kształcenia na kadencję 2012-2016.

Oprócz pracy naukowej i dydaktycznej w AGH wykładał także w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Krośnie, Podkarpackiej Szkole Wyższej w Jaśle. Pracował w Curtin University of Technology w Australii oraz w University of Reading w Anglii na stanowisku Visiting Researcher. Pełnił funkcję Visiting Professor w University of Reading, Al-Farabi Kazakh National University w Ałma-Acie, Laboratorio de Madariaga w Madrycie.

Członek Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Górnictwa (1982–); członek Zarządu Międzynarodowej Organizacji ds. Badań Trwałości Zmęczeniowej Lin Stalowych OIPEEC.

Autor około 100 publikacji, w tym kilku książek. Autor 17 patentów, 3 norm polskich. Promotor prac doktorskich, recenzent prac doktorskich i habilitacyjnych.
W 2008 roku uzyskał certyfikat III stopnia kompetencji w Metodzie Badań Nieniszczących MTR3.

==== Odznaczenia i nagrody ====
[[Złoty Krzyż Zasługi]], Zasłużony Działacz Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Górnictwa, Zasłużony dla WIMiR

== Bibliografia ==

==== Książki ====

* Materiały konferencji: Jubileusz Wydziału Inżynierii Mechanicznej i Robotyki. Kraków, czerwiec 2002. Kraków 2002. Eds. Z. W. Engel, S. Wolny. Kraków 2002, s. 172
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 381, [foto]

==== Artykuły ====

* Bęben A.: Władze AGH na kadencję 2012-2016 : z wydarzeń ostatnich tygodni.... ''Vivat Akademia : AGH'' 2012, nr 8, s. 2-3, [foto]
* Prof. Andrzej Tytko : Prorektor ds. Kształcenia. ''Biuletyn AGH'' 2012, nr 58, s. 9, [foto]
* Prof. Andrzej Tytko - Prorektor ds. Nauki. ''Vivat Akademia : AGH'' 2012, nr 9, s. 7, [foto]
* Stopnie górnicze przyznane pracownikom AGH przez Ministra Gospodarki i wręczone podczas uroczystości barbórkowych 6 grudnia 2013 roku w AGH : Generalny Honorowy Dyrektor Górniczy II stopnia. ''Biuletyn AGH'' 2014, nr 73, s. 8
* Sulima Z.: Władze AGH na kadencję 2012-2016 zostały wybrane. ''Biuletyn AGH'' 2012, nr 52, s. 1-3, [foto]
* Tytko A.: Nowoczesna oferta dydaktyczna AGH : rozmowa z prof. Andrzejem Tytko, Prorektorem ds. Kształcenia. Rozm. B. Cyrek. ''Biuletyn AGH'' 2013, nr 64, s. 20-21, [foto]

==== Inne ====

* Katedra Transportu Linowego [online] [przeglądany 28.01.2015]. Dostępny w: http://ktl.imir.agh.edu.pl/?sklad
* Nauka Polska. Ludzie nauki [online], rek. 37140 [przeglądany 28.01.2015]. Dostępny w: http://nauka-polska.pl/dhtml/raporty/ludzieNauki?rtype=opis&objectId=37140&lang=pl

{{DEFAULTSORT:Tytko, Andrzej Adam}}
[[Category:Biogramy]]

Henryk Tur

2017-07-19T09:38:27Z

JerzyKrawczyk: /* Nota biograficzna */

{{Infobox scientist
|family-name=Tur
|given-name=Henryk
|honorific-prefix=Adiunkt mgr inż.
|image=Henryk_Tur.jpg
|birth_date=11 grudnia 1925
|birth_place=Rokitno
|death_date=4 lipca 1958
|death_place=Kraków
|fields=górnictwo
|faculty=Wydział Górniczy
|name=Henryk Tur
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=6028
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
Adiunkt mgr inż. '''Henryk Tur''' (1925–1958)

Dyscyplina/specjalności: górnictwo

== Nota biograficzna ==

Urodził się 11 grudnia 1925 roku we wsi Rokitno (woj. lubelskie), zmarł tragicznie 4 lipca 1958 roku w Krakowie. Pochowany na Cmentarzu Rakowickim.

Po uzyskaniu świadectwa dojrzałości w 1946 roku zdał egzamin konkursowy na Wydział Mechaniczny Politechniki Gdańskiej, jednak po kilku tygodniach przeniósł się na Akademię Górniczą w Krakowie. W 1951 roku uzyskał dyplom magistra górnika.

Już w czasie studiów pracował w Katedrze Mechaniki Górniczej [[Wydział Górniczy|Wydziału Górniczego]]. Tutaj szybko awansował, przechodząc kolejno stanowiska: zast. asystenta, asystent, st. asystent, a od 1954 roku adiunkt.

Jego główną tematyką badawczą były zagadnienia współpracy obudowy wyrobisk z górotworem.

== Bibliografia ==
====Książki====
* Życiorysy profesorów i asystentów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie (1919-1964). Red. M. Odlanicki-Poczobutt. Kraków 1965, s. 210, [foto] (Zeszyty Naukowe. Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie ; nr 41, z. spec. 4)

{{DEFAULTSORT:Tur, Henryk }}
[[Category:Biogramy]]

Hugo Trzebicki

2017-07-19T09:36:34Z

JerzyKrawczyk:

{{Infobox scientist
|family-name=Trzebicki
|given-name=Hugo
|honorific-prefix=Wykładowca i Adiunkt mgr inż.
|image=Hugo_Trzebicki.jpg
|birth_date=24 sierpnia 1893
|birth_place=Kraków
|death_date=25 marca 1956
|death_place=Kraków
|fields=budowa maszyn
|faculty=Wydział Elektromechaniczny
|awards=Złoty Krzyż Zasługi,
|name=Hugo Trzebicki
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=6659
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
Wykładowca i Adiunkt mgr inż. '''Hugo Trzebicki''' (1893–1956)

Dyscyplina/specjalności: budowa maszyn

== Nota biograficzna ==

Urodził się 24 sierpnia 1893 roku w Krakowie, zmarł 25 marca 1956 roku. Pochowany na Cmentarzu Rakowickim.

Studiował na Politechnice w Monachium oraz na Wydziale Budowy Maszyn Politechniki Lwowskiej.

Początkowo pracował jako jako st. asystent przy Katedrze Pomp i Motorów Wodnych na Politechnice Lwowskiej, wykładając jednocześnie konstrukcję i naprawę samochodów w Instytucie Technologicznym. W 1922 roku rozpoczął pracę w Państwowej Fabryce Związków Azotowych w Chorzowie, gdzie pracował do wybuchu wojny. W tym czasie był delegatem Polski do Międzynarodowej Komisji Ekspertów dla technicznej kontroli fabryk azotowych w Europie.

Od września 1939 roku prowadził drukarnię W. L. Anczyc i Ska w Krakowie. Do 1949 roku pełnił funkcję Prezesa Zrzeszenia Przemysłu Graficznego, był też zaprzysiężonym rzeczoznawcą Izby Przemysłowo-Handlowej i biegłym sądowym z zakresu przemysłu graficznego.

Po wojnie powołany został na stanowisko naczelnego dyrektora Państwowej Fabryki Związków Azotowych w Tarnowie (do października 1946).

W 1947 roku objął stanowisko adiunkta i wykładowcy w Katedrze Pomp, Sprężarek i Wentylatorów na [[Wydział Elektromechaniczny|Wydziale Elektromechanicznym]] AG. Przyczynił się w dużym stopniu do zorganizowania tej katedry. W AGH pracował do sierpnia 1951 roku, później jako samodzielny pracownik naukowy w Centralnym Instytucie Ochrony Pracy oraz jako wykładowca na Wydziałach Politechnicznych Akademii. Od stycznia 1952 roku projektant w Centralnym Biurze Aparatury Chemicznej i Urządzeń Chłodniczych w Krakowie, skąd został przeniesiony do Biura Projektów Przemysłu Koksochemicznego "Koksoprojekt".

==== Odznaczenia i nagrody ====

[[Złoty Krzyż Zasługi]], Medal Niepodległości, Medal 20-lecia Służby Państwowej

== Bibliografia ==
====Książki====
* Życiorysy profesorów i asystentów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie (1919-1964). Red. M. Odlanicki-Poczobutt. Kraków 1965, s. 208-209, [foto] (Zeszyty Naukowe. Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie ; nr 41, z. spec. 4)

{{DEFAULTSORT:Trzebicki, Hugo }}
[[Category:Biogramy]]

Hugo Trzebicki

2017-07-19T09:35:36Z

JerzyKrawczyk: /* Nota biograficzna */

{{Infobox scientist
|family-name=Trzebicki
|given-name=Hugo
|honorific-prefix=Wykładowca i Adiunkt mgr inż.
|image=Hugo_Trzebicki.jpg
|birth_date=24 sierpnia 1893
|birth_place=Kraków
|death_date=1956
|fields=budowa maszyn
|faculty=Wydział Elektromechaniczny
|awards=Złoty Krzyż Zasługi,
|name=Hugo Trzebicki
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=6659
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
Wykładowca i Adiunkt mgr inż. '''Hugo Trzebicki''' (1893–1956)

Dyscyplina/specjalności: budowa maszyn

== Nota biograficzna ==

Urodził się 24 sierpnia 1893 roku w Krakowie, zmarł 25 marca 1956 roku. Pochowany na Cmentarzu Rakowickim.

Studiował na Politechnice w Monachium oraz na Wydziale Budowy Maszyn Politechniki Lwowskiej.

Początkowo pracował jako jako st. asystent przy Katedrze Pomp i Motorów Wodnych na Politechnice Lwowskiej, wykładając jednocześnie konstrukcję i naprawę samochodów w Instytucie Technologicznym. W 1922 roku rozpoczął pracę w Państwowej Fabryce Związków Azotowych w Chorzowie, gdzie pracował do wybuchu wojny. W tym czasie był delegatem Polski do Międzynarodowej Komisji Ekspertów dla technicznej kontroli fabryk azotowych w Europie.

Od września 1939 roku prowadził drukarnię W. L. Anczyc i Ska w Krakowie. Do 1949 roku pełnił funkcję Prezesa Zrzeszenia Przemysłu Graficznego, był też zaprzysiężonym rzeczoznawcą Izby Przemysłowo-Handlowej i biegłym sądowym z zakresu przemysłu graficznego.

Po wojnie powołany został na stanowisko naczelnego dyrektora Państwowej Fabryki Związków Azotowych w Tarnowie (do października 1946).

W 1947 roku objął stanowisko adiunkta i wykładowcy w Katedrze Pomp, Sprężarek i Wentylatorów na [[Wydział Elektromechaniczny|Wydziale Elektromechanicznym]] AG. Przyczynił się w dużym stopniu do zorganizowania tej katedry. W AGH pracował do sierpnia 1951 roku, później jako samodzielny pracownik naukowy w Centralnym Instytucie Ochrony Pracy oraz jako wykładowca na Wydziałach Politechnicznych Akademii. Od stycznia 1952 roku projektant w Centralnym Biurze Aparatury Chemicznej i Urządzeń Chłodniczych w Krakowie, skąd został przeniesiony do Biura Projektów Przemysłu Koksochemicznego "Koksoprojekt".

==== Odznaczenia i nagrody ====

[[Złoty Krzyż Zasługi]], Medal Niepodległości, Medal 20-lecia Służby Państwowej

== Bibliografia ==
====Książki====
* Życiorysy profesorów i asystentów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie (1919-1964). Red. M. Odlanicki-Poczobutt. Kraków 1965, s. 208-209, [foto] (Zeszyty Naukowe. Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie ; nr 41, z. spec. 4)

{{DEFAULTSORT:Trzebicki, Hugo }}
[[Category:Biogramy]]

Adam Stefan Trembecki

2017-07-18T11:50:01Z

JerzyKrawczyk: /* Nota biograficzna */

{{Infobox scientist
|family-name=Trembecki
|given-name=Adam Stefan
|honorific-prefix=Prof. zw. dr hab. inż.
|image=Adam_Trembecki.jpg
|birth_date=29 października 1921
|birth_place=Kraków
|death_date=25 marca 2007
|fields=geologia poszukiwania złóż surowców mineralnych, technologie górnicze, ekonomia, organizacja procesów produkcyjnych, sozologia
|faculty=Wydział Górniczy
|awards=Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty Krzyż Zasługi, Srebrny Krzyż Zasługi, Medal Komisji Edukacji Narodowej,
|name=Adam Stefan Trembecki
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=10613
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
Prof. zw. dr hab. inż. '''Adam Stefan Trembecki''' (1921–2007)

Dyscyplina/specjalności: geologia poszukiwania złóż surowców mineralnych, technologie górnicze, ekonomia, organizacja procesów produkcyjnych, sozologia

== Nota biograficzna ==

Urodził się 29 października 1921 roku w Krakowie. Zmarł 25 marca 2007 roku. Pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

W 1948 roku ukończył studia na Akademii Górniczej, w 1951 roku obronił doktorat, habilitował się w 1961 roku. Tytuł profesora otrzymał w 1972 roku, profesora zwyczajnego w 1977 roku.

Od 1951 roku związany z [[Wydział Górniczy|Wydziałem Górniczym]] AGH. Docent w latach 1959–1972, profesor w Instytucie Górnictwa Odkrywkowego od 1972 roku.

W 1992 roku przeszedł na emeryturę.

W latach 1950–1955 dyrektor Biura Projektów w Krakowie, w latach 1950–1962 główny dokumentator w Przedsiębiorstwie Surowców Skalnych w Krakowie. Rektor Wyższej Szkoły Menadżerskiej w Legnicy i WSM w Jeleniej Górze. Wykładowca w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Tarnowie.

Opracował teorię stabilizacji realizacji procesu produkcyjnego ze szczególnym uwzględnieniem górnictwa w ramach projektu KBN, która została wyróżniona przez ten Komitet.

Autor lub współautor 251 publikacji, w tym 12 książek z zakresu ekonomiki i organizacji procesów górniczych (skrypty i artykuły), w językach: polskim, rosyjskim, angielskim, niemieckim, czeskim, węgierskim, chińskim.

Promotor 29 prac doktorskich. Autor 3 patentów.

Członek Polskiej Akademii Inżynierskiej w Warszawie, Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Górnictwa (współzałożyciel Oddziału Krakowskiego i wieloletni Członek Zarządu Oddziału), Komisji Nauk Organizacji i Zarządzania KO PAN, Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej ds. Krowodrza, Towarzystwa Naukowego Organizacji i Kierownictwa. Wiceprzewodniczący Międzynarodowego Komitetu Konferencji z zastosowań metod matematycznych oraz komputerów w życiu gospodarczym, Belgrad 1981. Członek Międzynarodowego Komitetu Konferencji Międzynarodowych z zakresu geotyki, Praga 1996.

==== Odznaczenia i nagrody ====
[[Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski]], [[Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski]], [[Złoty Krzyż Zasługi]], [[Srebrny Krzyż Zasługi]], [[Medal Komisji Edukacji Narodowej]], Generalny Dyrektor Górniczy I stopnia, Złota Odznaka „Zasłużony dla Górnictwa” i inne nagrody resortowe, stowarzyszeniowe za pracę społeczną i zawodową dla rozwoju polskiego górnictwa i tradycji górniczych

== Bibliografia ==
====Książki====
* Górnictwo odkrywkowe w Akademii Górniczo-Hutniczej : [jubileusz 40-lecia Katedry Górnictwa Odkrywkowego, 55-lecia Górnictwa Odkrywkowego w AGH]. Kraków 2004, s. 102, [foto]
* Kto jest kim w Polsce : informator biograficzny. Ed. 3. Red. L. Mackiewicz, A. Żołna. Warszawa 1993, s. 747-748
* Kto jest kim w Polsce : informator biograficzny. Ed. 2. Red. zespół. L. Becela [et al.]. Warszawa 1989, s. 1364
* Kto jest kim w Polsce 1984 : informator biograficzny. Ed. 1. Red. zespół. L. Becela [et al.]. Warszawa 1984, s. 1006
* Ludzie Wydziału Górniczego Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie AD 2001. Red. T. Szponder, J. Płoszaj. Kraków 2001, s. 80-81, [foto]
* Trembecki A. S.: Sylwetka człowieka i naukowca. Kraków 1991, 121 s.
* Wacławik J.: Kronika Wydziału Górniczego [AGH] 1919-1999. Kraków 1999, s. 119
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 376, [foto]

====Artykuły====
* ''Biuletyn Rektora'' [''AGH''] 1991, 1 października, s. 7-9
* Czopek K.: Jubileusz 80-lecia Prof. zw. dr hab. inż. Adama Stefana Trembeckiego. ''Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH'' 2000, nr 81/82, s. 9, [foto]
* ''Dziennik Polski'' 2006, nr 73 (27 III 2007), s. 13 [nekr.]
* ''Dziennik Polski'' 2006, nr 74 (28 III 2007), s. 15 [nekr.]
* ''Dziennik Polski'' 2006, nr 75 (29 III 2007), s. 13 [nekr.]

{{DEFAULTSORT:Trembecki, Adam Stefan}}
[[Category:Biogramy]]

Piotr Aleksander Tomczyk

2017-07-18T11:39:13Z

JerzyKrawczyk:

{{Infobox scientist
|family-name=Tomczyk
|given-name=Piotr Aleksander
|honorific-prefix=Dr hab., prof. AGH
|image=Piotr Aleksander Tomczyk 2.jpg
|birth_date=5 grudnia 1947
|birth_place=Cieszyn
|death_date=5 maja 2014
|fields=fizyka, chemia, elektrochemia soli stopionych, ogniwa paliwowe, sole stopione
|function=Dziekan Wydziału Paliw i Energii AGH (2005-2008) (2008-2012)
|faculty=Wydział Energetyki i Paliw
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Prodziekan
|Jednostka=Wydział Paliw i Energii
|Rok_od=2002
|Rok_do=2005
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Dziekan
|Jednostka=Wydział Paliw i Energii
|Rok_od=2005
|Rok_do=2008
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Dziekan
|Jednostka=Wydział Paliw i Energii
|Rok_od=2008
|Rok_do=2012
}}
Dr hab., prof. AGH '''Piotr Aleksander Tomczyk''' (1947–2014)

Dyscyplina/specjalności: fizyka, chemia, elektrochemia soli stopionych, ogniwa paliwowe, sole stopione

== Nota biograficzna ==
Urodził się 5 grudnia 1947 roku w Cieszynie. Zmarł 5 maja 2014 roku, pochowany na cmentarzu parafialnym w Korzkwi koło Krakowa.

W 1970 roku ukończył studia na kierunku fizyka Wydziału Matematyczno-Fizyczno-Chemicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Doktoryzował się w 1977 roku Instytucie Chemii Fizycznej PAN w Warszawie, tam również uzyskał stopień naukowy doktora habilitowanego w 1997 roku w zakresie nauk chemicznych. W 1980 roku uzyskał dyplom D.I.C. Imperial College w Londynie oraz Wydziału Metalurgii i Inżynierii Materiałowej, specjalność Metalurgia.

Z AGH związany od 2000 roku, kiedy to został zatrudniony na stanowisku profesora AGH w [[Wydział Paliw i Energii|Wydziale Paliw i Energii]]. Krótko pełnił również funkcję kierownika Katedry Wykorzystania Energii (obecna Katedra Zrównoważonego Rozwoju Energetycznego). W 2003 roku w związku z organizowaniem Międzywydziałowej Szkoły Energetyki AGH, został mianowany Pełnomocnikiem Rektora ds. Organizacji MSE. W latach 2002-2005 pełnił funkcję prodziekana ds. ogólnych na tym Wydziale. W latach 2005-2008 oraz 2008-2012 pełnił funkcję dziekana Wydziału Paliw i Energii.

Autor i współautor licznych publikacji w renomowanych czasopismach naukowych, w monografiach krajowych i zagranicznych oraz uczestnik wielu konferencji naukowych krajowych i zagranicznych. Autor wielu prac i ekspertyz dla przemysłu, ceniony nauczyciel akademicki i popularyzator nauki. Pionier badań w zakresie ogniw paliwowych w statkach powietrznych oraz węglowych ogniw paliwowych, przedstawiciel Polski w European Platform of Universities Engaged in Energy Research, ekspert w Sejmowej Podkomisji ds. Energetyki, przewodniczący Zespołu Ewaluacji Jednostek Badawczych ds. górnictwa i energetyki.

Współzałożyciel i wieloletni wiceprzewodniczący Polskiego Towarzystwa Wodoru i Ogniw Paliwowych, członek Strategy Working Group European Strategy for Research Infrastructure UE, członek Rady Projektu "Centrum Energetyki", członek kolegium redakcyjnego czasopisma "Polityka Energetyczna".

25 września 2014 roku odsłonięto tablicę pamięci prof. Piotra Tomczyka, podczas jubileuszu 40-lecia Wydziału Energetyki i Paliw AGH.

== Bibliografia ==
==== Książki ====
* Informator Nauki Polskiej 2006. T. 4B: Ludzie Nauki P-Ż. [Warszawa] 2006, s. 901
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 374

==== Artykuły ====
* Dr hab. Piotr Tomczyk, prof. AGH (1947-2014) : wspomnienie pośmiertne. ''Przemysł Chemiczny'' 2014, T. 93, nr 12, s. 2090-2091, [foto]
* ''Dziennik Polski'' 2014, nr 104 (7 V 2014), s. A11 [nekr.]
* ''Dziennik Polski'' 2014, nr 105 (8 V 2014), s. A10 [nekr.]
* ''Dziennik Polski'' 2014, nr 106 (9 V 2014), s. A11 [nekr.]
* ''Gazeta Krakowska'' 2014, nr 106 (9 V 2017), s. 24 [nekr.]
* ''Gazeta Wyborcza'' 2014, nr 105 (8 V 2014), [dod.:] ''Gazeta Wyborcza Kraków'', s. 6 [nekr.]
* Profesor Piotr Tomczyk - wspomnienie. ''Biuletyn AGH'' 2014, nr 78/79, s. 31-33, [foto]
* Sulima Z.: Tablica pamięci prof. Piotra Tomczyka. ''Biuletyn AGH'' 2014, nr 83, s. 22, [foto]
* Tomala L.: Niewidzialny dron na wodór powstał na AGH. ''Dziennik Polski'' 2014, nr 56 (8-9 III 2014), s. A4
* Tomczyk P.: Najnowocześniejsze technologie : rozmowa z dr. hab. Piotrem Tomczykiem, profesorem nadzwyczajnym, dziekanem Wydziału Paliw i Energii AGH. Rozm. G. Starzak. ''Dziennik Polski'' 2007, nr 88s (15 IV 2007), s. 12-13, [foto] (Specjalny dodatek Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie)

{{DEFAULTSORT:Tomczyk, Piotr Aleksander }}
[[Category:Biogramy]]

Adam Tokarski

2017-07-18T09:02:05Z

JerzyKrawczyk: /* Nota biograficzna */

{{Infobox scientist
|family-name=Tokarski
|given-name=Adam
|honorific-prefix=Prof. zw. dr hab.
|image=Adam_Tokarski.jpg
|birth_date=29 stycznia 1912
|birth_place=Lwów
|death_date=17 września 1999
|death_place=Kraków
|fields=geologia, geologia naftowa
|function=Dziekan Wydziału Geologiczno-Poszukiwawczego AGH (1960–1962)
|faculty=Wydział Geologiczno-Poszukiwawczy
|awards=Złoty Krzyż Zasługi, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Medal 10-lecia Polski Ludowej, Medal 40-lecia Polski Ludowej
|name=Adam Tokarski
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=16596
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Dziekan
|Jednostka=Wydział Geologiczno-Poszukiwawczy
|Rok_od=1960
|Rok_do=1962
}}
Prof. zw. dr hab. '''Adam Tokarski''' (1912–1999)

Dyscyplina/specjalności: geologia, geologia naftowa

== Nota biograficzna ==

Urodził się 29 stycznia 1912 roku we Lwowie. Zmarł 17 września 1999 roku w Krakowie.
Pochowany w Krakowie na Cmentarzu Salwatorskim.

Studia ukończył na Uniwersytecie Jana Kazimierza (Lwów, 1935); doktor UJ (1945), doktor habilitowany AGH (1950), profesor nadzwyczajny (1954), profesor zwyczajny (1965).

Pracownik Uniwersytetu Jagiellońskiego, Państwowego Instytutu Geologicznego w Warszawie, Zjednoczenia Przemysłu Naftowego. Profesor geologii Uniwersytetu Ahmadu Bello w Zairii (Nigeria) w latach 1970–1977, wykładowca na Uniwersytecie w Lubumbashi (Zair).

Organizator Katedry Złóż Ropy i Gazu na [[Wydział Geologiczno-Poszukiwawczy|Wydziale Geologiczno-Poszukiwawczym]] AGH i jej kierownik w latach 1953–1969. Dziekan Wydziału Geologiczno-Poszukiwawczego AGH w latach 1960-1962. Profesor emerytowany od 1982 roku.

Miał duży wkład w rozwój kartografii geologicznej Karpat oraz w rozpoznanie budowy geologicznej Karpat, Zapadliska Przedkarpackiego, Niżu Polskiego oraz Nigerii. Odkrył złoża miedzi na Dolnym Śląsku oraz cztery złoża ropy naftowej w Karpatach Jasielskich (m.in. Folusz, Mrukowa, Osobnica), dokumentował możliwości odkrycia oraz uczestniczył w pierwszym odkryciu ropy naftowej na obszarze Monokliny Przedsudeckiej. Opracował warunki geologiczne dla potrzeb budowy zapór wodnych (Goczałkowice, Tresna i w Nigerii). Brał udział w ekspertyzie terenowej — poszukiwanie złóż naftowych w Kambodży.

Autor około 100 prac. Promotor kilkunastu prac doktorskich.

Członek Polskiego Towarzystwa Geologicznego od 1947 roku.

Sekretarz Komitetu Zakładowego PPR w Stacji Karpackiej Instytutu Geologicznego 1946–1948, sekretarz Komitetu Zakładowego PZPR na Wydziale Geologiczno-Poszukiwawczym AGH 1959–1960; organizator poszukiwań złóż ropy i gazu na Niżu Polskim 1955–1961.

==== Odznaczenia i nagrody ====
[[Złoty Krzyż Zasługi]], [[Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski]], [[Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski]], Polskiego Towarzystwa Geologicznego, Państwowe, Min. Oświaty i Szkolnictwa Wyższego, [[Medal 10-lecia Polski Ludowej]], odznaka "Za zasługi dla rozwoju woj. zielonogórskiego", [[Medal 40-lecia Polski Ludowej]]

== Bibliografia ==

==== Książki ====
* Informator nauki polskiej 1980/81. Warszawa 1981, s. 1014
* Konferencja "Rozwój polskiej myśli w poszukiwaniach naftowych" : kształcenie geologów naftowych i badania naukowe w 75 letniej historii Akademii Górniczo-Hutniczej im. S. Staszica w Krakowie i w 45 letnim okresie istnienia Katedry Geologii Złóż Ropy i Gazu oraz Instytutu i Zakładu Surowców Energetycznych : Kraków, 25-26 wrzesień 1997. Red. nauk. W. Górecki. [Kraków 1997], s. 341-344, [foto]
* Kto jest kim w Polsce : informator biograficzny. Red. L. Mackiewicz, A. Żołna. Ed. 3. Warszawa 1993, s. 743
* Kto jest kim w Polsce : informator biograficzny. Red. zespół L. Becela [et al.]. Ed. 2. Warszawa 1989, s. 1353-1354
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 372-373, [foto]
* Współcześni uczeni polscy : słownik biograficzny. T. 4 : S–Ż. Red. nauk. J. Kapuścik. Warszawa 2002. s. 487, [foto]
* Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Akademii Górniczo-Hutniczej : "Wydział wczoraj i dziś", Kraków 28 i 29 czerwca 2001 roku : Jubileusz 50-lecia. [AGH]. Red. K. Pietsch i R. Semyrka. [Kraków 2001], różne strony
* Z dziejów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie w latach 1919-1967. Oprac. J. Sulima-Samujłło oraz zespół aut. Kraków 1970, s. 627 (Wydawnictwa Jubileuszowe 1919-1969)
==== Artykuły ====
* ''Dziennik Polski'' 1999 nr 222 (22 IX 1999), s. 25, 26 [nekr.]
* ''Dziennik Polski'' 1999 nr 223 (23 IX 1999), s. 22, 24 [nekr.]
* ''Dziennik Polski'' 1999 nr 224 (24 IX 1999), s. 24 [nekr.]
* Jubileusz 80-lecia profesora dr Adama Tokarskiego. ''Technika Poszukiwań Geologicznych : Geosynoptyka i Geotermia'' 1991, R. 30, z. 5-6, s. 3-6, [foto] s. [2]
* Kleczkowski A. S. : Geolodzy dla dobra Akademii Górniczo-Hutniczej (do 1949 roku Akademii Górniczej). ''Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH'' 2001, nr 96, s. 6-9

{{DEFAULTSORT:Tokarski, Adam }}
[[Category:Biogramy]]

Stanisław Takuski

2017-07-18T08:58:11Z

JerzyKrawczyk: /* Nota biograficzna */

{{Infobox scientist
|family-name=Takuski
|given-name=Stanisław
|honorific-prefix=Prof. zw. dr hab. inż.
|image=Stanislaw_Takuski.jpg
|birth_date=19 maja 1921
|birth_place=Jasienna
|death_date=21 października 1984
|fields=eksploatacja złóż rud, budownictwo podziemne
|function=Prodziekan Wydziału Górniczego AGH (1969–1972)
|faculty=Wydział Górniczy
|awards=Złoty Krzyż Zasługi, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
|name=Stanisław Takuski
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=10454
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Prodziekan
|Jednostka=Wydział Górniczy
|Rok_od=1969
|Rok_do=1972
}}
Prof. zw. dr hab. inż. '''Stanisław Takuski''' (1921–1984)

Dyscyplina/specjalności: eksploatacja złóż rud, budownictwo podziemne

== Nota biograficzna ==

Urodził się 19 maja 1921 roku w Jasiennej na ziemi nowosądeckiej, zmarł 21 października 1984 roku. Pochowany na Cmentarzu Salwatorskim.

W latach 1933–1939 uczęszczał do gimnazjum, a następnie do Liceum Ogólnokształcącego w Nowym Sączu, uzyskując świadectwo dojrzałości w 1939 roku. Po zdaniu matury lata młodzieńcze (1940–1945) przeżył w więzieniach hitlerowskich w Nowym Sączu i Tarnowie oraz w obozach w Auschwitz oraz w Mauthausen-Gusen. Studia na Wydziale Górniczym AGH ukończył w 1951 roku, wcześniej kończąc studia w zakresie planowania przemysłowego na Akademii Handlowej (1950) i anglistykę na Wydziale Filologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1961 roku obronił pracę doktorską. Doktor habilitowany 1966, profesor nadzwyczajny 1972, profesor zwyczajny 1979.

Pracę w AGH rozpoczął w 1951 roku na [[Wydział Górniczy|Wydziale Górniczym]], jednocześnie aktywnie współpracując z Krakowskim Przedsiębiorstwem Geologicznym. Współpracował z przemysłem miedziowym. Przez wiele lat pełnił funkcję przewodniczącego Uczelniano-Przemysłowego Zespołu ds. Cynku i Ołowiu. Pełnił również wiele funkcji organizacyjnych, m.in. kierownika Zakładu Górnictwa Rud, pełnomocnika Rektora ds. Praktyk Zagranicznych Studentów, prodziekana Wydziału Górniczego, zastępcy dyrektora Instytutu Górnictwa Podziemnego i Bezpieczeństwa Pracy.

Jego zainteresowania naukowe dotyczyły zagadnień chemicznej stabilizacji piasków oraz wyciskania i zwalczania pęcznienia spągów oraz stabilizacji, cementacji i uszczelniania górotworu oraz szeroko rozumianej eksploatacji złóż. Był zwolennikiem badań in situ prowadzonych w kopalniach jako najbliższych rozwiązaniom praktycznym, zmieniającym dotychczasowy stan techniki i technologii.

Wiele podróżował, m.in. do Ghany, Jordanii, Libii, Brazylii, Indonezji, Hiszpanii, USA, gdzie wykładał bądź pracował jako ekspert.

Autor lub współautor kilkudziesięciu publikacji, kilkunastu skryptów i podręczników, wielu opracowań naukowo-badawczych i ekspertyz dla przemysłu. Promotor dwunastu prac doktorskich i kilkudziesięciu prac magisterskich i inżynierskich. Autor kilku pozycji publikowanych w wydawnictwach nie mających nic wspólnego z górnictwem, a wśród nich jednej z najciekawszych — poświęconej kompleksowi budowli seweriańskich w Leptis Magna, opublikowanej w czasopiśmie „Filomata” w 1978 roku.

==== Odznaczenia i nagrody ====
[[Złoty Krzyż Zasługi]], [[Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski]], [[Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski]]

== Bibliografia ==
====Książki====
* Informator nauki polskiej 1983. T. 2 : Indeksy. Warszawa 1983, s.1110
* Wacławik J.: Kronika Wydziału Górniczego [AGH] 1919-1999. Kraków 1999, s. 119
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 369

====Artykuły====
* Kicki J.: Wspomnienie o Profesorze Stanisławie Takuskim (1921-1984). ''Górnictwo i Geoinżynieria : kwartalnik AGH'' 2004, z. 4/1, s. 13-15, [foto]
* Piechota S.: Wspomnienie o profesorze Stanisławie Takuskim. ''Zeszyty Naukowe AGH'' ; nr 1134. [Seria] ''Górnictwo'' 1987, z. 131, s. 7-9, [foto]
* Profesor Stanisław Takuski (1921-1984). ''Górnictwo i Geoinżynieria : kwartalnik AGH'' 2004, z. 4/1, okł., [foto]

{{DEFAULTSORT:Takuski, Stanisław }}
[[Category:Biogramy]]

Stanisław Takuski

2017-07-18T08:56:31Z

JerzyKrawczyk: /* Nota biograficzna */

{{Infobox scientist
|family-name=Takuski
|given-name=Stanisław
|honorific-prefix=Prof. zw. dr hab. inż.
|image=Stanislaw_Takuski.jpg
|birth_date=19 maja 1921
|birth_place=Jasienna
|death_date=21 października 1984
|fields=eksploatacja złóż rud, budownictwo podziemne
|function=Prodziekan Wydziału Górniczego AGH (1969–1972)
|faculty=Wydział Górniczy
|awards=Złoty Krzyż Zasługi, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
|name=Stanisław Takuski
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=10454
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Prodziekan
|Jednostka=Wydział Górniczy
|Rok_od=1969
|Rok_do=1972
}}
Prof. zw. dr hab. inż. '''Stanisław Takuski''' (1921–1984)

Dyscyplina/specjalności: eksploatacja złóż rud, budownictwo podziemne

== Nota biograficzna ==

Urodził się 19 maja 1921 roku w Jasiennej na ziemi nowosądeckiej, zmarł 21 października 1984 roku. Pochowany na Cmentarzu Salwatorskim.

W latach 1933–1939 uczęszczał do gimnazjum, a następnie do Liceum Ogólnokształcącego w Nowym Sączu, uzyskując świadectwo dojrzałości w 1939 roku. Po zdaniu matury lata młodzieńcze (1940–1945) przeżył w więzieniach hitlerowskich w Nowym Sączu i Tarnowie oraz w obozach w Oświęcimiu oraz w Mathausen-Gusen. Studia na Wydziale Górniczym AGH ukończył w 1951 roku, wcześniej kończąc studia w zakresie planowania przemysłowego na Akademii Handlowej (1950) i anglistykę na Wydziale Filologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1961 roku obronił pracę doktorską. Doktor habilitowany 1966, profesor nadzwyczajny 1972, profesor zwyczajny 1979.

Pracę w AGH rozpoczął w 1951 roku na [[Wydział Górniczy|Wydziale Górniczym]], jednocześnie aktywnie współpracując z Krakowskim Przedsiębiorstwem Geologicznym. Współpracował z przemysłem miedziowym. Przez wiele lat pełnił funkcję przewodniczącego Uczelniano-Przemysłowego Zespołu ds. Cynku i Ołowiu. Pełnił również wiele funkcji organizacyjnych, m.in. kierownika Zakładu Górnictwa Rud, pełnomocnika Rektora ds. Praktyk Zagranicznych Studentów, prodziekana Wydziału Górniczego, zastępcy dyrektora Instytutu Górnictwa Podziemnego i Bezpieczeństwa Pracy.

Jego zainteresowania naukowe dotyczyły zagadnień chemicznej stabilizacji piasków oraz wyciskania i zwalczania pęcznienia spągów oraz stabilizacji, cementacji i uszczelniania górotworu oraz szeroko rozumianej eksploatacji złóż. Był zwolennikiem badań in situ prowadzonych w kopalniach jako najbliższych rozwiązaniom praktycznym, zmieniającym dotychczasowy stan techniki i technologii.

Wiele podróżował, m.in. do Ghany, Jordanii, Libii, Brazylii, Indonezji, Hiszpanii, USA, gdzie wykładał bądź pracował jako ekspert.

Autor lub współautor kilkudziesięciu publikacji, kilkunastu skryptów i podręczników, wielu opracowań naukowo-badawczych i ekspertyz dla przemysłu. Promotor dwunastu prac doktorskich i kilkudziesięciu prac magisterskich i inżynierskich. Autor kilku pozycji publikowanych w wydawnictwach nie mających nic wspólnego z górnictwem, a wśród nich jednej z najciekawszych — poświęconej kompleksowi budowli seweriańskich w Leptis Magna, opublikowanej w czasopiśmie „Filomata” w 1978 roku.

==== Odznaczenia i nagrody ====
[[Złoty Krzyż Zasługi]], [[Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski]], [[Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski]]

== Bibliografia ==
====Książki====
* Informator nauki polskiej 1983. T. 2 : Indeksy. Warszawa 1983, s.1110
* Wacławik J.: Kronika Wydziału Górniczego [AGH] 1919-1999. Kraków 1999, s. 119
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 369

====Artykuły====
* Kicki J.: Wspomnienie o Profesorze Stanisławie Takuskim (1921-1984). ''Górnictwo i Geoinżynieria : kwartalnik AGH'' 2004, z. 4/1, s. 13-15, [foto]
* Piechota S.: Wspomnienie o profesorze Stanisławie Takuskim. ''Zeszyty Naukowe AGH'' ; nr 1134. [Seria] ''Górnictwo'' 1987, z. 131, s. 7-9, [foto]
* Profesor Stanisław Takuski (1921-1984). ''Górnictwo i Geoinżynieria : kwartalnik AGH'' 2004, z. 4/1, okł., [foto]

{{DEFAULTSORT:Takuski, Stanisław }}
[[Category:Biogramy]]

Henryk Świdziński

2017-07-18T08:05:24Z

JerzyKrawczyk:

{{Infobox scientist
|family-name=Świdziński
|given-name=Henryk
|honorific-prefix=Prof. dr
|image=Henryk_Swidzinski.jpg
|birth_date=8 września 1904
|birth_place=Strzyżów
|death_date=23 czerwca 1969
|death_place=Naucznoje (Krym)
|fields=geologia regionalna, geologia mezozoiku, geologia surowcowa, geologia inżynierska, stratygrafia, kartografia geologiczna
|function=Dziekan Wydziału Geologiczno-Poszukiwawczego AGH (1951-1952)
|faculty=Wydział Geologiczno-Poszukiwawczy
|awards=Złoty Krzyż Zasługi, Medal 10-lecia Polski Ludowej, Medal Komisji Edukacji Narodowej
|name=Henryk Świdziński
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=39854
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Dziekan
|Jednostka=Wydział Geologiczno-Poszukiwawczy
|Rok_od=1951
|Rok_do=1952
}}
Prof. dr '''Henryk Świdziński''' (1904–1969)

Dyscyplina/specjalności: geologia regionalna, geologia mezozoiku, geologia surowcowa, geologia inżynierska, stratygrafia

== Nota biograficzna ==
Urodził się 8 września 1904 roku w Strzyżowie (powiat hrubieszowski), zmarł 23 czerwca 1969 roku w Naucznoje pod Symferopolem (Krym). Został pochowany w Krakowie na Cmentarzu Salwatorskim.

Ukończył studia geologiczne i geograficzne w Uniwersytecie Warszawskim. W 1929 roku uzyskał stopień doktora filozofii na Uniwersytecie Warszawskim.

W latach 1928-1929 był asystentem w Katedrze Geologii Uniwersytetu Warszawskiego, następnie od 1930 do końca 1949 roku pracował w Państwowym Instytucie Geologicznym w Warszawie, a po wojnie - w Krakowie.

Od 1949 roku pracował na Akademii Górniczej, początkowo jako profesor nadzwyczajny (1949), a później profesor zwyczajny (1957). Wykładał kartografię geologiczną, geologię surowcową i podstawową. W latach 1961-1969 był kierownikiem Katedry Geologii na [[Wydział Geologiczno-Poszukiwawczy|Wydziale Geologiczno-Poszukiwawczym]]. W latach 1951-1952 pełnił funkcję organizatora i pierwszego dziekana Wydziału Geologiczno-Poszukiwawczego.

W latach 1967-1969 był równocześnie kierownikiem Zakładu Nauk Geologicznych PAN i Pracowni Geologii Młodych Struktur.

Prowadził prace poszukiwawczo-badawcze nad nowymi złożami soli potasowych, stratygrafią i tektoniką płaszczowiny magurskiej i in. Badania geologiczno-poszukiwawcze prowadził również za granicą: w Maroku (1947) i Chinach (1958).

Autor ok. 100 prac, w tym ponad 70 artykułów i 9 książek.

Członek korespondent Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, PAN, towarzystw naukowych polskich i zagranicznych, m.in. w latach 1957-1969 prezes Polskiego Towarzystwa Geologicznego.

Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Geologicznego ustanowił w 1970 roku coroczną nagrodę naukową jego imienia. Jego imieniem nazwano ulice w Krynicy i w Krakowie. Nazwę "Henryk" nadano na jego cześć wodzie mineralnej i jej źródłu (ujęcie W-11) w Wysowej-Zdroju. W 1998 roku otrzymała też jego imię (odkryta przez niego w 1938) mofeta, czyli chłodny wyziew gazów na terenach powulkanicznych, w Złockiem koło Muszyny.

==== Odznaczenia i nagrody ====
[[Złoty Krzyż Zasługi]], [[Medal 10-lecia Polski Ludowej]], [[Medal Komisji Edukacji Narodowej]], nagrody resortowe

== Bibliografia ==
==== Książki ====
* Biogramy uczonych polskich : materiały o życiu i działalności członków AU w Krakowie, TNW, PAU, PAN. Cz. 7 : Nauki o Ziemi i górnicze A-Z. Oprac. A. Śródka. Wrocław [etc.] 1992, s. 232-234
* Materiały Informacyjne [nr 3]. Komisja Propagandowa Komitetu Obchodu 50-lecia AGH. Kraków 1969, s. 40-44
* Polski Słownik Biograficzny. T. 51/2, z. 209 : Śnigurski Jan - Świerczewski Eugeniusz. Warszawa - Kraków 2016, s. 279-280
* Słownik biograficzny techników polskich. T. 21. Red. J. Piłatowicz. Warszawa 2010, s. 169–170, [foto]
* Śródka A.: Uczeni polscy XIX-XX stulecia : T. 4 : S-Ż. Warszawa 1998, s. 327-328
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 367, [foto]
* Z dziejów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie w latach 1919-1967. Oprac. J. Sulima-Samujłło oraz zespół aut. Kraków 1970, s. 627 (Wydawnictwa Jubileuszowe 1919-1969)
==== Artykuły ====
* Książkiewicz M.: Henryk Świdziński (1904-1969). ''Rocznik Polskiego Towarzystwa Geologicznego'' 1971-1972, T. 41-42, z. 1, s. 49-51
* Maślankiewiczowa Z.: Henryk Świdziński (1904-1969) : wspomnienie pośmiertne. ''Przegląd Geologiczny'' 1970, R. 18, nr 3, s. 136-139
* [Świdziński Henryk 1904-1969]. ''Rocznik Polskiego Towarzystwa Geologicznego'' 1970 [1971], T. 40, z. 3/4 , s. 459-480, [foto]
==== Inne ====
* Wyciąg z Ksiąg Parafialnych w Horodle

{{DEFAULTSORT:Świdziński, Henryk }}
[[Category:Biogramy]]

Zdzisław Śmietański

2017-07-18T08:01:22Z

JerzyKrawczyk: /* Nota biograficzna */

{{Infobox scientist
|family-name=Śmietański
|given-name=Zdzisław
|honorific-prefix=Doc. dr inż.
|image=Zdzislaw_Smietanski.jpg
|birth_date=25 lutego 1934
|birth_place=Łódź
|death_date=9 grudnia 2009
|fields=pedagogika, górnictwo i geologia inżynierska, hydrogeologia
|function=Dziekan Wydziału Geologiczno-Poszukiwawczego AGH (1972–1981)
|faculty=Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska
|awards=Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
|name=Zdzisław Śmietański
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=32084
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Dziekan
|Jednostka=Wydział Geologiczno-Poszukiwawczy
|Rok_od=1972
|Rok_do=1981
}}
Doc. dr inż. '''Zdzisław Śmietański''' (1934–2009)

Dyscyplina/specjalności: pedagogika, górnictwo i geologia inżynierska, hydrogeologia

== Nota biograficzna ==
Urodził się 25 lutego 1934 roku w Łodzi. Zmarł 9 grudnia 2009 roku i został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

W 1957 roku ukończył studia na Akademii Górniczo-Hutniczej, a w 1967 uzyskał stopień doktora.

Od 1956 roku był związany z AGH. W latach 1972–1981 pełnił funkcję dziekana [[Wydział Geologiczno-Poszukiwawczy|Wydziału Geologiczno-Poszukiwawczego]]. W latach 1988–1991 był dyrektorem Instytutu Hydrogeologii i Geologii Inżynierskiej AGH. Przez wiele lat pełnił funkcję kierownika Zakładu Dynamiki Wód Podziemnych.

Był autorem 46 publikacji, w tym 2 książek oraz 2 patentów i promotorem 8 rozpraw doktorskich.

W latach 1957–1978 był członkiem Polskiego Towarzystwa Geologicznego.

==== Odznaczenia i nagrody ====
[[Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski]]

== Bibliografia ==
==== Książki ====
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 365, [foto]
==== Artykuły ====
* ''Dziennik Polski'' 2009, nr 292 (14 XII 2009), s. A18 [nekr.]
* ''Dziennik Polski'' 2009, nr 293 (15 XII 2009), s. A14 [nekr.]
* ''Dziennik Polski'' 2009, nr 296 (18 XII 2009), s. A16 [nekr.]
* ''Gazeta Wyborcza'' 2009, nr 291 (12-13 XII 2009), [dod.] ''Gazeta Wyborcza Kraków'' , s. 7 [nekr.]
* ''Polska Gazeta Krakowska'' 2009, nr 292 (14 XII 2009), s. 21 [nekr.]

{{DEFAULTSORT:Śmietański, Zdzisław }}
[[Category:Biogramy]]

Janusz Śmiałek

2017-07-18T07:58:06Z

JerzyKrawczyk: /* Nota biograficzna */

{{Infobox scientist
|family-name=Śmiałek
|given-name=Janusz
|honorific-prefix=Dr
|image=Janusz_Smialek.jpg
|birth_date=11 września 1940
|birth_place=Warszawa
|death_date=26 września 1997
|fields=matematyka, równania różniczkowe, optymalizacja
|faculty=Instytut Matematyki
|awards=Złoty Krzyż Zasługi
|name=Janusz Śmiałek
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=6640
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
Dr '''Janusz Śmiałek''' (1940–1997)

Dyscyplina/specjalności: matematyka, równania różniczkowe, optymalizacja

== Nota biograficzna ==
Urodził się 11 września 1940 roku w Warszawie. Zginął tragicznie w górach na dyżurze TOPR 26 września 1997 roku. Został pochowany w Krakowie na Cmentarzu Batowickim.

W 1962 ukończył studia na Uniwersytecie Jagiellońskim.

W 1970 obronił pracę doktorską na [[Wydział Maszyn Górniczych i Hutniczych|Wydziale Maszyn Górniczych i Hutniczych]] Akademii Górniczo-Hutniczej.

Zatrudniony na AGH od 1 września 1962 roku, przez wiele lat był związany z [[Wydział Geodezji Górniczej|Wydziałem Geodezji Górniczej]], później z [[Instytut Matematyki|Instytutem Matematyki]]. Zajmował się głównie zastosowaniami matematyki dla potrzeb geodezji. Prowadził wykłady także na uczelniach w Maroku i Zairze.

W jego dorobku naukowym jest kilka skryptów i publikacji naukowych z matematyki. Przez wiele lat prowadził przedmiot fakultatywny „Prace geodezyjne w warunkach zagrożeń”.

Kierował wyprawami badawczymi do największych jaskiń świata takich jak: Gouffre Berger i Pierre Saint Martin we Francji, Ghar Parau w Iranie i innych.

Wybitny taternik, alpinista i speleolog. Od 1963 roku był ratownikiem tatrzańskim, wysokiej klasy specjalistą w zakresie ratownictwa wysokościowego.
Od 1966 roku uczestnik i kierownik wypraw do najgłębszych jaskiń świata.

Organizator (1978) i pierwszy kierownik Sekcji Ratowników Jaskiniowych Grupy Tatrzańskiej GOPR, członek TOPR, przewodnik tatrzański, członek Akademickiego Koła Przewodników Tatrzańskich w Krakowie, trener alpinizmu, członek Krakowskiego Klubu Wysokogórskiego, Polskiego Związku Alpinizmu, Akademickiego Klubu Grotołazów, Towarzystwa Przyjaciół Nauk o Ziemi i innych stowarzyszeń.

==== Odznaczenia i nagrody ====
[[Złoty Krzyż Zasługi]], Srebrna Odznaka za Zasługi dla Ziemi Krakowskiej, Srebrny Medal za Wybitne Osiągnięcia Speleologiczne, Srebrny Medal za Wybitne Osiągnięcia Alpinistyczne, Złota Odznaka GOPR, Srebrna Odznaka TOPR

== Bibliografia ==
==== Książki ====
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 365, [foto]
==== Artykuły ====
* Baryła J.: Janusz Śmiałek (1940-1997). ''Gacek'' 1997, nr 27, s. 37-38
* Hycner R.: Dr Janusz Śmiałek... - zginął. ''Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH'' 1997, nr 48, s. 36-37, [foto]
* Janusz Śmiałek (1940-1997). ''Jaskinie'' 1998, nr 1, s. 21, [foto]
* Kronika zmarłych : Janusz Śmiałek. ''Wierchy'' 1997 R. 63 s. 395
* Wrzak J.: Pamięci Janusza Śmiałka. ''Jaskinie'' 1998, nr 6, s. 8
* Wrzak J., Śmiałek K., Borowiec W.: Pierwszy na linie... : wspomnienie o Januszu Śmiałku. ''Taternik'' 1998, nr 3, s. 24-29, [foto]

==== Inne ====
* Akta osobowe (AGH) - Śmiałek Janusz

{{DEFAULTSORT:Śmiałek, Janusz }}
[[Category:Biogramy]]

Stefan Śliwiński

2017-07-18T07:40:29Z

JerzyKrawczyk: /* Nota biograficzna */

{{Infobox scientist
|family-name=Śliwiński
|given-name=Stefan
|honorific-prefix=Prof. dr hab. inż.
|image=Stefan_Sliwinski.jpg
|birth_date=18 lutego 1918
|birth_place=Maciejów
|death_date=9 kwietnia 2007
|fields=geologia, geologia górnicza, geologia złóż
|faculty=Wydział Geologiczno-Mierniczy
|awards=Medal Zwycięstwa i Wolności, Złoty Krzyż Zasługi, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Medal Komisji Edukacji Narodowej
|name=Stefan Śliwiński
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=17288
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
Prof. dr hab. inż. '''Stefan Śliwiński''' (1918–2007)

Dyscyplina/specjalności: geologia, geologia górnicza, geologia złóż

== Nota biograficzna ==

Urodził się 18 lutego 1918 roku w Maciejowie koło Krasnegostawu. Zmarł 9 kwietnia 2007 roku. Pochowany na Cmentarzu Bronowice-Pasternik w Krakowie.

Absolwent [[Wydział Geologiczno-Mierniczy|Wydziału Geologicznego-Mierniczego]] AGH 1952.

Doktor nauk technicznych — AGH 1961, doktor habilitowany — AGH 1968, profesor (tytuł) — 1990.

Związany z AGH od 1951 do 1990 roku. Zastępca asystenta 1950–1952, aspirant w Katedrze Złóż Rud 1953–1955, asystent, starszy asystent 1957–1961, adiunkt 1961–1971, docent 1971–1990, profesor 1990–2007.

W latach 1956–1966 pracował w Krakowskim Przedsiębiorstwie Geologicznym Surowców Hutniczych: III inżynier 1956–1957, inżynier dok. oraz weryfikator 1957–1966.

Odbył staże na Uniwersytecie w Belgradzie 1965–1966, praktyki w ZSRR, Czechosłowacji, NRD, Bułgarii, na Węgrzech i w Wielkiej Brytanii.

Prowadził badania naukowe z zakresu stratygrafii triasu śląsko-krakowskiego, tła geochemicznego występowania kruszców cynku i ołowiu, utworów węglanowych dewonu i kruszców, kartografii geologicznej w skali 1:25000 na ark. Siewierz-Zawiercie; warunków geologicznych dla zapory w Przeczycach na Czarnej Przemszy; kategorii złóż „stratoidalnych” w obrębie warstw „olkuskich”, występowania glonów Dasycladaceae w dolomitach kruszconośnych oraz zespołu pierwiastków towarzyszących w utworach na obrzeżu NE GZW i po części w Górach Świętokrzyskich. Uczestnik Polskiej Ekspedycji Geologicznej do Mongolii w 1962.

Autor 51 prac, w tym 12 monografii i rozpraw. Promotor 3 prac doktorskich.

Członek Polskiego Towarzystwa Geologicznego od 1954 roku (przewodniczący Komisji Rewizyjnej Oddziału Krakowskiego od 1970 roku).

Członek Komisji Nauk Geologicznych PAN, Oddział Krakowski, w latach 1970–1988.

Przewodniczący Rady Oddziałowej Wydziału Geologiczno-Poszukiwawczego ZNP; członek w Górniczo-Hutniczym Spółdzielczym Zrzeszeniu Budowy Domków Jednorodzinnych; praca nad wystawą dydaktyczną pt. „Czyn zbrojny w pamięci narodu”; organizator pomocy Polakom — Weteranom Września 1939 r. na Litwie i Białorusi, członek Zarządu i wiceprezes Związku Kombatantów RP i byłych Więźniów Politycznych przy AGH.

Autor wierszy i barwnych wspomnień z czasów partyzanckich opublikowanych w biuletynach AGH.

==== Odznaczenia i nagrody ====
[[Medal Zwycięstwa i Wolności]], [[Złoty Krzyż Zasługi]], Złota Odznaka „Zasłużonemu w rozwoju woj. katowickiego”, Złota Odznaka „Za pracę społeczną dla m. Krakowa”, [[Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski]], Złota Odznaka „Zasłużonemu dla polskiej geologii”, [[Medal Komisji Edukacji Narodowej]], [[Krzyż Batalionów Chłopskich]], nagrody Ministra Edukacji Narodowej (dwukrotnie), nagrody Rektora AGH (pięciokrotnie); Generalny Dyrektor Górniczy III stopnia

== Bibliografia ==
==== Książki ====
* Informator nauki polskiej 2003. T. 4B : Ludzie nauki P–Ż. Warszawa 2003, s. 1016
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 363-364, [foto]
* Współcześni uczeni polscy : słownik biograficzny. T. 4 : S–Ż. Red. nauk. J. Kapuścik. Warszawa 2002, s. 425–426, [foto]

==== Artykuły ====
* Banaś M., Mochnacka K,, Piestrzyński A.: Stefan Śliwiński (1918-2007) : wspomnienie. ''Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH'' 2007, nr 168/169, s. 20-21, [foto]
* ''Dziennik Polski'' 2007 nr 86 (12 IV 2007), s. 11 [nekr.]
* Śliwiński S.: Moja droga kombatancka. ''Technika Poszukiwań Geologicznych'' 2001, R. 40, z. 3, s. 37-38, [foto]
* Śliwiński S.: Mój wrzesień 1939 r. ''Technika Poszukiwań Geologicznych'' 2003, R. 42, z. 1-2, s. 57-58

{{DEFAULTSORT:Śliwiński, Stefan }}
[[Category:Biogramy]]

Piotr Śliwa

2017-07-18T07:35:04Z

JerzyKrawczyk: /* Nota biograficzna */

{{Infobox scientist
|family-name=Śliwa
|given-name=Piotr
|honorific-prefix=Dr inż.
|image=Piotr_Sliwa.jpg
|birth_date=13 maja 1924
|birth_place=Benczyn
|death_date=6 lipca 1959
|fields=geologia inżynierska
|faculty=Wydział Geologiczno-Poszukiwawczy
|name=Piotr Śliwa
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=10623
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
Dr inż. '''Piotr Śliwa''' (1924–1959)

Dyscyplina/specjalności: geologia inżynierska

== Nota biograficzna ==
Urodził się 13 maja 1924 roku w Benczynie w powiecie wadowickim. Zmarł 6 lipca 1959 roku. Pochowany na Cmentarzu Rakowickim.

W latach 1945–1950 studiował na Wydziale Geologiczno-Mierniczym AG/AGH.

W 1957 roku uzyskał stopień naukowy kandydata nauk geologicznych (odpowiednik stopnia naukowego doktora) na [[Wydział Geologiczno-Poszukiwawczy|Wydziale Geologiczno-Poszukiwawczym]] AGH.

Po studiach - od 1 września 1951 roku do 1 września 1954 roku był aspirantem w Katedrze Geologii Kopalnianej AGH, przygotowując pod kierownictwem prof. R. Krajewskiego pracę z zakresu geologii inżynierskiej.

Następnie od 1 września 1954 roku pracował jako starszy asystent w Katedrze Geologii Stosowanej I i aż do śmierci pracował jako adiunkt w Katedrze Geologii Kopalnianej. Prowadził również wykłady i ćwiczenia z geologii inżynierskiej i hydrogeologii na [[Wydział Geologiczno-Poszukiwawczy|Wydziale Geologiczno-Poszukiwawczym]] i [[Wydział Górniczy|Wydziale Górniczym]] AGH.

Współpracował z przemysłem materiałów ogniotrwałych i przemysłem węglowym, głównie w zakresie problematyki hydrogeologicznej i osuwiskowej kopalń glin ogniotrwałych w Jaroszowie, w Rusku koło Strzegomia oraz kopalni węgla brunatnego "Turów" w Turoszowie. Współpracował z przemysłem górniczym zajmując się głównie zagadnieniami zwałowania wewnętrznego i stateczności ociosów w kopalniach odkrywkowych oraz zagadnieniami hydrogeologicznymi. W latach 1955-1959 uczestniczył w pracach o tematyce geologiczno-inżynierskiej w Przedsiębiorstwie Geologiczno-Inżynierskim Energetyki w Krakowie.

Z ramienia tego Przedsiębiorstwa w styczniu 1958 roku odbył podróż naukową do Czechosłowacji, gdzie zapoznał się z metodyką pracy niektórych placówek naukowych w zakresie geologii inżynierskiej oraz wygłosił odczyt. Podróż ta została przerwana ciężką chorobą, która ostatecznie zakończyła się śmiercią.

Autor około 10 publikacji naukowych, tematycznie ściśle związanych z geologią inżynierską, a w szczególności zagadnieniem stateczności ociosów.

==== Odznaczenia i nagrody ====
Nagroda rektora uczelni (1957) za osiągnięcia w pracy dydaktycznej i naukowej

== Bibliografia ==
==== Książka ====
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 363
* Życiorysy profesorów i asystentów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie (1919-1964). Red. M. Odlanicki-Poczobutt. Kraków 1965, s. 199-201, [foto] (Zeszyty Naukowe. Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie ; nr 41, z. spec. 4)
==== Artykuły ====
* Myszka J.: Dr inż. Piotr Śliwa (1924-1959). ''Zeszyty Naukowe'' [wyd. AGH] ; nr 31. [Seria] ''Geologia'' 1961, z. 4, s. 116-118, [foto]

{{DEFAULTSORT:Śliwa, Piotr }}
[[Category:Biogramy]]

Antoni Śliwa

2017-07-18T07:32:52Z

JerzyKrawczyk: /* Nota biograficzna */

{{Infobox scientist
|family-name=Śliwa
|given-name=Antoni
|honorific-prefix=Dr
|image=Antoni Sliwa-1.jpg
|birth_date=18 czerwca 1926
|birth_place=Warszawa
|death_date=27 czerwca 2013
|faculty=Wydział Organizacji i Zarządzania Przemysłem
|awards=Srebrny Krzyż Zasługi, Brązowy Krzyż Zasługi
|name=Antoni Śliwa
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=
|alt=
|caption=
|resting_place=Kraków, cmentarz Rakowicki
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=wykładowca AGH
|alma_mater=UJ
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=żołnierz Armii Krajowej Zgrupowania „Żelbet” ps. „Pędziwiatr”
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
Dr '''Antoni Śliwa''' (1926–2013)

== Nota biograficzna ==
Urodził się 18 czerwca 1926 roku w Warszawie. Zmarł 27 czerwca 2013 roku. Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Po wojnie ukończył studia na Wydziale Geografii Uniwersytetu Jagiellońskiego.

W roku 1968 obronił pracę doktorską na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Jagiellońskiego.

W latach 1972-1991 pracował w Akademii Górniczo-Hutniczej, początkowo w [[Instytut Nauk Społecznych|Instytucie Nauk Społecznych]], a później jako wykładowca na [[Wydział Organizacji i Zarządzania Przemysłem|Wydziale Organizacji i Zarządzania Przemysłem]].

Żołnierz Armii Krajowej Zgrupowania "Żelbet", pseudonim "Pędziwiatr". Prowadził działalność wywiadowczą w instytucjach niemieckich i obiektach wojskowych m.in. obserwując skład amunicji w forcie "Skała-Chełm". Zajmował się również kolportażem prasy podziemnej.

Członek Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej - ŚZŻAK.

Autor wspomnień "Moje harcerskie lata" (Kraków 1992).

==== Odznaczenia i nagrody ====
[[Srebrny Krzyż Zasługi]], [[Brązowy Krzyż Zasługi]], Krzyż Armii Krajowej, Odznaka"Honoris Gratia", Krzyż "Za Zasługi dla ZHP", Odznaka Zasłużony dla Okręgu "Małopolska" Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej

== Bibliografia ==
==== Książki ====
* Katalog rozpraw doktorskich i habilitacyjnych 1968. Warszawa 1969, s. 316, 892
* [Skład osobowy AGH ... 1974–1975]. Kraków 1975, s. 118
* [Skład osobowy AGH ... 1986–1987]. Kraków 1986, s. 114, 117, 355
==== Artykuły ====
* ''Dziennik Polski'' 2013, nr 151 (01 VII 2013), s. A11 [nekr.]
==== Inne ====
* Akta osobowe (AGH) - Śliwa Antoni, [foto]
* Koszarek M.: Zmarł Por. Dr Antoni Śliwa [online] [przeglądany 28.01.2015]. Dostępny w: http://www.muzeum-ak.pl/aktualnosci,zmarl-por-dr-antoni-sliwa,325.html

{{DEFAULTSORT:Śliwa, Antoni }}
[[Category:Biogramy]]

Dzieje AGH (do II wojny światowej)

2017-07-18T07:28:16Z

JerzyKrawczyk: /* Początki działalności */

{{TOC| width=450px}}
== Akademia Górnicza ==
=== Zabiegi ===

Starania o utworzenie wyższej szkoły górniczej w Galicji datują się od lat sześćdziesiątych XIX w., m.in. w 1869 r. Sejm Krajowy we Lwowie zaakceptował projekt ustawy o reorganizacji istniejącego wówczas w Krakowie Instytutu Technicznego i utworzeniu czterech wydziałów: architektury, mechaniki, górnictwa i hutnictwa. Ustawa ta nie została jednak zatwierdzona przez rząd austriacki i nie weszła w życie. Podobnie były załatwiane inne uchwały w tej sprawie.

W 1885 r. wprowadzono w Politechnice Lwowskiej dwuletni kurs przygotowawczy dla kandydatów na inżynierów górników, pozwalający na podjęcie od razu praktycznych studiów w akademiach austriackich. Kurs ten, kilkakrotnie reorganizowany, nie stał się jednak bazą do utworzenia pełnych studiów inżynierskich. Nie ustawano jednak w próbach, m.in. zwołany z inicjatywy leobeńczyków (absolwentów Akademii Górniczej w Leoben w Austrii) I Zjazd Górników Polskich w 1906 r. uznał potrzebę założenia odrębnego wydziału na Politechnice Lwowskiej. Uchwała ta wywołała szeroką dyskusję między I a II Zjazdem, gdyż niektóre ugrupowania polityczne, a także środowiska fachowe wyrażały pogląd, że polskie górnictwo i hutnictwo dla podkreślenia rangi i odrębności zawodu powinno mieć własną uczelnię. II Zjazd w 1910 r. z powodu tych rozbieżności powziął uchwałę uznającą potrzebę utworzenia w najbliższym czasie wyższych studiów górniczych w Galicji, bez określenia ich formy i miejsca, i polecił Stałej Delegacji (organ urzędujący między zjazdami) podjęcie odpowiednich kroków dla przeprowadzenia tego postulatu.

Energiczne zabiegi Delegacji, a szczególnie jej wiceprezesa, [[Jan Zarański|posła Jana Zarańskiego]] i sekretarza Adama Łukaszewskiego sprawiły, że akcja na rzecz założenia akademii górniczej znalazła ogromne poparcie w Kole Polskim parlamentu wiedeńskiego, w Ministerstwie Robót Publicznych, w Wydziale Krajowym. Stała Delegacja zwołała w tej sprawie do Krakowa ankietę<ref>Ankieta audytoryjna - zebranie w celu wyjaśnienia lub rozstrzygnięcia określonych problemów.</ref> na dzień 24 II 1912 r. Wśród zaproszonych byli przedstawiciele władz wiedeńskich, krajowych organizacji zawodowych, przemysłu górniczego, świata nauki. Jakkolwiek forma studiów i ich umiejscowienie nie były objęte programem ankiety, większość zebranych oświadczyła się za tym, że powinna powstać osobna akademia górnicza w Krakowie.

O konieczności powstania akademii górniczo-hutniczej w Krakowie dowodził także Leon Pitułko w rozprawie pt. [http://winntbg.bg.agh.edu.pl/skrypty2/0220/ O potrzebie i zadaniach Polskiej Akademji Górniczo-Hutniczej w Krakowie] wydanej we Lwowie w 1911 roku.

=== Memoriał w sprawie założenia Akademii Górniczej w Krakowie ===

[[Plik:Memoryał.jpg|200px|thumb|[http://winntbg.bg.agh.edu.pl/skrypty3/0381/ Memoriał w sprawie założenia Akademii Górniczej w Krakowie]]]

Celem zaznajomienia szerokich kręgów społeczeństwa ze stanowiskiem Stałej Delegacji i uczestników ankiety w sprawie przyszłych studiów górniczych wydano drukiem [http://winntbg.bg.agh.edu.pl/skrypty3/0381/ Memoriał w sprawie założenia Akademii Górniczej w Krakowie], w którym przedstawiono wszechstronnie potrzeby jej założenia i zarys organizacji, Memoriał ten, wydany w liczbie 1000 egzemplarzy, rozesłano wszystkim zainteresowanym władzom, instytucjom i osobistościom. Wynikiem tej akcji była ankieta w dniu 1 lipca 1912 r. w Ministerstwie Robót Publicznych, której uczestnicy wypowiedzieli się za utworzeniem samodzielnej akademii górniczej.

=== Realizacja uchwały o utworzeniu Akademii ===

Jeszcze w lipcu 1912 r. Ministerstwo Robót Publicznych przekazało zgodę rządu wiedeńskiego na utworzenie polskiej akademii górniczej w Krakowie, której termin otwarcia ustalono na początek roku szkolnego 1914/15. Przystąpiono energicznie do realizacji uchwały o utworzeniu Akademii Górniczej. Rada miasta Krakowa odstąpiła bezpłatnie pod budowę gmachu szkoły obszar gruntu o powierzchni około 11.000 m2 i przyznała zasiłek w wysokości 200.000 koron. W 1913 r. Ministerstwo Robót Publicznych powołało Komitet Organizacyjny przyszłej uczelni, którego przewodniczącym został [[Józef Morozewicz|dr Józef Morozewicz]], profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Rozpisano konkurs na projekt gmachu uczelni, ogłoszono też konkurs na obsadzenie pierwszych sześciu katedr. Niejako ukoronowaniem tych zabiegów i prac było najwyższe postanowienie cesarza Franciszka Józefa z 31 maja 1913 r. zatwierdzające utworzenie w Krakowie wyższej szkoły górniczej.

=== I wojna światowa ===

Mimo zaawansowanych prac organizacyjnych nie doszło do planowanego otwarcia uczelni w 1914 r. Przeszkodził temu wybuch I wojny światowej.

=== Otwarcie Akademii Górniczej ===

[[Plik:dziennik urzędowy.jpg|209px|thumb|left|Dziennik Urzędowy Ministerstwa W.R.i O.P. 1919 R. 2, Nr 7, Poz. 2.]]

Z chwilą odzyskania niepodległości w 1918 r. odżyły starania instytucji zainteresowanych utworzeniem uczelni górniczej. Już w kolejnym roku w Dzienniku Urzędowym nr 7, poz. 2 znalazło się postanowienie z dnia 18 czerwca 1919 r. o otwarciu Akademii a 20 października 1919 r., ówczesny Naczelnik Państwa, Józef Piłsudski dokonał w auli Uniwersytetu Jagiellońskiego uroczystego otwarcia Akademii Górniczej w Krakowie.

Gmina miasta Krakowa przydzieliła bezdomnej uczelni budynek szkoły powszechnej przy ul. Loretańskiej 18. Poza tym zajęcia odbywały się w Uniwersytecie Jagiellońskim, od 1920 r. w - przydzielonym przez Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego - budynku gimnazjum przy ul. Krzemionki 11, a od 1924 r. również w budynku przy ul. Skałecznej 10 i budynku szkoły powszechnej przy ul. Smoleńsk 7.

=== Początki działalności ===

Dla rozpoczynającej działalność uczelni już w maju 1919 r. mianowano pierwszych sześciu profesorów: [[Władysław Gąsiorowski|dr. Władysława Gąsiorowskiego]] w Zakładzie Geometrii Wykreślnej, [[Antoni Maria Emilian Hoborski|dr. Antoniego Hoborskiego]] w Zakładzie Matematyki, [[Kazimierz Jan Kling|dr. Kazimierza Klinga]] w Zakładzie Chemii, [[Stefan Kreutz|dr. Stefana Kreutza]] w Zakładzie Minerologii i Petrografii, [[Stanisław Roman Płużański|inż. Stanisława Płużańskiego]] w Zakładzie Mechaniki i [[Jan Jakub Stock|dr. Jana Stocka]] w Zakładzie Fizyki.

Jeszcze jednak przed rozpoczęciem nauki zmarł [[Władysław Gąsiorowski|prof. Władysław Gąsiorowski]] (6 VII 1919), a [[Kazimierz Jan Kling|prof. Kazimierz Kling]] przeniósł się na Uniwersytet Lwowski (1 X 1919). W rok później (1 IV 1920) uczelnię opuścił również [[Stefan Kreutz|Stefan Kreutz]] przenosząc się na Uniwersytet Jagielloński. Uczelnia jednak stopniowo wzmacniała swą kadrę naukową: w 1920 r. profesorami Akademii Górniczej zostali: [[Jan Studniarski]], [[Walery Goetel]], [[Oskar Nowotny]], [[Zygmunt Rozen]], [[Wilhelm Alojzy Staronka|Wilhelm Staronka]], a w 1921 r. [[Karol Nereusz Bohdanowicz|Karol Bohdanowicz]], [[Antoni Rodziewicz-Bielewicz]], [[Edmund Chromiński]]. [[Jan Studniarski|Profesor Studniarski]] objął Katedrę Elektrotechniki Ogólnej i kierował nią do 1939 r. [[Walery Goetel|Profesor Goetel]] zorganizował w 1920 r. Katedrę Geologii i Paleontologii. Po utworzeniu w 1926 r. samodzielnej Katedry Paleontologii placówka Goetla zmieniła nazwę na Katedrę Geologii Ogólnej.

Katedrę Geodezji i Miernictwa Górniczego zorganizował w 1920 r. i był jej kierownikiem do 1939 r. [[Oskar Nowotny|profesor Oskar Nowotny]]. [[Zygmunt Rozen|Profesor Zygmunt Rozen]] przejął Zakład Mineralogii po [[Stefan Kreutz|Stefanie Kreutzu]], który przeniósł się na Uniwersytet Jagielloński.

Wybitną postacią w kadrze nauczającej był profesor [[Karol Nereusz Bohdanowicz|Karol Bohdanowicz]], który objął w 1921 r. Zakład Geologii Stosowanej. Wybitnym uczonym był także przybyły z Petersburga [[Henryk Czeczott|profesor Henryk Czeczott]], który w 1922 r. objął kierownictwo Katedry Górnictwa I. Wcześniej tymczasowo wykłady prowadził [[Franciszek Drobniak|inż. Franciszek Drobniak]]. Po śmierci [[Henryk Czeczott|Czeczotta]] w 1928 r. katedrą kierował absolwent krakowskiej Akademii, pierwszy doktorant w tej uczelni - [[Witold Budryk|profesor Witold Budryk]]. Katedrę Górnictwa II powierzono [[Kazimierz Kasiński|profesorowi Kazimierzowi Kasińskiemu]], a po jego śmierci w 1929 r. kierownikiem mianowano [[Feliks Franciszek Zalewski|profesora Feliksa Zalewskiego]], jednego z dwóch pierwszych absolwentów Akademii Górniczej.

Utworzoną w 1923 r. Katedrą Wiertnictwa i Eksploatacji Nafty kierował przez cały okres międzywojenny [[Zygmunt Bielski-Saryusz|prof. Zygmunt Bielski-Saryusz]]. Już w 1920 r. zorganizowano Katedrę Maszyn i Urządzeń Górniczych, a jej pierwszym kierownikiem był wykładowca inż. Franciszek Dąbrowski. W 1923 r. katedrę tę objął [[Stanisław Skoczylas|prof. Stanisław Skoczylas.]]

Organizatorem powstałego w 1922 r. Zakładu Górnictwa Minerałów Solnych (później Zakładu Halurgii i Przemysłu Solnego) i jego kierownikiem do 1930 r. był [[Edward Windakiewicz|docent Edward Windakiewicz]]. Tak więc w ciągu kilku lat na wydziale górniczym zostały zorganizowane i obsadzone wszystkie najważniejsze katedry niezbędne w procesie dydaktycznym studiów.

Ponadto od roku akademickiego 1921/22 zaczęła funkcjonować [http://www.bg.agh.edu.pl/pl/p_historia Biblioteka Główna], w której od stycznia 1922 r. zatrudniono wykwalifikowaną bibliotekarkę, Marię Kuszową.

=== Utrudnienia i niepewność pierwszych lat działalności ===

Pierwsze lata działalności Akademii Górniczej były trudne i niepewne. Jeszcze w pierwszym roku jej istnienia prof. Miłkowski w imieniu Politechniki Lwowskiej przedstawił Ministerstwu W.R.i O.P. referat o konieczności utworzenia drugiej akademii górniczej we Lwowie. W przypadku utworzenia tam takiej uczelni nieugruntowana pozycja uczelni krakowskiej uległaby dalszemu osłabieniu.

W drugim roku działalności Akademii wykłady rozpoczęły się dopiero 1 XII 1920 r. z powodu opóźnionej demobilizacji studentów biorących udział jako ochotnicy w wojnie polsko-rosyjskiej. W 1921 r. powstał projekt przeniesienia Akademii Górniczej na Śląsk, by w ten sposób łatwiej polonizować tamtejszą ludność. Kolegium Profesorów, które zebrało się 20 stycznia 1921 r., uznało że: ,,[...] przez przeniesienie Akademii bardziej na zachód byłaby ona zbyt ekscentrycznie położona w stosunku do soli i nafty, nadto w terenie wysoce niekorzystnym dla nauczania geologii, ponadto podniesiono, że Akademia wraz ze zbiorami przedstawia zbyt wielki majątek państwowy, by go można było na kresach państwa eksponować na możliwe zawieruchy wojenne [...]”

=== Pierwsza kobieta wśród studentów ===

W r. 1921 wśród przyjętych na I rok kandydatów znalazła się, jako wolna słuchaczka, pierwsza kobieta, J. Gibała. W kilka miesięcy po rozpoczęciu studiów wniosła ona podanie o wpisanie w poczet studentów zwyczajnych. Wywołało to w Akademii zasadniczą dyskusję, czy kobiety w ogóle mogą być dopuszczone do studiów w Akademii Górniczej w charakterze studentów zwyczajnych. Kolegium Profesorów AG uznało, że nic nie stoi na przeszkodzie studiom kobiet na wydziale hutniczym, ponieważ jednak prawo górnicze zabrania kobietom pracy pod ziemią zdecydowano ,,[...] dopuścić kobiety do studiów na wydziale górniczym Akademii z utworzeniem jednak dla nich osobnego numerus clausus, który stanowić będzie tylko procentową część numerus clausus dla słuchaczy płci męskiej".

Ministerstwo W.R.iO.P. ustaliło dla kobiet, które mogą być corocznie przyjęte na I rok studiów, począwszy od 1922 r., limit 8 miejsc. W konkretnej sprawie Gibałówny uznano, że będąc wolną słuchaczką nie może być ona przyjęta w poczet słuchaczy zwyczajnych, ponieważ byłoby to obejściem obowiązujących w Akademii przepisów o egzaminie konkursowym. W okresie międzywojennym jeszcze kilka kobiet podejmowało studia w AG, lecz jedyną absolwentką była [[Marta Adelajda Dorota Suchanek-Kłyszewska|Marta Suchanek]], która pracę dyplomową obroniła w 1936 r. u profesora Oskara Nowotnego.

=== Otwarcie Wydziału Hutniczego i pierwsi absolwenci AG ===

Z początkiem roku akademickiego 1922/23 otworzono [http://galaxy.uci.agh.edu.pl/~wmiim/index.php?action=wydzial/owydziale Wydział Hutniczy], dotychczas uczelnia posiadała jedynie [http://www.gorn.agh.edu.pl/wydzial/o-wydziale Wydział Górniczy]. Pierwszymi absolwentami Akademii, którzy uzyskali dyplomy inżyniera górniczego 22 III 1922 r., byli Tadeusz Niepokojczycki i [[Feliks Franciszek Zalewski|Feliks Zalewski]], późniejszy profesor górnictwa w tej uczelni.

=== Budowa pierwszego gmachu Akademii ===

[[Plik:Akademia Górnicza.jpg|300px|thumb|Gmach główny Akademii Górniczej przy alei Mickiewicza w Krakowie. Fot. Stanisław Mucha w t. 1938.]]

W czerwcu 1922 r. Akademia Górnicza przejęła prawnie teren przy Alei Mickiewicza, przeznaczony pod budowę gmachu głównego. 15 czerwca 1923 r., przy udziale ówczesnego prezydenta R.P. Stanisława Wojciechowskiego oraz licznej reprezentacji świata nauki i przemysłu górniczego, dokonano położenia kamienia węgielnego pod budowę pierwszego gmachu Akademii.

Budżet Akademii, mimo wydatnej pomocy państwa, nie uwzględniał wszystkich potrzeb młodej, rozwijającej się uczelni. Zakładając, że w rozwoju uczelni zainteresowany winien być przemysł, władze Akademii wystosowały memoriał, by polski przemysł górniczo-hutniczy opodatkował się na rzecz uczelni. W odpowiedzi na ów apel w 1925 r. Prezydium Górnośląskiego Związku Przemysłowców Górniczych i Hutniczych uchwaliło opodatkowanie kopalń węgla i rudy po groszu od tony na budowę laboratorium maszynowego AG. W 1927 r. Górnośląski Związek Przemysłowców Górniczo-Hutniczych opodatkował się po pół grosza od tony wydobytego węgla i rudy na rzecz urządzenia laboratorium górniczego. Z kolei w 1928 r., z okazji 10-lecia odrodzenia państwa polskiego, prezydent Rzeczypospolitej przeznaczył dar Polskiego Związku Hut w wysokości 1 miliona złotych na rozbudowę katedr hutniczych AG. Również w następnych latach zarówno Górnośląski Związek Przemysłowców Górniczo--Hutniczych, jak i Rada Zjazdu Przemysłowców Górniczych i Hutniczych Zagłębia Dąbrowskiego i Krakowskiego przeznaczały znaczne kwoty na rozbudowę uczelni.

Ostatecznie w 1930 r. oddano do użytku nowych gmach Akademii i odtąd poszczególne zakłady uczelni mieściły się w dwu gmachach - nowym przy Al. Mickiewicza i dawnym przy ul. Krzemionki 11.

=== Bilans okresu międzywojennego ===

Akademia Górnicza, mimo niedostatecznych dotacji państwowych, rozwinęła się przed drugą wojną światową w poważną uczelnię, a jej pracownicy uzyskali w niektórych dziedzinach wyniki o doniosłym dla wiedzy i nauki znaczeniu.

Na swych dwóch wydziałach: [http://www.gorn.agh.edu.pl/wydzial/o-wydziale górniczym] i [http://galaxy.uci.agh.edu.pl/~wmiim/index.php?action=wydzial/owydziale hutniczym] wykształciła Akademia w okresie międzywojennym 792 inżynierów, spośród których wielu piastowało następnie wysokie stanowiska w polskim przemyśle oraz szkolnictwie wyższym, w tym i późniejsi profesorowie Akademii: [[Witold Budryk]], [[Bolesław Krupiński]], [[Kiejstut Żemaitis]], [[Antoni Lambert Eligiusz Sałustowicz|Antoni Sałustowicz]], [[Andrzej Adolf Stanisław Bolewski|Andrzej Bolewski]], [[Feliks Franciszek Zalewski|Feliks Zalewski]] i inni.

=== II wojna światowa ===

Najazd Niemiec na Polskę we wrześniu 1939 roku przerwał działalność Akademii Górniczej. 6 września Kraków zajęły wojska niemieckie. Rozpoczęła się grabież mienia Uczelni i przygotowanie głównego budynku na siedzibę “rządu G.G.”. Mimo niepewnej sytuacji politycznej czynniki polskie postanowiły organizować szkolnictwo. Już 9 września, na zaproszenie rektora UJ, odbyło się zebranie około 20 osób związanych ze szkolnictwem. W toku dyskusji postanowiono powołać do życia “Tymczasową Komisję Szkolną” jako ciało kolegialne. Ponadto senat UJ, znając przychylne stanowisko niektórych wyższych oficerów niemieckich i niemieckiego prezydenta miasta, 19 października 1939 r. zdecydował o otwarciu Uczelni w r. 1939/40. Początkowo istniał również zamiar uruchomienia Akademii Górniczej, jednak - z uwagi na zajęcie jej głównego budynku przez władze niemieckie - ogłoszono, że w roku akademickim 1939/40 uczelnia nie będzie otwarta.

=== Sonderaktion Krakau ===

Tymczasem, na żądanie radcy rządowego, SS-Sturmbannführera dr. Bruno Műllera, na 6 listopada 1939 r. zwołano ogólne zebranie profesorów UJ w celu poinformowania zebranych o poglądach niemieckich władz na sprawy nauki i szkolnictwa. W dniu tym o godz. 12 w sali nr 66 Collegium Novum zebrali się licznie profesorowie i wykładowcy. Budynek został otoczony przez Gestapo a zebrani aresztowani. Wśród aresztowanych znaleźli się również profesorowie Akademii Górniczej, którzy w tym czasie brali udział w zebraniu własnym, odbywającym się w sali posiedzeń Wydziału Filozoficznego UJ. Uwięziono 183 osoby spośród profesorów, docentów i asystentów Uniwersytetu Jagiellońskiego i Akademii Górniczej oraz wiele osób spoza Uniwersytetu. Wśród aresztowanych w tzw. “Sonderakton Krakau” znaleźli się profesorowie: [[Zygmunt Bielski-Saryusz|Zygmunt Saryusz-Bielski]], [[Witold Budryk]], [[Edmund Chromiński]], [[Stefan Jan Czarnocki|Stefan Czarnocki]], [[Iwan Feszczenko-Czopiwski]], [[Roman Dawidowski]], [[Stanisław Gołąb]], [[Antoni Maria Emilian Hoborski|Antoni Hoborski]], [[Stanisław Jaskólski]], [[Mieczysław Jeżewski]], [[Aleksander Wacław Krupkowski|Aleksander Krupkowski]], [[Adam Julian Piotr Ludkiewicz|Adam Ludkiewicz]], [[Izydor Stella-Sawicki]], [[Wilhelm Alojzy Staronka|Wilhelm Staronka]], [[Jan Studniarski]], [[Władysław Takliński]], [[Feliks Franciszek Zalewski|Feliks Zalewski]], docenci: [[Andrzej Adolf Stanisław Bolewski|Andrzej Bolewski]], [[Mikołaj Czyżewski]], [[Edward Windakiewicz]], [[Antoni Józef Konstanty Meyer|wykładowca Antoni Meyer]] i [[Julian Bolesław Kamecki|starszy asystent Julian Kamecki]]. Aresztowanych zatrzymano w więzieniu przy ul. Montelupich, następnie przeniesiono do koszar przy ul. Mazowieckiej, potem przewieziono do więzienia we Wrocławiu i w końcu do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen. Już po kilku dniach tej gehenny zwolniono [[Iwan Feszczenko-Czopiwski|profesora Iwana Feszczenko-Czopiwskiego]] i [[Mikołaj Czyżewski|docenta Mikołaja Czyżewskiego]], którzy byli narodowości ukraińskiej. Ze względu na podeszły wiek zwolniony został także [[Edward Windakiewicz|docent Edward Windakiewicz]] (miał wtedy 81 lat). W obozie koncentracyjnym utracili życie: [[Antoni Józef Konstanty Meyer|zastępca profesora dr inż. Antoni Meyer]], [[Władysław Takliński|prof. inż. Władysław Takliński]], [[Antoni Maria Emilian Hoborski|prof. dr Antoni Hoborski]]. 9 lutego 1940 r. zwolniono starszych profesorów. W obozie pozostali: [[Andrzej Adolf Stanisław Bolewski|Andrzej Bolewski]], [[Stanisław Gołąb]] i [[Julian Bolesław Kamecki|Julian Kamecki]]. Przewieziono ich do obozu koncentracyjnego w Dachau i dopiero w ostatnim kwartale 1940 r. zwolniono. Zwolnienie profesorów AG było możliwe na skutek szerokiej akcji protestacyjnej prowadzonej przez środowiska naukowców całego świata.

=== Szkolnictwo czasu wojny ===

[[Plik:krzemionki 11.jpg|300px|thumb|left|Budynek AG przy ul. Krzemionki 11 w Krakowie, w którym w okresie wojny mieściła się Państwowa Szkoła Techniczna Górniczo-Hutniczo-Miernicza]]

[[Plik:przy teodolicie.jpg|200px|thumb|Przy teodolicie [[Tadeusz Kochmański|prof. T. Kochmański]] i student K. Jakubowski]]

W tym czasie, po wielu ograniczeniach okresu działań wojennych i początku okupacji, niemieckie władze szkolne zmierzały w pośpiechu do wprowadzenia w życie na terenach okupowanych własnego systemu kształcenia zawodowego dla młodzieży polskiej. Zmiany w kształceniu zawodowym obowiązujące od września 1940 r. wprowadzono na podstawie kilku zarządzeń w ramach "Tymczasowej reorganizacji szkolnictwa zawodowego w Generalnym Gubernatorstwie", a od września 1941 r. obowiązywało rozporządzenie o szkolnictwie zawodowo-kształcącym w GG. Zarządzeniem z 10 sierpnia 1940 r. została wprowadzona tymczasowa nowa organizacja technicznych szkół zawodowych wyższego stopnia (technische gewerbliche Fachschulen), m.in. ustalając 2-letni okres nauki, wiek kandydata - 18 lat.
Na tej podstawie prawnej, w oparciu o kadrę Akademii Górniczej i pozostawiony niezagospodarowany budynek Akademii na Krzemionkach w Podgórzu, we wrześniu 1940 r. rozpoczęła działalność Państwowa Szkoła Techniczna Górniczo-Hutniczo-Miernicza (Staatlische Fachschule für Berg-, Hütten- u. Vermessungswesen). Dyrektorem szkoły został [[Walery Goetel|prof. W. Goetel]]. Początkowo zorganizowano dwa oddziały: górniczy i hutniczy, później powstał oddział mierniczy. Każdy oddział liczył po dwie klasy. Językiem wykładowym był język polski.
Program nauczania na Oddziale Hutniczym przewidywał następujące przedmioty:
klasa I - hutnictwo ogólne, rysunki hutnicze, mineralogia i geologia, maszynoznawstwo, rysunek techniczny, mechanika techniczna, budownictwo, matematyka, fizyka, chemia ogólna, język niemiecki, korespondencja polska, higiena i pierwsza pomoc,organizacja i kalkulacja, religia;
klasa II - metalurgia żelaza, metalurgia innych poza żelazem metali, metaloznawstwo i metalografia, walcownictwo i kuźnictwo, odlewnictwo, opałoznawstwo, maszynoznawstwo, maszyny hutnicze, budownictwo, fizyka i elektrotechnika, chemia, język niemiecki, korespondencja polska, higiena i pierwsza pomoc, ćwiczenia cielesne, religia.

[[Plik:Absolwenci PSTGHM.jpg|300px|thumb|Absolwenci Wydziału Górniczego PSTGHM z roku 1944. Nauczyciele (od lewej): [[Walery Goetel|dyrektor W. Goetel]], ks. B. Rosiński, [[Zygmunt Bielski-Saryusz|Z. Saryusz-Bielski]], [[Stefan Jan Czarnocki|S. Czarnocki]], [[Edmund Chromiński|E. Chromiński]], [[Witold Budryk|W. Budryk]], [[Feliks Franciszek Zalewski|F. Zalewski]], W. Zborczyński, T. Szreter, [[Mieczysław Jeżewski|M. Jeżewski]], Z. Zawirski (UJ), [[Stanisław Jaskólski|S. Jaskólski]], J. Takliński, [[Mikołaj Czyżewski|M. Czyżewski]], K. Lewicki, [[Antoni Stanisław Kleczkowski|A. Kleczkowski]], J. Figna (UJ)]]

[[Plik:świadectwo końcowe.jpg|200px|thumb|left|Świadectwo końcowe Państwowej Szkoły Technicznej Górniczo-Hutniczo-Mierniczej w Krakowie]]

Szkoła Górniczo-Hutniczo-Miernicza na Krzemionkach zapisała zaszczytną kartę w dziejach naszego szkolnictwa okupacyjnego. W trudnych warunkach wojennych, wśród szalejącego w mieście terroru okupanta, dzięki ofiarnej pracy organizatorów i wykładowców, szkoła ta zapewniła uczącym się wysoki poziom nauczania dając wyzwolonej Polsce około 400 techników dla górnictwa, hutnictwa i miernictwa. Wielu z nich kontynuowało naukę w szkołach wyższych po wyzwoleniu. Jak podaje [[Andrzej Adolf Stanisław Bolewski|A. Bolewski]] “Według ankietowo zebranych danych uzyskali ogółem około 150 dyplomów inżynierów magistrów oraz nie mniej jak 35 stopni doktorów nauk”, w tym wielu późniejszych profesorów AGH - [[Hubert Gruszczyk]], [[Józef Tadeusz Wędzony|Józef Wędzony]], [[Eugeniusz Podoba]], [[Adam Stefan Trembecki|Adam Trembecki]] czy [[Władysław Ptak]].

Profesorowie i asystenci AG czynnie zaangażowali się w tajne nauczanie. Z jednej strony mogło być ono prowadzone w oparciu o szkołę na Krzemionkach, stanowiącą większe skupisko profesorów i uczących się, z drugiej jednak - szkoła była pod bacznym nadzorem władz niemieckich uważających, że jest to “ukryta akademia”. W toku tajnego nauczania przeprowadzono 278 egzaminów kursowych i 16 przewodów dyplomowych i inżynierskich. Wg [[Andrzej Adolf Stanisław Bolewski|A. Bolewskiego]], liczba 278 egzaminów jest zaniżona, “obejmuje tylko egzaminy zdane przez tych, którzy nie posiadali indeksów oraz przeprowadzone przez profesorów innych wyższych uczelni (...). Po wojnie zostały zatwierdzone przez dziekanów”.

Gdy w styczniu 1945 roku oswobodzono Kraków od okupanta niemieckiego rozpoczął się następny rozdział historii Uczelni.

Tekst J. Krawczyk. Oprac. M. Wijas.

 

== Przypisy ==

<references/>

== Bibliografia ==
==== Książki ====

* Pamiętnik I-go Zjazdu Polskich Górników w Krakowie w roku 1906, Lwów 1907, s. 36.

* Pamiętnik II Zjazdu Polskich Górników i Hutników we Lwowie w roku 1910. Lwów 1912, s. 147.

* Sprawozdanie Związku Górników i Hutników Polskich w Austrii za rok administracyjny 1912, Kraków 1913, s. 8.

* Akademia Górnicza w Krakowie. Skład personelu. Spis wykładów na rok szkolny 1920/21 [. . .], Kraków 1920, s. 16-17, 24; toż za rok akad. 1921/22, s. 23 i za rok akad. 1922/23, s. 55-56, 60.

* Białas S., Szybiński A., Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie w latach 1919-1959. Kronika. Kraków 1959 s. 141 - 161, 164.

* Wacławik J., Kronika Wydziału Górniczego 1919 - 1999. Kraków 1999 s. 36 - 37.

* Walczak M., Szkolnictwo zawodowe w Polsce w okresie okupacji hitlerowskiej. Wrocław 1993 s. 81, 110.

* Bolewski A., Wojenne i powojenne dzieje Akademii Górniczej w Krakowie. Fakty - wspomnienia - refleksje. W: Trudne lata Akademii Górniczej. Kraków 1989 s. 77, 129.

==== Artykuły ====

* Nafta, 1912, z. 4, s. 56.
* Jahoda K.: Etapy realizacji idei założenia w Krakowie wyższej uczelni górniczej (1810-1919), ZN AGH Nr 261 Kraków 1970, s. 30.

==== Inne ====

* Archiwum AGH. Protokoły z posiedzeń Senatu AG (Ogólnego Zebrania Profesorów) 1919-1939, protokół nr 10.
* Archiwum AGH. Protokoły z posiedzeń [. . .], protokoły z dn. 20.01.1921 r. i 12.12.1921 r.

Dzieje AGH (do II wojny światowej)

2017-07-18T07:23:41Z

JerzyKrawczyk: /* Realizacja uchwały o utworzeniu Akademii */

{{TOC| width=450px}}
== Akademia Górnicza ==
=== Zabiegi ===

Starania o utworzenie wyższej szkoły górniczej w Galicji datują się od lat sześćdziesiątych XIX w., m.in. w 1869 r. Sejm Krajowy we Lwowie zaakceptował projekt ustawy o reorganizacji istniejącego wówczas w Krakowie Instytutu Technicznego i utworzeniu czterech wydziałów: architektury, mechaniki, górnictwa i hutnictwa. Ustawa ta nie została jednak zatwierdzona przez rząd austriacki i nie weszła w życie. Podobnie były załatwiane inne uchwały w tej sprawie.

W 1885 r. wprowadzono w Politechnice Lwowskiej dwuletni kurs przygotowawczy dla kandydatów na inżynierów górników, pozwalający na podjęcie od razu praktycznych studiów w akademiach austriackich. Kurs ten, kilkakrotnie reorganizowany, nie stał się jednak bazą do utworzenia pełnych studiów inżynierskich. Nie ustawano jednak w próbach, m.in. zwołany z inicjatywy leobeńczyków (absolwentów Akademii Górniczej w Leoben w Austrii) I Zjazd Górników Polskich w 1906 r. uznał potrzebę założenia odrębnego wydziału na Politechnice Lwowskiej. Uchwała ta wywołała szeroką dyskusję między I a II Zjazdem, gdyż niektóre ugrupowania polityczne, a także środowiska fachowe wyrażały pogląd, że polskie górnictwo i hutnictwo dla podkreślenia rangi i odrębności zawodu powinno mieć własną uczelnię. II Zjazd w 1910 r. z powodu tych rozbieżności powziął uchwałę uznającą potrzebę utworzenia w najbliższym czasie wyższych studiów górniczych w Galicji, bez określenia ich formy i miejsca, i polecił Stałej Delegacji (organ urzędujący między zjazdami) podjęcie odpowiednich kroków dla przeprowadzenia tego postulatu.

Energiczne zabiegi Delegacji, a szczególnie jej wiceprezesa, [[Jan Zarański|posła Jana Zarańskiego]] i sekretarza Adama Łukaszewskiego sprawiły, że akcja na rzecz założenia akademii górniczej znalazła ogromne poparcie w Kole Polskim parlamentu wiedeńskiego, w Ministerstwie Robót Publicznych, w Wydziale Krajowym. Stała Delegacja zwołała w tej sprawie do Krakowa ankietę<ref>Ankieta audytoryjna - zebranie w celu wyjaśnienia lub rozstrzygnięcia określonych problemów.</ref> na dzień 24 II 1912 r. Wśród zaproszonych byli przedstawiciele władz wiedeńskich, krajowych organizacji zawodowych, przemysłu górniczego, świata nauki. Jakkolwiek forma studiów i ich umiejscowienie nie były objęte programem ankiety, większość zebranych oświadczyła się za tym, że powinna powstać osobna akademia górnicza w Krakowie.

O konieczności powstania akademii górniczo-hutniczej w Krakowie dowodził także Leon Pitułko w rozprawie pt. [http://winntbg.bg.agh.edu.pl/skrypty2/0220/ O potrzebie i zadaniach Polskiej Akademji Górniczo-Hutniczej w Krakowie] wydanej we Lwowie w 1911 roku.

=== Memoriał w sprawie założenia Akademii Górniczej w Krakowie ===

[[Plik:Memoryał.jpg|200px|thumb|[http://winntbg.bg.agh.edu.pl/skrypty3/0381/ Memoriał w sprawie założenia Akademii Górniczej w Krakowie]]]

Celem zaznajomienia szerokich kręgów społeczeństwa ze stanowiskiem Stałej Delegacji i uczestników ankiety w sprawie przyszłych studiów górniczych wydano drukiem [http://winntbg.bg.agh.edu.pl/skrypty3/0381/ Memoriał w sprawie założenia Akademii Górniczej w Krakowie], w którym przedstawiono wszechstronnie potrzeby jej założenia i zarys organizacji, Memoriał ten, wydany w liczbie 1000 egzemplarzy, rozesłano wszystkim zainteresowanym władzom, instytucjom i osobistościom. Wynikiem tej akcji była ankieta w dniu 1 lipca 1912 r. w Ministerstwie Robót Publicznych, której uczestnicy wypowiedzieli się za utworzeniem samodzielnej akademii górniczej.

=== Realizacja uchwały o utworzeniu Akademii ===

Jeszcze w lipcu 1912 r. Ministerstwo Robót Publicznych przekazało zgodę rządu wiedeńskiego na utworzenie polskiej akademii górniczej w Krakowie, której termin otwarcia ustalono na początek roku szkolnego 1914/15. Przystąpiono energicznie do realizacji uchwały o utworzeniu Akademii Górniczej. Rada miasta Krakowa odstąpiła bezpłatnie pod budowę gmachu szkoły obszar gruntu o powierzchni około 11.000 m2 i przyznała zasiłek w wysokości 200.000 koron. W 1913 r. Ministerstwo Robót Publicznych powołało Komitet Organizacyjny przyszłej uczelni, którego przewodniczącym został [[Józef Morozewicz|dr Józef Morozewicz]], profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Rozpisano konkurs na projekt gmachu uczelni, ogłoszono też konkurs na obsadzenie pierwszych sześciu katedr. Niejako ukoronowaniem tych zabiegów i prac było najwyższe postanowienie cesarza Franciszka Józefa z 31 maja 1913 r. zatwierdzające utworzenie w Krakowie wyższej szkoły górniczej.

=== I wojna światowa ===

Mimo zaawansowanych prac organizacyjnych nie doszło do planowanego otwarcia uczelni w 1914 r. Przeszkodził temu wybuch I wojny światowej.

=== Otwarcie Akademii Górniczej ===

[[Plik:dziennik urzędowy.jpg|209px|thumb|left|Dziennik Urzędowy Ministerstwa W.R.i O.P. 1919 R. 2, Nr 7, Poz. 2.]]

Z chwilą odzyskania niepodległości w 1918 r. odżyły starania instytucji zainteresowanych utworzeniem uczelni górniczej. Już w kolejnym roku w Dzienniku Urzędowym nr 7, poz. 2 znalazło się postanowienie z dnia 18 czerwca 1919 r. o otwarciu Akademii a 20 października 1919 r., ówczesny Naczelnik Państwa, Józef Piłsudski dokonał w auli Uniwersytetu Jagiellońskiego uroczystego otwarcia Akademii Górniczej w Krakowie.

Gmina miasta Krakowa przydzieliła bezdomnej uczelni budynek szkoły powszechnej przy ul. Loretańskiej 18. Poza tym zajęcia odbywały się w Uniwersytecie Jagiellońskim, od 1920 r. w - przydzielonym przez Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego - budynku gimnazjum przy ul. Krzemionki 11, a od 1924 r. również w budynku przy ul. Skałecznej 10 i budynku szkoły powszechnej przy ul. Smoleńsk 7.

=== Początki działalności ===

Dla rozpoczynającej działalność uczelni już w maju 1919 r. mianowano pierwszych sześciu profesorów: [[Władysław Gąsiorowski|dr. Władysława Gąsiorowskiego]] w Zakładzie Geometrii Wykreślnej, [[Antoni Maria Emilian Hoborski|dr. Antoniego Hoborskiego]] w Zakładzie Matematyki, [[Kazimierz Jan Kling|dr. Kazimierza Klinga]] w Zakładzie Chemii, [[Stefan Kreutz|dr. Stefana Kreutza]] w Zakładzie Minerologii i Petrografii, [[Stanisław Roman Płużański|inż. Stanisława Płużańskiego]] w Zakładzie Mechaniki i [[Jan Jakub Stock|dr. Jana Stocka]] w Zakładzie Fizyki.

Jeszcze jednak przed rozpoczęciem nauki zmarł [[Władysław Gąsiorowski|prof. Władysław Gąsiorowski]] (6 VII 1919), a [[Kazimierz Jan Kling|prof. Kazimierz Kling]] przeniósł się na Uniwersytet Lwowski (1 X 1919). W rok później (1 IV 1920) uczelnię opuścił również [[Stefan Kreutz|Stefan Kreutz]] przenosząc się na Uniwersytet Jagielloński. Uczelnia jednak stopniowo wzmacniała swą kadrę naukową: w 1920 r. profesorami Akademii Górniczej zostali: [[Jan Studniarski]], [[Walery Goetel]], [[Oskar Nowotny]], [[Zygmunt Rozen]], [[Wilhelm Alojzy Staronka|Wilhelm Staronka]], a w 1921 r. [[Karol Nereusz Bohdanowicz|Karol Bohdanowicz]], [[Antoni Rodziewicz-Bielewicz]], [[Edmund Chromiński]].

[[Jan Studniarski|Profesor Studniarski]] objął Katedrę Elektrotechniki Ogólnej i kierował nią do 1939 r. [[Walery Goetel|Profesor Goetel]] zorganizował w 1920 r. Katedrę Geologii i Paleontologii. Po utworzeniu w 1926 r. samodzielnej Katedry Paleontologii placówka Goetla zmieniła nazwę na Katedrę Geologii Ogólnej.

Katedrę Geodezji i Miernictwa Górniczego zorganizował w 1920 r. i był jej kierownikiem do 1939 r. [[Oskar Nowotny|profesor Oskar Nowotny]]. [[Zygmunt Rozen|Profesor Zygmunt Rozen]] przejął Zakład Mineralogii po [[Stefan Kreutz|Stefanie Kreutzu]], który przeniósł się na Uniwersytet Jagielloński.

Wybitną postacią w kadrze nauczającej był profesor [[Karol Nereusz Bohdanowicz|Karol Bohdanowicz]], który objął w 1921 r. Zakład Geologii Stosowanej. Wybitnym uczonym był także przybyły z Petersburga [[Henryk Czeczott|profesor Henryk Czeczott]], który w 1922 r. objął kierownictwo Katedry Górnictwa I. Wcześniej tymczasowo wykłady prowadził [[Franciszek Drobniak|inż. Franciszek Drobniak]]. Po śmierci [[Henryk Czeczott|Czeczotta]] w 1928 r. katedrą kierował absolwent krakowskiej Akademii, pierwszy doktorant w tej uczelni - [[Witold Budryk|profesor Witold Budryk]]. Katedrę Górnictwa II powierzono [[Kazimierz Kasiński|profesorowi Kazimierzowi Kasińskiemu]], a po jego śmierci w 1929 r. kierownikiem mianowano [[Feliks Franciszek Zalewski|profesora Feliksa Zalewskiego]], jednego z dwóch pierwszych absolwentów Akademii Górniczej.

Utworzoną w 1923 r. Katedrą Wiertnictwa i Eksploatacji Nafty kierował przez cały okres międzywojenny [[Zygmunt Bielski-Saryusz|prof. Zygmunt Bielski-Saryusz]]. Już w 1920 r. zorganizowano Katedrę Maszyn i Urządzeń Górniczych, a jej pierwszym kierownikiem był wykładowca inż. Franciszek Dąbrowski. W 1923 r. katedrę tę objął [[Stanisław Skoczylas|prof. Stanisław Skoczylas.]]

Organizatorem powstałego w 1922 r. Zakładu Górnictwa Minerałów Solnych (później Zakładu Halurgii i Przemysłu Solnego) i jego kierownikiem do 1930 r. był [[Edward Windakiewicz|docent Edward Windakiewicz]]. Tak więc w ciągu kilku lat na wydziale górniczym zostały zorganizowane i obsadzone wszystkie najważniejsze katedry niezbędne w procesie dydaktycznym studiów.

Ponadto od roku akademickiego 1921/22 zaczęła funkcjonować [http://www.bg.agh.edu.pl/pl/p_historia Biblioteka Główna], w której od stycznia 1922 r. zatrudniono wykwalifikowaną bibliotekarkę, Marię Kuszową.

=== Utrudnienia i niepewność pierwszych lat działalności ===

Pierwsze lata działalności Akademii Górniczej były trudne i niepewne. Jeszcze w pierwszym roku jej istnienia prof. Miłkowski w imieniu Politechniki Lwowskiej przedstawił Ministerstwu W.R.i O.P. referat o konieczności utworzenia drugiej akademii górniczej we Lwowie. W przypadku utworzenia tam takiej uczelni nieugruntowana pozycja uczelni krakowskiej uległaby dalszemu osłabieniu.

W drugim roku działalności Akademii wykłady rozpoczęły się dopiero 1 XII 1920 r. z powodu opóźnionej demobilizacji studentów biorących udział jako ochotnicy w wojnie polsko-rosyjskiej. W 1921 r. powstał projekt przeniesienia Akademii Górniczej na Śląsk, by w ten sposób łatwiej polonizować tamtejszą ludność. Kolegium Profesorów, które zebrało się 20 stycznia 1921 r., uznało że: ,,[...] przez przeniesienie Akademii bardziej na zachód byłaby ona zbyt ekscentrycznie położona w stosunku do soli i nafty, nadto w terenie wysoce niekorzystnym dla nauczania geologii, ponadto podniesiono, że Akademia wraz ze zbiorami przedstawia zbyt wielki majątek państwowy, by go można było na kresach państwa eksponować na możliwe zawieruchy wojenne [...]”

=== Pierwsza kobieta wśród studentów ===

W r. 1921 wśród przyjętych na I rok kandydatów znalazła się, jako wolna słuchaczka, pierwsza kobieta, J. Gibała. W kilka miesięcy po rozpoczęciu studiów wniosła ona podanie o wpisanie w poczet studentów zwyczajnych. Wywołało to w Akademii zasadniczą dyskusję, czy kobiety w ogóle mogą być dopuszczone do studiów w Akademii Górniczej w charakterze studentów zwyczajnych. Kolegium Profesorów AG uznało, że nic nie stoi na przeszkodzie studiom kobiet na wydziale hutniczym, ponieważ jednak prawo górnicze zabrania kobietom pracy pod ziemią zdecydowano ,,[...] dopuścić kobiety do studiów na wydziale górniczym Akademii z utworzeniem jednak dla nich osobnego numerus clausus, który stanowić będzie tylko procentową część numerus clausus dla słuchaczy płci męskiej".

Ministerstwo W.R.iO.P. ustaliło dla kobiet, które mogą być corocznie przyjęte na I rok studiów, począwszy od 1922 r., limit 8 miejsc. W konkretnej sprawie Gibałówny uznano, że będąc wolną słuchaczką nie może być ona przyjęta w poczet słuchaczy zwyczajnych, ponieważ byłoby to obejściem obowiązujących w Akademii przepisów o egzaminie konkursowym. W okresie międzywojennym jeszcze kilka kobiet podejmowało studia w AG, lecz jedyną absolwentką była [[Marta Adelajda Dorota Suchanek-Kłyszewska|Marta Suchanek]], która pracę dyplomową obroniła w 1936 r. u profesora Oskara Nowotnego.

=== Otwarcie Wydziału Hutniczego i pierwsi absolwenci AG ===

Z początkiem roku akademickiego 1922/23 otworzono [http://galaxy.uci.agh.edu.pl/~wmiim/index.php?action=wydzial/owydziale Wydział Hutniczy], dotychczas uczelnia posiadała jedynie [http://www.gorn.agh.edu.pl/wydzial/o-wydziale Wydział Górniczy]. Pierwszymi absolwentami Akademii, którzy uzyskali dyplomy inżyniera górniczego 22 III 1922 r., byli Tadeusz Niepokojczycki i [[Feliks Franciszek Zalewski|Feliks Zalewski]], późniejszy profesor górnictwa w tej uczelni.

=== Budowa pierwszego gmachu Akademii ===

[[Plik:Akademia Górnicza.jpg|300px|thumb|Gmach główny Akademii Górniczej przy alei Mickiewicza w Krakowie. Fot. Stanisław Mucha w t. 1938.]]

W czerwcu 1922 r. Akademia Górnicza przejęła prawnie teren przy Alei Mickiewicza, przeznaczony pod budowę gmachu głównego. 15 czerwca 1923 r., przy udziale ówczesnego prezydenta R.P. Stanisława Wojciechowskiego oraz licznej reprezentacji świata nauki i przemysłu górniczego, dokonano położenia kamienia węgielnego pod budowę pierwszego gmachu Akademii.

Budżet Akademii, mimo wydatnej pomocy państwa, nie uwzględniał wszystkich potrzeb młodej, rozwijającej się uczelni. Zakładając, że w rozwoju uczelni zainteresowany winien być przemysł, władze Akademii wystosowały memoriał, by polski przemysł górniczo-hutniczy opodatkował się na rzecz uczelni. W odpowiedzi na ów apel w 1925 r. Prezydium Górnośląskiego Związku Przemysłowców Górniczych i Hutniczych uchwaliło opodatkowanie kopalń węgla i rudy po groszu od tony na budowę laboratorium maszynowego AG. W 1927 r. Górnośląski Związek Przemysłowców Górniczo-Hutniczych opodatkował się po pół grosza od tony wydobytego węgla i rudy na rzecz urządzenia laboratorium górniczego. Z kolei w 1928 r., z okazji 10-lecia odrodzenia państwa polskiego, prezydent Rzeczypospolitej przeznaczył dar Polskiego Związku Hut w wysokości 1 miliona złotych na rozbudowę katedr hutniczych AG. Również w następnych latach zarówno Górnośląski Związek Przemysłowców Górniczo--Hutniczych, jak i Rada Zjazdu Przemysłowców Górniczych i Hutniczych Zagłębia Dąbrowskiego i Krakowskiego przeznaczały znaczne kwoty na rozbudowę uczelni.

Ostatecznie w 1930 r. oddano do użytku nowych gmach Akademii i odtąd poszczególne zakłady uczelni mieściły się w dwu gmachach - nowym przy Al. Mickiewicza i dawnym przy ul. Krzemionki 11.

=== Bilans okresu międzywojennego ===

Akademia Górnicza, mimo niedostatecznych dotacji państwowych, rozwinęła się przed drugą wojną światową w poważną uczelnię, a jej pracownicy uzyskali w niektórych dziedzinach wyniki o doniosłym dla wiedzy i nauki znaczeniu.

Na swych dwóch wydziałach: [http://www.gorn.agh.edu.pl/wydzial/o-wydziale górniczym] i [http://galaxy.uci.agh.edu.pl/~wmiim/index.php?action=wydzial/owydziale hutniczym] wykształciła Akademia w okresie międzywojennym 792 inżynierów, spośród których wielu piastowało następnie wysokie stanowiska w polskim przemyśle oraz szkolnictwie wyższym, w tym i późniejsi profesorowie Akademii: [[Witold Budryk]], [[Bolesław Krupiński]], [[Kiejstut Żemaitis]], [[Antoni Lambert Eligiusz Sałustowicz|Antoni Sałustowicz]], [[Andrzej Adolf Stanisław Bolewski|Andrzej Bolewski]], [[Feliks Franciszek Zalewski|Feliks Zalewski]] i inni.

=== II wojna światowa ===

Najazd Niemiec na Polskę we wrześniu 1939 roku przerwał działalność Akademii Górniczej. 6 września Kraków zajęły wojska niemieckie. Rozpoczęła się grabież mienia Uczelni i przygotowanie głównego budynku na siedzibę “rządu G.G.”. Mimo niepewnej sytuacji politycznej czynniki polskie postanowiły organizować szkolnictwo. Już 9 września, na zaproszenie rektora UJ, odbyło się zebranie około 20 osób związanych ze szkolnictwem. W toku dyskusji postanowiono powołać do życia “Tymczasową Komisję Szkolną” jako ciało kolegialne. Ponadto senat UJ, znając przychylne stanowisko niektórych wyższych oficerów niemieckich i niemieckiego prezydenta miasta, 19 października 1939 r. zdecydował o otwarciu Uczelni w r. 1939/40. Początkowo istniał również zamiar uruchomienia Akademii Górniczej, jednak - z uwagi na zajęcie jej głównego budynku przez władze niemieckie - ogłoszono, że w roku akademickim 1939/40 uczelnia nie będzie otwarta.

=== Sonderaktion Krakau ===

Tymczasem, na żądanie radcy rządowego, SS-Sturmbannführera dr. Bruno Műllera, na 6 listopada 1939 r. zwołano ogólne zebranie profesorów UJ w celu poinformowania zebranych o poglądach niemieckich władz na sprawy nauki i szkolnictwa. W dniu tym o godz. 12 w sali nr 66 Collegium Novum zebrali się licznie profesorowie i wykładowcy. Budynek został otoczony przez Gestapo a zebrani aresztowani. Wśród aresztowanych znaleźli się również profesorowie Akademii Górniczej, którzy w tym czasie brali udział w zebraniu własnym, odbywającym się w sali posiedzeń Wydziału Filozoficznego UJ. Uwięziono 183 osoby spośród profesorów, docentów i asystentów Uniwersytetu Jagiellońskiego i Akademii Górniczej oraz wiele osób spoza Uniwersytetu. Wśród aresztowanych w tzw. “Sonderakton Krakau” znaleźli się profesorowie: [[Zygmunt Bielski-Saryusz|Zygmunt Saryusz-Bielski]], [[Witold Budryk]], [[Edmund Chromiński]], [[Stefan Jan Czarnocki|Stefan Czarnocki]], [[Iwan Feszczenko-Czopiwski]], [[Roman Dawidowski]], [[Stanisław Gołąb]], [[Antoni Maria Emilian Hoborski|Antoni Hoborski]], [[Stanisław Jaskólski]], [[Mieczysław Jeżewski]], [[Aleksander Wacław Krupkowski|Aleksander Krupkowski]], [[Adam Julian Piotr Ludkiewicz|Adam Ludkiewicz]], [[Izydor Stella-Sawicki]], [[Wilhelm Alojzy Staronka|Wilhelm Staronka]], [[Jan Studniarski]], [[Władysław Takliński]], [[Feliks Franciszek Zalewski|Feliks Zalewski]], docenci: [[Andrzej Adolf Stanisław Bolewski|Andrzej Bolewski]], [[Mikołaj Czyżewski]], [[Edward Windakiewicz]], [[Antoni Józef Konstanty Meyer|wykładowca Antoni Meyer]] i [[Julian Bolesław Kamecki|starszy asystent Julian Kamecki]]. Aresztowanych zatrzymano w więzieniu przy ul. Montelupich, następnie przeniesiono do koszar przy ul. Mazowieckiej, potem przewieziono do więzienia we Wrocławiu i w końcu do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen. Już po kilku dniach tej gehenny zwolniono [[Iwan Feszczenko-Czopiwski|profesora Iwana Feszczenko-Czopiwskiego]] i [[Mikołaj Czyżewski|docenta Mikołaja Czyżewskiego]], którzy byli narodowości ukraińskiej. Ze względu na podeszły wiek zwolniony został także [[Edward Windakiewicz|docent Edward Windakiewicz]] (miał wtedy 81 lat). W obozie koncentracyjnym utracili życie: [[Antoni Józef Konstanty Meyer|zastępca profesora dr inż. Antoni Meyer]], [[Władysław Takliński|prof. inż. Władysław Takliński]], [[Antoni Maria Emilian Hoborski|prof. dr Antoni Hoborski]]. 9 lutego 1940 r. zwolniono starszych profesorów. W obozie pozostali: [[Andrzej Adolf Stanisław Bolewski|Andrzej Bolewski]], [[Stanisław Gołąb]] i [[Julian Bolesław Kamecki|Julian Kamecki]]. Przewieziono ich do obozu koncentracyjnego w Dachau i dopiero w ostatnim kwartale 1940 r. zwolniono. Zwolnienie profesorów AG było możliwe na skutek szerokiej akcji protestacyjnej prowadzonej przez środowiska naukowców całego świata.

=== Szkolnictwo czasu wojny ===

[[Plik:krzemionki 11.jpg|300px|thumb|left|Budynek AG przy ul. Krzemionki 11 w Krakowie, w którym w okresie wojny mieściła się Państwowa Szkoła Techniczna Górniczo-Hutniczo-Miernicza]]

[[Plik:przy teodolicie.jpg|200px|thumb|Przy teodolicie [[Tadeusz Kochmański|prof. T. Kochmański]] i student K. Jakubowski]]

W tym czasie, po wielu ograniczeniach okresu działań wojennych i początku okupacji, niemieckie władze szkolne zmierzały w pośpiechu do wprowadzenia w życie na terenach okupowanych własnego systemu kształcenia zawodowego dla młodzieży polskiej. Zmiany w kształceniu zawodowym obowiązujące od września 1940 r. wprowadzono na podstawie kilku zarządzeń w ramach "Tymczasowej reorganizacji szkolnictwa zawodowego w Generalnym Gubernatorstwie", a od września 1941 r. obowiązywało rozporządzenie o szkolnictwie zawodowo-kształcącym w GG. Zarządzeniem z 10 sierpnia 1940 r. została wprowadzona tymczasowa nowa organizacja technicznych szkół zawodowych wyższego stopnia (technische gewerbliche Fachschulen), m.in. ustalając 2-letni okres nauki, wiek kandydata - 18 lat.
Na tej podstawie prawnej, w oparciu o kadrę Akademii Górniczej i pozostawiony niezagospodarowany budynek Akademii na Krzemionkach w Podgórzu, we wrześniu 1940 r. rozpoczęła działalność Państwowa Szkoła Techniczna Górniczo-Hutniczo-Miernicza (Staatlische Fachschule für Berg-, Hütten- u. Vermessungswesen). Dyrektorem szkoły został [[Walery Goetel|prof. W. Goetel]]. Początkowo zorganizowano dwa oddziały: górniczy i hutniczy, później powstał oddział mierniczy. Każdy oddział liczył po dwie klasy. Językiem wykładowym był język polski.
Program nauczania na Oddziale Hutniczym przewidywał następujące przedmioty:
klasa I - hutnictwo ogólne, rysunki hutnicze, mineralogia i geologia, maszynoznawstwo, rysunek techniczny, mechanika techniczna, budownictwo, matematyka, fizyka, chemia ogólna, język niemiecki, korespondencja polska, higiena i pierwsza pomoc,organizacja i kalkulacja, religia;
klasa II - metalurgia żelaza, metalurgia innych poza żelazem metali, metaloznawstwo i metalografia, walcownictwo i kuźnictwo, odlewnictwo, opałoznawstwo, maszynoznawstwo, maszyny hutnicze, budownictwo, fizyka i elektrotechnika, chemia, język niemiecki, korespondencja polska, higiena i pierwsza pomoc, ćwiczenia cielesne, religia.

[[Plik:Absolwenci PSTGHM.jpg|300px|thumb|Absolwenci Wydziału Górniczego PSTGHM z roku 1944. Nauczyciele (od lewej): [[Walery Goetel|dyrektor W. Goetel]], ks. B. Rosiński, [[Zygmunt Bielski-Saryusz|Z. Saryusz-Bielski]], [[Stefan Jan Czarnocki|S. Czarnocki]], [[Edmund Chromiński|E. Chromiński]], [[Witold Budryk|W. Budryk]], [[Feliks Franciszek Zalewski|F. Zalewski]], W. Zborczyński, T. Szreter, [[Mieczysław Jeżewski|M. Jeżewski]], Z. Zawirski (UJ), [[Stanisław Jaskólski|S. Jaskólski]], J. Takliński, [[Mikołaj Czyżewski|M. Czyżewski]], K. Lewicki, [[Antoni Stanisław Kleczkowski|A. Kleczkowski]], J. Figna (UJ)]]

[[Plik:świadectwo końcowe.jpg|200px|thumb|left|Świadectwo końcowe Państwowej Szkoły Technicznej Górniczo-Hutniczo-Mierniczej w Krakowie]]

Szkoła Górniczo-Hutniczo-Miernicza na Krzemionkach zapisała zaszczytną kartę w dziejach naszego szkolnictwa okupacyjnego. W trudnych warunkach wojennych, wśród szalejącego w mieście terroru okupanta, dzięki ofiarnej pracy organizatorów i wykładowców, szkoła ta zapewniła uczącym się wysoki poziom nauczania dając wyzwolonej Polsce około 400 techników dla górnictwa, hutnictwa i miernictwa. Wielu z nich kontynuowało naukę w szkołach wyższych po wyzwoleniu. Jak podaje [[Andrzej Adolf Stanisław Bolewski|A. Bolewski]] “Według ankietowo zebranych danych uzyskali ogółem około 150 dyplomów inżynierów magistrów oraz nie mniej jak 35 stopni doktorów nauk”, w tym wielu późniejszych profesorów AGH - [[Hubert Gruszczyk]], [[Józef Tadeusz Wędzony|Józef Wędzony]], [[Eugeniusz Podoba]], [[Adam Stefan Trembecki|Adam Trembecki]] czy [[Władysław Ptak]].

Profesorowie i asystenci AG czynnie zaangażowali się w tajne nauczanie. Z jednej strony mogło być ono prowadzone w oparciu o szkołę na Krzemionkach, stanowiącą większe skupisko profesorów i uczących się, z drugiej jednak - szkoła była pod bacznym nadzorem władz niemieckich uważających, że jest to “ukryta akademia”. W toku tajnego nauczania przeprowadzono 278 egzaminów kursowych i 16 przewodów dyplomowych i inżynierskich. Wg [[Andrzej Adolf Stanisław Bolewski|A. Bolewskiego]], liczba 278 egzaminów jest zaniżona, “obejmuje tylko egzaminy zdane przez tych, którzy nie posiadali indeksów oraz przeprowadzone przez profesorów innych wyższych uczelni (...). Po wojnie zostały zatwierdzone przez dziekanów”.

Gdy w styczniu 1945 roku oswobodzono Kraków od okupanta niemieckiego rozpoczął się następny rozdział historii Uczelni.

Tekst J. Krawczyk. Oprac. M. Wijas.

 

== Przypisy ==

<references/>

== Bibliografia ==
==== Książki ====

* Pamiętnik I-go Zjazdu Polskich Górników w Krakowie w roku 1906, Lwów 1907, s. 36.

* Pamiętnik II Zjazdu Polskich Górników i Hutników we Lwowie w roku 1910. Lwów 1912, s. 147.

* Sprawozdanie Związku Górników i Hutników Polskich w Austrii za rok administracyjny 1912, Kraków 1913, s. 8.

* Akademia Górnicza w Krakowie. Skład personelu. Spis wykładów na rok szkolny 1920/21 [. . .], Kraków 1920, s. 16-17, 24; toż za rok akad. 1921/22, s. 23 i za rok akad. 1922/23, s. 55-56, 60.

* Białas S., Szybiński A., Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie w latach 1919-1959. Kronika. Kraków 1959 s. 141 - 161, 164.

* Wacławik J., Kronika Wydziału Górniczego 1919 - 1999. Kraków 1999 s. 36 - 37.

* Walczak M., Szkolnictwo zawodowe w Polsce w okresie okupacji hitlerowskiej. Wrocław 1993 s. 81, 110.

* Bolewski A., Wojenne i powojenne dzieje Akademii Górniczej w Krakowie. Fakty - wspomnienia - refleksje. W: Trudne lata Akademii Górniczej. Kraków 1989 s. 77, 129.

==== Artykuły ====

* Nafta, 1912, z. 4, s. 56.
* Jahoda K.: Etapy realizacji idei założenia w Krakowie wyższej uczelni górniczej (1810-1919), ZN AGH Nr 261 Kraków 1970, s. 30.

==== Inne ====

* Archiwum AGH. Protokoły z posiedzeń Senatu AG (Ogólnego Zebrania Profesorów) 1919-1939, protokół nr 10.
* Archiwum AGH. Protokoły z posiedzeń [. . .], protokoły z dn. 20.01.1921 r. i 12.12.1921 r.

Dzieje AGH (do II wojny światowej)

2017-07-18T07:22:38Z

JerzyKrawczyk: /* Otwarcie Akademii Górniczej */

{{TOC| width=450px}}
== Akademia Górnicza ==
=== Zabiegi ===

Starania o utworzenie wyższej szkoły górniczej w Galicji datują się od lat sześćdziesiątych XIX w., m.in. w 1869 r. Sejm Krajowy we Lwowie zaakceptował projekt ustawy o reorganizacji istniejącego wówczas w Krakowie Instytutu Technicznego i utworzeniu czterech wydziałów: architektury, mechaniki, górnictwa i hutnictwa. Ustawa ta nie została jednak zatwierdzona przez rząd austriacki i nie weszła w życie. Podobnie były załatwiane inne uchwały w tej sprawie.

W 1885 r. wprowadzono w Politechnice Lwowskiej dwuletni kurs przygotowawczy dla kandydatów na inżynierów górników, pozwalający na podjęcie od razu praktycznych studiów w akademiach austriackich. Kurs ten, kilkakrotnie reorganizowany, nie stał się jednak bazą do utworzenia pełnych studiów inżynierskich. Nie ustawano jednak w próbach, m.in. zwołany z inicjatywy leobeńczyków (absolwentów Akademii Górniczej w Leoben w Austrii) I Zjazd Górników Polskich w 1906 r. uznał potrzebę założenia odrębnego wydziału na Politechnice Lwowskiej. Uchwała ta wywołała szeroką dyskusję między I a II Zjazdem, gdyż niektóre ugrupowania polityczne, a także środowiska fachowe wyrażały pogląd, że polskie górnictwo i hutnictwo dla podkreślenia rangi i odrębności zawodu powinno mieć własną uczelnię. II Zjazd w 1910 r. z powodu tych rozbieżności powziął uchwałę uznającą potrzebę utworzenia w najbliższym czasie wyższych studiów górniczych w Galicji, bez określenia ich formy i miejsca, i polecił Stałej Delegacji (organ urzędujący między zjazdami) podjęcie odpowiednich kroków dla przeprowadzenia tego postulatu.

Energiczne zabiegi Delegacji, a szczególnie jej wiceprezesa, [[Jan Zarański|posła Jana Zarańskiego]] i sekretarza Adama Łukaszewskiego sprawiły, że akcja na rzecz założenia akademii górniczej znalazła ogromne poparcie w Kole Polskim parlamentu wiedeńskiego, w Ministerstwie Robót Publicznych, w Wydziale Krajowym. Stała Delegacja zwołała w tej sprawie do Krakowa ankietę<ref>Ankieta audytoryjna - zebranie w celu wyjaśnienia lub rozstrzygnięcia określonych problemów.</ref> na dzień 24 II 1912 r. Wśród zaproszonych byli przedstawiciele władz wiedeńskich, krajowych organizacji zawodowych, przemysłu górniczego, świata nauki. Jakkolwiek forma studiów i ich umiejscowienie nie były objęte programem ankiety, większość zebranych oświadczyła się za tym, że powinna powstać osobna akademia górnicza w Krakowie.

O konieczności powstania akademii górniczo-hutniczej w Krakowie dowodził także Leon Pitułko w rozprawie pt. [http://winntbg.bg.agh.edu.pl/skrypty2/0220/ O potrzebie i zadaniach Polskiej Akademji Górniczo-Hutniczej w Krakowie] wydanej we Lwowie w 1911 roku.

=== Memoriał w sprawie założenia Akademii Górniczej w Krakowie ===

[[Plik:Memoryał.jpg|200px|thumb|[http://winntbg.bg.agh.edu.pl/skrypty3/0381/ Memoriał w sprawie założenia Akademii Górniczej w Krakowie]]]

Celem zaznajomienia szerokich kręgów społeczeństwa ze stanowiskiem Stałej Delegacji i uczestników ankiety w sprawie przyszłych studiów górniczych wydano drukiem [http://winntbg.bg.agh.edu.pl/skrypty3/0381/ Memoriał w sprawie założenia Akademii Górniczej w Krakowie], w którym przedstawiono wszechstronnie potrzeby jej założenia i zarys organizacji, Memoriał ten, wydany w liczbie 1000 egzemplarzy, rozesłano wszystkim zainteresowanym władzom, instytucjom i osobistościom. Wynikiem tej akcji była ankieta w dniu 1 lipca 1912 r. w Ministerstwie Robót Publicznych, której uczestnicy wypowiedzieli się za utworzeniem samodzielnej akademii górniczej.

=== Realizacja uchwały o utworzeniu Akademii ===

Jeszcze w lipcu 1912 r. Ministerstwo Robót Publicznych przekazało zgodę rządu wiedeńskiego na utworzenie polskiej akademii górniczej w Krakowie, której termin otwarcia ustalono na początek roku szkolnego 1914/15.

Przystąpiono energicznie do realizacji uchwały o utworzeniu Akademii Górniczej. Rada miasta Krakowa odstąpiła bezpłatnie pod budowę gmachu szkoły obszar gruntu o powierzchni około 11.000 m2 i przyznała zasiłek w wysokości 200.000 koron. W 1913 r. Ministerstwo Robót Publicznych powołało Komitet Organizacyjny przyszłej uczelni, którego przewodniczącym został [[Józef Morozewicz|dr Józef Morozewicz]], profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Rozpisano konkurs na projekt gmachu uczelni, ogłoszono też konkurs na obsadzenie pierwszych sześciu katedr. Niejako ukoronowaniem tych zabiegów i prac było najwyższe postanowienie cesarza Franciszka Józefa z 31 maja 1913 r. zatwierdzające utworzenie w Krakowie wyższej szkoły górniczej.

=== I wojna światowa ===

Mimo zaawansowanych prac organizacyjnych nie doszło do planowanego otwarcia uczelni w 1914 r. Przeszkodził temu wybuch I wojny światowej.

=== Otwarcie Akademii Górniczej ===

[[Plik:dziennik urzędowy.jpg|209px|thumb|left|Dziennik Urzędowy Ministerstwa W.R.i O.P. 1919 R. 2, Nr 7, Poz. 2.]]

Z chwilą odzyskania niepodległości w 1918 r. odżyły starania instytucji zainteresowanych utworzeniem uczelni górniczej. Już w kolejnym roku w Dzienniku Urzędowym nr 7, poz. 2 znalazło się postanowienie z dnia 18 czerwca 1919 r. o otwarciu Akademii a 20 października 1919 r., ówczesny Naczelnik Państwa, Józef Piłsudski dokonał w auli Uniwersytetu Jagiellońskiego uroczystego otwarcia Akademii Górniczej w Krakowie.

Gmina miasta Krakowa przydzieliła bezdomnej uczelni budynek szkoły powszechnej przy ul. Loretańskiej 18. Poza tym zajęcia odbywały się w Uniwersytecie Jagiellońskim, od 1920 r. w - przydzielonym przez Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego - budynku gimnazjum przy ul. Krzemionki 11, a od 1924 r. również w budynku przy ul. Skałecznej 10 i budynku szkoły powszechnej przy ul. Smoleńsk 7.

=== Początki działalności ===

Dla rozpoczynającej działalność uczelni już w maju 1919 r. mianowano pierwszych sześciu profesorów: [[Władysław Gąsiorowski|dr. Władysława Gąsiorowskiego]] w Zakładzie Geometrii Wykreślnej, [[Antoni Maria Emilian Hoborski|dr. Antoniego Hoborskiego]] w Zakładzie Matematyki, [[Kazimierz Jan Kling|dr. Kazimierza Klinga]] w Zakładzie Chemii, [[Stefan Kreutz|dr. Stefana Kreutza]] w Zakładzie Minerologii i Petrografii, [[Stanisław Roman Płużański|inż. Stanisława Płużańskiego]] w Zakładzie Mechaniki i [[Jan Jakub Stock|dr. Jana Stocka]] w Zakładzie Fizyki.

Jeszcze jednak przed rozpoczęciem nauki zmarł [[Władysław Gąsiorowski|prof. Władysław Gąsiorowski]] (6 VII 1919), a [[Kazimierz Jan Kling|prof. Kazimierz Kling]] przeniósł się na Uniwersytet Lwowski (1 X 1919). W rok później (1 IV 1920) uczelnię opuścił również [[Stefan Kreutz|Stefan Kreutz]] przenosząc się na Uniwersytet Jagielloński. Uczelnia jednak stopniowo wzmacniała swą kadrę naukową: w 1920 r. profesorami Akademii Górniczej zostali: [[Jan Studniarski]], [[Walery Goetel]], [[Oskar Nowotny]], [[Zygmunt Rozen]], [[Wilhelm Alojzy Staronka|Wilhelm Staronka]], a w 1921 r. [[Karol Nereusz Bohdanowicz|Karol Bohdanowicz]], [[Antoni Rodziewicz-Bielewicz]], [[Edmund Chromiński]].

[[Jan Studniarski|Profesor Studniarski]] objął Katedrę Elektrotechniki Ogólnej i kierował nią do 1939 r. [[Walery Goetel|Profesor Goetel]] zorganizował w 1920 r. Katedrę Geologii i Paleontologii. Po utworzeniu w 1926 r. samodzielnej Katedry Paleontologii placówka Goetla zmieniła nazwę na Katedrę Geologii Ogólnej.

Katedrę Geodezji i Miernictwa Górniczego zorganizował w 1920 r. i był jej kierownikiem do 1939 r. [[Oskar Nowotny|profesor Oskar Nowotny]]. [[Zygmunt Rozen|Profesor Zygmunt Rozen]] przejął Zakład Mineralogii po [[Stefan Kreutz|Stefanie Kreutzu]], który przeniósł się na Uniwersytet Jagielloński.

Wybitną postacią w kadrze nauczającej był profesor [[Karol Nereusz Bohdanowicz|Karol Bohdanowicz]], który objął w 1921 r. Zakład Geologii Stosowanej. Wybitnym uczonym był także przybyły z Petersburga [[Henryk Czeczott|profesor Henryk Czeczott]], który w 1922 r. objął kierownictwo Katedry Górnictwa I. Wcześniej tymczasowo wykłady prowadził [[Franciszek Drobniak|inż. Franciszek Drobniak]]. Po śmierci [[Henryk Czeczott|Czeczotta]] w 1928 r. katedrą kierował absolwent krakowskiej Akademii, pierwszy doktorant w tej uczelni - [[Witold Budryk|profesor Witold Budryk]]. Katedrę Górnictwa II powierzono [[Kazimierz Kasiński|profesorowi Kazimierzowi Kasińskiemu]], a po jego śmierci w 1929 r. kierownikiem mianowano [[Feliks Franciszek Zalewski|profesora Feliksa Zalewskiego]], jednego z dwóch pierwszych absolwentów Akademii Górniczej.

Utworzoną w 1923 r. Katedrą Wiertnictwa i Eksploatacji Nafty kierował przez cały okres międzywojenny [[Zygmunt Bielski-Saryusz|prof. Zygmunt Bielski-Saryusz]]. Już w 1920 r. zorganizowano Katedrę Maszyn i Urządzeń Górniczych, a jej pierwszym kierownikiem był wykładowca inż. Franciszek Dąbrowski. W 1923 r. katedrę tę objął [[Stanisław Skoczylas|prof. Stanisław Skoczylas.]]

Organizatorem powstałego w 1922 r. Zakładu Górnictwa Minerałów Solnych (później Zakładu Halurgii i Przemysłu Solnego) i jego kierownikiem do 1930 r. był [[Edward Windakiewicz|docent Edward Windakiewicz]]. Tak więc w ciągu kilku lat na wydziale górniczym zostały zorganizowane i obsadzone wszystkie najważniejsze katedry niezbędne w procesie dydaktycznym studiów.

Ponadto od roku akademickiego 1921/22 zaczęła funkcjonować [http://www.bg.agh.edu.pl/pl/p_historia Biblioteka Główna], w której od stycznia 1922 r. zatrudniono wykwalifikowaną bibliotekarkę, Marię Kuszową.

=== Utrudnienia i niepewność pierwszych lat działalności ===

Pierwsze lata działalności Akademii Górniczej były trudne i niepewne. Jeszcze w pierwszym roku jej istnienia prof. Miłkowski w imieniu Politechniki Lwowskiej przedstawił Ministerstwu W.R.i O.P. referat o konieczności utworzenia drugiej akademii górniczej we Lwowie. W przypadku utworzenia tam takiej uczelni nieugruntowana pozycja uczelni krakowskiej uległaby dalszemu osłabieniu.

W drugim roku działalności Akademii wykłady rozpoczęły się dopiero 1 XII 1920 r. z powodu opóźnionej demobilizacji studentów biorących udział jako ochotnicy w wojnie polsko-rosyjskiej. W 1921 r. powstał projekt przeniesienia Akademii Górniczej na Śląsk, by w ten sposób łatwiej polonizować tamtejszą ludność. Kolegium Profesorów, które zebrało się 20 stycznia 1921 r., uznało że: ,,[...] przez przeniesienie Akademii bardziej na zachód byłaby ona zbyt ekscentrycznie położona w stosunku do soli i nafty, nadto w terenie wysoce niekorzystnym dla nauczania geologii, ponadto podniesiono, że Akademia wraz ze zbiorami przedstawia zbyt wielki majątek państwowy, by go można było na kresach państwa eksponować na możliwe zawieruchy wojenne [...]”

=== Pierwsza kobieta wśród studentów ===

W r. 1921 wśród przyjętych na I rok kandydatów znalazła się, jako wolna słuchaczka, pierwsza kobieta, J. Gibała. W kilka miesięcy po rozpoczęciu studiów wniosła ona podanie o wpisanie w poczet studentów zwyczajnych. Wywołało to w Akademii zasadniczą dyskusję, czy kobiety w ogóle mogą być dopuszczone do studiów w Akademii Górniczej w charakterze studentów zwyczajnych. Kolegium Profesorów AG uznało, że nic nie stoi na przeszkodzie studiom kobiet na wydziale hutniczym, ponieważ jednak prawo górnicze zabrania kobietom pracy pod ziemią zdecydowano ,,[...] dopuścić kobiety do studiów na wydziale górniczym Akademii z utworzeniem jednak dla nich osobnego numerus clausus, który stanowić będzie tylko procentową część numerus clausus dla słuchaczy płci męskiej".

Ministerstwo W.R.iO.P. ustaliło dla kobiet, które mogą być corocznie przyjęte na I rok studiów, począwszy od 1922 r., limit 8 miejsc. W konkretnej sprawie Gibałówny uznano, że będąc wolną słuchaczką nie może być ona przyjęta w poczet słuchaczy zwyczajnych, ponieważ byłoby to obejściem obowiązujących w Akademii przepisów o egzaminie konkursowym. W okresie międzywojennym jeszcze kilka kobiet podejmowało studia w AG, lecz jedyną absolwentką była [[Marta Adelajda Dorota Suchanek-Kłyszewska|Marta Suchanek]], która pracę dyplomową obroniła w 1936 r. u profesora Oskara Nowotnego.

=== Otwarcie Wydziału Hutniczego i pierwsi absolwenci AG ===

Z początkiem roku akademickiego 1922/23 otworzono [http://galaxy.uci.agh.edu.pl/~wmiim/index.php?action=wydzial/owydziale Wydział Hutniczy], dotychczas uczelnia posiadała jedynie [http://www.gorn.agh.edu.pl/wydzial/o-wydziale Wydział Górniczy]. Pierwszymi absolwentami Akademii, którzy uzyskali dyplomy inżyniera górniczego 22 III 1922 r., byli Tadeusz Niepokojczycki i [[Feliks Franciszek Zalewski|Feliks Zalewski]], późniejszy profesor górnictwa w tej uczelni.

=== Budowa pierwszego gmachu Akademii ===

[[Plik:Akademia Górnicza.jpg|300px|thumb|Gmach główny Akademii Górniczej przy alei Mickiewicza w Krakowie. Fot. Stanisław Mucha w t. 1938.]]

W czerwcu 1922 r. Akademia Górnicza przejęła prawnie teren przy Alei Mickiewicza, przeznaczony pod budowę gmachu głównego. 15 czerwca 1923 r., przy udziale ówczesnego prezydenta R.P. Stanisława Wojciechowskiego oraz licznej reprezentacji świata nauki i przemysłu górniczego, dokonano położenia kamienia węgielnego pod budowę pierwszego gmachu Akademii.

Budżet Akademii, mimo wydatnej pomocy państwa, nie uwzględniał wszystkich potrzeb młodej, rozwijającej się uczelni. Zakładając, że w rozwoju uczelni zainteresowany winien być przemysł, władze Akademii wystosowały memoriał, by polski przemysł górniczo-hutniczy opodatkował się na rzecz uczelni. W odpowiedzi na ów apel w 1925 r. Prezydium Górnośląskiego Związku Przemysłowców Górniczych i Hutniczych uchwaliło opodatkowanie kopalń węgla i rudy po groszu od tony na budowę laboratorium maszynowego AG. W 1927 r. Górnośląski Związek Przemysłowców Górniczo-Hutniczych opodatkował się po pół grosza od tony wydobytego węgla i rudy na rzecz urządzenia laboratorium górniczego. Z kolei w 1928 r., z okazji 10-lecia odrodzenia państwa polskiego, prezydent Rzeczypospolitej przeznaczył dar Polskiego Związku Hut w wysokości 1 miliona złotych na rozbudowę katedr hutniczych AG. Również w następnych latach zarówno Górnośląski Związek Przemysłowców Górniczo--Hutniczych, jak i Rada Zjazdu Przemysłowców Górniczych i Hutniczych Zagłębia Dąbrowskiego i Krakowskiego przeznaczały znaczne kwoty na rozbudowę uczelni.

Ostatecznie w 1930 r. oddano do użytku nowych gmach Akademii i odtąd poszczególne zakłady uczelni mieściły się w dwu gmachach - nowym przy Al. Mickiewicza i dawnym przy ul. Krzemionki 11.

=== Bilans okresu międzywojennego ===

Akademia Górnicza, mimo niedostatecznych dotacji państwowych, rozwinęła się przed drugą wojną światową w poważną uczelnię, a jej pracownicy uzyskali w niektórych dziedzinach wyniki o doniosłym dla wiedzy i nauki znaczeniu.

Na swych dwóch wydziałach: [http://www.gorn.agh.edu.pl/wydzial/o-wydziale górniczym] i [http://galaxy.uci.agh.edu.pl/~wmiim/index.php?action=wydzial/owydziale hutniczym] wykształciła Akademia w okresie międzywojennym 792 inżynierów, spośród których wielu piastowało następnie wysokie stanowiska w polskim przemyśle oraz szkolnictwie wyższym, w tym i późniejsi profesorowie Akademii: [[Witold Budryk]], [[Bolesław Krupiński]], [[Kiejstut Żemaitis]], [[Antoni Lambert Eligiusz Sałustowicz|Antoni Sałustowicz]], [[Andrzej Adolf Stanisław Bolewski|Andrzej Bolewski]], [[Feliks Franciszek Zalewski|Feliks Zalewski]] i inni.

=== II wojna światowa ===

Najazd Niemiec na Polskę we wrześniu 1939 roku przerwał działalność Akademii Górniczej. 6 września Kraków zajęły wojska niemieckie. Rozpoczęła się grabież mienia Uczelni i przygotowanie głównego budynku na siedzibę “rządu G.G.”. Mimo niepewnej sytuacji politycznej czynniki polskie postanowiły organizować szkolnictwo. Już 9 września, na zaproszenie rektora UJ, odbyło się zebranie około 20 osób związanych ze szkolnictwem. W toku dyskusji postanowiono powołać do życia “Tymczasową Komisję Szkolną” jako ciało kolegialne. Ponadto senat UJ, znając przychylne stanowisko niektórych wyższych oficerów niemieckich i niemieckiego prezydenta miasta, 19 października 1939 r. zdecydował o otwarciu Uczelni w r. 1939/40. Początkowo istniał również zamiar uruchomienia Akademii Górniczej, jednak - z uwagi na zajęcie jej głównego budynku przez władze niemieckie - ogłoszono, że w roku akademickim 1939/40 uczelnia nie będzie otwarta.

=== Sonderaktion Krakau ===

Tymczasem, na żądanie radcy rządowego, SS-Sturmbannführera dr. Bruno Műllera, na 6 listopada 1939 r. zwołano ogólne zebranie profesorów UJ w celu poinformowania zebranych o poglądach niemieckich władz na sprawy nauki i szkolnictwa. W dniu tym o godz. 12 w sali nr 66 Collegium Novum zebrali się licznie profesorowie i wykładowcy. Budynek został otoczony przez Gestapo a zebrani aresztowani. Wśród aresztowanych znaleźli się również profesorowie Akademii Górniczej, którzy w tym czasie brali udział w zebraniu własnym, odbywającym się w sali posiedzeń Wydziału Filozoficznego UJ. Uwięziono 183 osoby spośród profesorów, docentów i asystentów Uniwersytetu Jagiellońskiego i Akademii Górniczej oraz wiele osób spoza Uniwersytetu. Wśród aresztowanych w tzw. “Sonderakton Krakau” znaleźli się profesorowie: [[Zygmunt Bielski-Saryusz|Zygmunt Saryusz-Bielski]], [[Witold Budryk]], [[Edmund Chromiński]], [[Stefan Jan Czarnocki|Stefan Czarnocki]], [[Iwan Feszczenko-Czopiwski]], [[Roman Dawidowski]], [[Stanisław Gołąb]], [[Antoni Maria Emilian Hoborski|Antoni Hoborski]], [[Stanisław Jaskólski]], [[Mieczysław Jeżewski]], [[Aleksander Wacław Krupkowski|Aleksander Krupkowski]], [[Adam Julian Piotr Ludkiewicz|Adam Ludkiewicz]], [[Izydor Stella-Sawicki]], [[Wilhelm Alojzy Staronka|Wilhelm Staronka]], [[Jan Studniarski]], [[Władysław Takliński]], [[Feliks Franciszek Zalewski|Feliks Zalewski]], docenci: [[Andrzej Adolf Stanisław Bolewski|Andrzej Bolewski]], [[Mikołaj Czyżewski]], [[Edward Windakiewicz]], [[Antoni Józef Konstanty Meyer|wykładowca Antoni Meyer]] i [[Julian Bolesław Kamecki|starszy asystent Julian Kamecki]]. Aresztowanych zatrzymano w więzieniu przy ul. Montelupich, następnie przeniesiono do koszar przy ul. Mazowieckiej, potem przewieziono do więzienia we Wrocławiu i w końcu do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen. Już po kilku dniach tej gehenny zwolniono [[Iwan Feszczenko-Czopiwski|profesora Iwana Feszczenko-Czopiwskiego]] i [[Mikołaj Czyżewski|docenta Mikołaja Czyżewskiego]], którzy byli narodowości ukraińskiej. Ze względu na podeszły wiek zwolniony został także [[Edward Windakiewicz|docent Edward Windakiewicz]] (miał wtedy 81 lat). W obozie koncentracyjnym utracili życie: [[Antoni Józef Konstanty Meyer|zastępca profesora dr inż. Antoni Meyer]], [[Władysław Takliński|prof. inż. Władysław Takliński]], [[Antoni Maria Emilian Hoborski|prof. dr Antoni Hoborski]]. 9 lutego 1940 r. zwolniono starszych profesorów. W obozie pozostali: [[Andrzej Adolf Stanisław Bolewski|Andrzej Bolewski]], [[Stanisław Gołąb]] i [[Julian Bolesław Kamecki|Julian Kamecki]]. Przewieziono ich do obozu koncentracyjnego w Dachau i dopiero w ostatnim kwartale 1940 r. zwolniono. Zwolnienie profesorów AG było możliwe na skutek szerokiej akcji protestacyjnej prowadzonej przez środowiska naukowców całego świata.

=== Szkolnictwo czasu wojny ===

[[Plik:krzemionki 11.jpg|300px|thumb|left|Budynek AG przy ul. Krzemionki 11 w Krakowie, w którym w okresie wojny mieściła się Państwowa Szkoła Techniczna Górniczo-Hutniczo-Miernicza]]

[[Plik:przy teodolicie.jpg|200px|thumb|Przy teodolicie [[Tadeusz Kochmański|prof. T. Kochmański]] i student K. Jakubowski]]

W tym czasie, po wielu ograniczeniach okresu działań wojennych i początku okupacji, niemieckie władze szkolne zmierzały w pośpiechu do wprowadzenia w życie na terenach okupowanych własnego systemu kształcenia zawodowego dla młodzieży polskiej. Zmiany w kształceniu zawodowym obowiązujące od września 1940 r. wprowadzono na podstawie kilku zarządzeń w ramach "Tymczasowej reorganizacji szkolnictwa zawodowego w Generalnym Gubernatorstwie", a od września 1941 r. obowiązywało rozporządzenie o szkolnictwie zawodowo-kształcącym w GG. Zarządzeniem z 10 sierpnia 1940 r. została wprowadzona tymczasowa nowa organizacja technicznych szkół zawodowych wyższego stopnia (technische gewerbliche Fachschulen), m.in. ustalając 2-letni okres nauki, wiek kandydata - 18 lat.
Na tej podstawie prawnej, w oparciu o kadrę Akademii Górniczej i pozostawiony niezagospodarowany budynek Akademii na Krzemionkach w Podgórzu, we wrześniu 1940 r. rozpoczęła działalność Państwowa Szkoła Techniczna Górniczo-Hutniczo-Miernicza (Staatlische Fachschule für Berg-, Hütten- u. Vermessungswesen). Dyrektorem szkoły został [[Walery Goetel|prof. W. Goetel]]. Początkowo zorganizowano dwa oddziały: górniczy i hutniczy, później powstał oddział mierniczy. Każdy oddział liczył po dwie klasy. Językiem wykładowym był język polski.
Program nauczania na Oddziale Hutniczym przewidywał następujące przedmioty:
klasa I - hutnictwo ogólne, rysunki hutnicze, mineralogia i geologia, maszynoznawstwo, rysunek techniczny, mechanika techniczna, budownictwo, matematyka, fizyka, chemia ogólna, język niemiecki, korespondencja polska, higiena i pierwsza pomoc,organizacja i kalkulacja, religia;
klasa II - metalurgia żelaza, metalurgia innych poza żelazem metali, metaloznawstwo i metalografia, walcownictwo i kuźnictwo, odlewnictwo, opałoznawstwo, maszynoznawstwo, maszyny hutnicze, budownictwo, fizyka i elektrotechnika, chemia, język niemiecki, korespondencja polska, higiena i pierwsza pomoc, ćwiczenia cielesne, religia.

[[Plik:Absolwenci PSTGHM.jpg|300px|thumb|Absolwenci Wydziału Górniczego PSTGHM z roku 1944. Nauczyciele (od lewej): [[Walery Goetel|dyrektor W. Goetel]], ks. B. Rosiński, [[Zygmunt Bielski-Saryusz|Z. Saryusz-Bielski]], [[Stefan Jan Czarnocki|S. Czarnocki]], [[Edmund Chromiński|E. Chromiński]], [[Witold Budryk|W. Budryk]], [[Feliks Franciszek Zalewski|F. Zalewski]], W. Zborczyński, T. Szreter, [[Mieczysław Jeżewski|M. Jeżewski]], Z. Zawirski (UJ), [[Stanisław Jaskólski|S. Jaskólski]], J. Takliński, [[Mikołaj Czyżewski|M. Czyżewski]], K. Lewicki, [[Antoni Stanisław Kleczkowski|A. Kleczkowski]], J. Figna (UJ)]]

[[Plik:świadectwo końcowe.jpg|200px|thumb|left|Świadectwo końcowe Państwowej Szkoły Technicznej Górniczo-Hutniczo-Mierniczej w Krakowie]]

Szkoła Górniczo-Hutniczo-Miernicza na Krzemionkach zapisała zaszczytną kartę w dziejach naszego szkolnictwa okupacyjnego. W trudnych warunkach wojennych, wśród szalejącego w mieście terroru okupanta, dzięki ofiarnej pracy organizatorów i wykładowców, szkoła ta zapewniła uczącym się wysoki poziom nauczania dając wyzwolonej Polsce około 400 techników dla górnictwa, hutnictwa i miernictwa. Wielu z nich kontynuowało naukę w szkołach wyższych po wyzwoleniu. Jak podaje [[Andrzej Adolf Stanisław Bolewski|A. Bolewski]] “Według ankietowo zebranych danych uzyskali ogółem około 150 dyplomów inżynierów magistrów oraz nie mniej jak 35 stopni doktorów nauk”, w tym wielu późniejszych profesorów AGH - [[Hubert Gruszczyk]], [[Józef Tadeusz Wędzony|Józef Wędzony]], [[Eugeniusz Podoba]], [[Adam Stefan Trembecki|Adam Trembecki]] czy [[Władysław Ptak]].

Profesorowie i asystenci AG czynnie zaangażowali się w tajne nauczanie. Z jednej strony mogło być ono prowadzone w oparciu o szkołę na Krzemionkach, stanowiącą większe skupisko profesorów i uczących się, z drugiej jednak - szkoła była pod bacznym nadzorem władz niemieckich uważających, że jest to “ukryta akademia”. W toku tajnego nauczania przeprowadzono 278 egzaminów kursowych i 16 przewodów dyplomowych i inżynierskich. Wg [[Andrzej Adolf Stanisław Bolewski|A. Bolewskiego]], liczba 278 egzaminów jest zaniżona, “obejmuje tylko egzaminy zdane przez tych, którzy nie posiadali indeksów oraz przeprowadzone przez profesorów innych wyższych uczelni (...). Po wojnie zostały zatwierdzone przez dziekanów”.

Gdy w styczniu 1945 roku oswobodzono Kraków od okupanta niemieckiego rozpoczął się następny rozdział historii Uczelni.

Tekst J. Krawczyk. Oprac. M. Wijas.

 

== Przypisy ==

<references/>

== Bibliografia ==
==== Książki ====

* Pamiętnik I-go Zjazdu Polskich Górników w Krakowie w roku 1906, Lwów 1907, s. 36.

* Pamiętnik II Zjazdu Polskich Górników i Hutników we Lwowie w roku 1910. Lwów 1912, s. 147.

* Sprawozdanie Związku Górników i Hutników Polskich w Austrii za rok administracyjny 1912, Kraków 1913, s. 8.

* Akademia Górnicza w Krakowie. Skład personelu. Spis wykładów na rok szkolny 1920/21 [. . .], Kraków 1920, s. 16-17, 24; toż za rok akad. 1921/22, s. 23 i za rok akad. 1922/23, s. 55-56, 60.

* Białas S., Szybiński A., Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie w latach 1919-1959. Kronika. Kraków 1959 s. 141 - 161, 164.

* Wacławik J., Kronika Wydziału Górniczego 1919 - 1999. Kraków 1999 s. 36 - 37.

* Walczak M., Szkolnictwo zawodowe w Polsce w okresie okupacji hitlerowskiej. Wrocław 1993 s. 81, 110.

* Bolewski A., Wojenne i powojenne dzieje Akademii Górniczej w Krakowie. Fakty - wspomnienia - refleksje. W: Trudne lata Akademii Górniczej. Kraków 1989 s. 77, 129.

==== Artykuły ====

* Nafta, 1912, z. 4, s. 56.
* Jahoda K.: Etapy realizacji idei założenia w Krakowie wyższej uczelni górniczej (1810-1919), ZN AGH Nr 261 Kraków 1970, s. 30.

==== Inne ====

* Archiwum AGH. Protokoły z posiedzeń Senatu AG (Ogólnego Zebrania Profesorów) 1919-1939, protokół nr 10.
* Archiwum AGH. Protokoły z posiedzeń [. . .], protokoły z dn. 20.01.1921 r. i 12.12.1921 r.

Dzieje AGH (do II wojny światowej)

2017-07-18T07:21:49Z

JerzyKrawczyk: /* Otwarcie Wydziału Hutniczego */

{{TOC| width=450px}}
== Akademia Górnicza ==
=== Zabiegi ===

Starania o utworzenie wyższej szkoły górniczej w Galicji datują się od lat sześćdziesiątych XIX w., m.in. w 1869 r. Sejm Krajowy we Lwowie zaakceptował projekt ustawy o reorganizacji istniejącego wówczas w Krakowie Instytutu Technicznego i utworzeniu czterech wydziałów: architektury, mechaniki, górnictwa i hutnictwa. Ustawa ta nie została jednak zatwierdzona przez rząd austriacki i nie weszła w życie. Podobnie były załatwiane inne uchwały w tej sprawie.

W 1885 r. wprowadzono w Politechnice Lwowskiej dwuletni kurs przygotowawczy dla kandydatów na inżynierów górników, pozwalający na podjęcie od razu praktycznych studiów w akademiach austriackich. Kurs ten, kilkakrotnie reorganizowany, nie stał się jednak bazą do utworzenia pełnych studiów inżynierskich. Nie ustawano jednak w próbach, m.in. zwołany z inicjatywy leobeńczyków (absolwentów Akademii Górniczej w Leoben w Austrii) I Zjazd Górników Polskich w 1906 r. uznał potrzebę założenia odrębnego wydziału na Politechnice Lwowskiej. Uchwała ta wywołała szeroką dyskusję między I a II Zjazdem, gdyż niektóre ugrupowania polityczne, a także środowiska fachowe wyrażały pogląd, że polskie górnictwo i hutnictwo dla podkreślenia rangi i odrębności zawodu powinno mieć własną uczelnię. II Zjazd w 1910 r. z powodu tych rozbieżności powziął uchwałę uznającą potrzebę utworzenia w najbliższym czasie wyższych studiów górniczych w Galicji, bez określenia ich formy i miejsca, i polecił Stałej Delegacji (organ urzędujący między zjazdami) podjęcie odpowiednich kroków dla przeprowadzenia tego postulatu.

Energiczne zabiegi Delegacji, a szczególnie jej wiceprezesa, [[Jan Zarański|posła Jana Zarańskiego]] i sekretarza Adama Łukaszewskiego sprawiły, że akcja na rzecz założenia akademii górniczej znalazła ogromne poparcie w Kole Polskim parlamentu wiedeńskiego, w Ministerstwie Robót Publicznych, w Wydziale Krajowym. Stała Delegacja zwołała w tej sprawie do Krakowa ankietę<ref>Ankieta audytoryjna - zebranie w celu wyjaśnienia lub rozstrzygnięcia określonych problemów.</ref> na dzień 24 II 1912 r. Wśród zaproszonych byli przedstawiciele władz wiedeńskich, krajowych organizacji zawodowych, przemysłu górniczego, świata nauki. Jakkolwiek forma studiów i ich umiejscowienie nie były objęte programem ankiety, większość zebranych oświadczyła się za tym, że powinna powstać osobna akademia górnicza w Krakowie.

O konieczności powstania akademii górniczo-hutniczej w Krakowie dowodził także Leon Pitułko w rozprawie pt. [http://winntbg.bg.agh.edu.pl/skrypty2/0220/ O potrzebie i zadaniach Polskiej Akademji Górniczo-Hutniczej w Krakowie] wydanej we Lwowie w 1911 roku.

=== Memoriał w sprawie założenia Akademii Górniczej w Krakowie ===

[[Plik:Memoryał.jpg|200px|thumb|[http://winntbg.bg.agh.edu.pl/skrypty3/0381/ Memoriał w sprawie założenia Akademii Górniczej w Krakowie]]]

Celem zaznajomienia szerokich kręgów społeczeństwa ze stanowiskiem Stałej Delegacji i uczestników ankiety w sprawie przyszłych studiów górniczych wydano drukiem [http://winntbg.bg.agh.edu.pl/skrypty3/0381/ Memoriał w sprawie założenia Akademii Górniczej w Krakowie], w którym przedstawiono wszechstronnie potrzeby jej założenia i zarys organizacji, Memoriał ten, wydany w liczbie 1000 egzemplarzy, rozesłano wszystkim zainteresowanym władzom, instytucjom i osobistościom. Wynikiem tej akcji była ankieta w dniu 1 lipca 1912 r. w Ministerstwie Robót Publicznych, której uczestnicy wypowiedzieli się za utworzeniem samodzielnej akademii górniczej.

=== Realizacja uchwały o utworzeniu Akademii ===

Jeszcze w lipcu 1912 r. Ministerstwo Robót Publicznych przekazało zgodę rządu wiedeńskiego na utworzenie polskiej akademii górniczej w Krakowie, której termin otwarcia ustalono na początek roku szkolnego 1914/15.

Przystąpiono energicznie do realizacji uchwały o utworzeniu Akademii Górniczej. Rada miasta Krakowa odstąpiła bezpłatnie pod budowę gmachu szkoły obszar gruntu o powierzchni około 11.000 m2 i przyznała zasiłek w wysokości 200.000 koron. W 1913 r. Ministerstwo Robót Publicznych powołało Komitet Organizacyjny przyszłej uczelni, którego przewodniczącym został [[Józef Morozewicz|dr Józef Morozewicz]], profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Rozpisano konkurs na projekt gmachu uczelni, ogłoszono też konkurs na obsadzenie pierwszych sześciu katedr. Niejako ukoronowaniem tych zabiegów i prac było najwyższe postanowienie cesarza Franciszka Józefa z 31 maja 1913 r. zatwierdzające utworzenie w Krakowie wyższej szkoły górniczej.

=== I wojna światowa ===

Mimo zaawansowanych prac organizacyjnych nie doszło do planowanego otwarcia uczelni w 1914 r. Przeszkodził temu wybuch I wojny światowej.

=== Otwarcie Akademii Górniczej ===

[[Plik:dziennik urzędowy.jpg|209px|thumb|left|Dziennik Urzędowy Ministerstwa W.R.i O.P. 1919 R. 2, Nr 7, Poz. 2.]]

Z chwilą odzyskania niepodległości w 1918 r. odżyły starania instytucji zainteresowanych utworzeniem uczelni. Już w kolejnym roku w Dzienniku Urzędowym nr 7, poz. 2 znalazło się postanowienie z dnia 18 czerwca 1919 r. o otwarciu Akademii a 20 października 1919 r., ówczesny Naczelnik Państwa, Józef Piłsudski dokonał w auli Uniwersytetu Jagiellońskiego uroczystego otwarcia Akademii Górniczej w Krakowie.

Gmina miasta Krakowa przydzieliła bezdomnej uczelni budynek szkoły powszechnej przy ul. Loretańskiej 18. Poza tym zajęcia odbywały się w Uniwersytecie Jagiellońskim, od 1920 r. w - przydzielonym przez Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego - budynku gimnazjum przy ul. Krzemionki 11, a od 1924 r. również w budynku przy ul. Skałecznej 10 i budynku szkoły powszechnej przy ul. Smoleńsk 7.

=== Początki działalności ===

Dla rozpoczynającej działalność uczelni już w maju 1919 r. mianowano pierwszych sześciu profesorów: [[Władysław Gąsiorowski|dr. Władysława Gąsiorowskiego]] w Zakładzie Geometrii Wykreślnej, [[Antoni Maria Emilian Hoborski|dr. Antoniego Hoborskiego]] w Zakładzie Matematyki, [[Kazimierz Jan Kling|dr. Kazimierza Klinga]] w Zakładzie Chemii, [[Stefan Kreutz|dr. Stefana Kreutza]] w Zakładzie Minerologii i Petrografii, [[Stanisław Roman Płużański|inż. Stanisława Płużańskiego]] w Zakładzie Mechaniki i [[Jan Jakub Stock|dr. Jana Stocka]] w Zakładzie Fizyki.

Jeszcze jednak przed rozpoczęciem nauki zmarł [[Władysław Gąsiorowski|prof. Władysław Gąsiorowski]] (6 VII 1919), a [[Kazimierz Jan Kling|prof. Kazimierz Kling]] przeniósł się na Uniwersytet Lwowski (1 X 1919). W rok później (1 IV 1920) uczelnię opuścił również [[Stefan Kreutz|Stefan Kreutz]] przenosząc się na Uniwersytet Jagielloński. Uczelnia jednak stopniowo wzmacniała swą kadrę naukową: w 1920 r. profesorami Akademii Górniczej zostali: [[Jan Studniarski]], [[Walery Goetel]], [[Oskar Nowotny]], [[Zygmunt Rozen]], [[Wilhelm Alojzy Staronka|Wilhelm Staronka]], a w 1921 r. [[Karol Nereusz Bohdanowicz|Karol Bohdanowicz]], [[Antoni Rodziewicz-Bielewicz]], [[Edmund Chromiński]].

[[Jan Studniarski|Profesor Studniarski]] objął Katedrę Elektrotechniki Ogólnej i kierował nią do 1939 r. [[Walery Goetel|Profesor Goetel]] zorganizował w 1920 r. Katedrę Geologii i Paleontologii. Po utworzeniu w 1926 r. samodzielnej Katedry Paleontologii placówka Goetla zmieniła nazwę na Katedrę Geologii Ogólnej.

Katedrę Geodezji i Miernictwa Górniczego zorganizował w 1920 r. i był jej kierownikiem do 1939 r. [[Oskar Nowotny|profesor Oskar Nowotny]]. [[Zygmunt Rozen|Profesor Zygmunt Rozen]] przejął Zakład Mineralogii po [[Stefan Kreutz|Stefanie Kreutzu]], który przeniósł się na Uniwersytet Jagielloński.

Wybitną postacią w kadrze nauczającej był profesor [[Karol Nereusz Bohdanowicz|Karol Bohdanowicz]], który objął w 1921 r. Zakład Geologii Stosowanej. Wybitnym uczonym był także przybyły z Petersburga [[Henryk Czeczott|profesor Henryk Czeczott]], który w 1922 r. objął kierownictwo Katedry Górnictwa I. Wcześniej tymczasowo wykłady prowadził [[Franciszek Drobniak|inż. Franciszek Drobniak]]. Po śmierci [[Henryk Czeczott|Czeczotta]] w 1928 r. katedrą kierował absolwent krakowskiej Akademii, pierwszy doktorant w tej uczelni - [[Witold Budryk|profesor Witold Budryk]]. Katedrę Górnictwa II powierzono [[Kazimierz Kasiński|profesorowi Kazimierzowi Kasińskiemu]], a po jego śmierci w 1929 r. kierownikiem mianowano [[Feliks Franciszek Zalewski|profesora Feliksa Zalewskiego]], jednego z dwóch pierwszych absolwentów Akademii Górniczej.

Utworzoną w 1923 r. Katedrą Wiertnictwa i Eksploatacji Nafty kierował przez cały okres międzywojenny [[Zygmunt Bielski-Saryusz|prof. Zygmunt Bielski-Saryusz]]. Już w 1920 r. zorganizowano Katedrę Maszyn i Urządzeń Górniczych, a jej pierwszym kierownikiem był wykładowca inż. Franciszek Dąbrowski. W 1923 r. katedrę tę objął [[Stanisław Skoczylas|prof. Stanisław Skoczylas.]]

Organizatorem powstałego w 1922 r. Zakładu Górnictwa Minerałów Solnych (później Zakładu Halurgii i Przemysłu Solnego) i jego kierownikiem do 1930 r. był [[Edward Windakiewicz|docent Edward Windakiewicz]]. Tak więc w ciągu kilku lat na wydziale górniczym zostały zorganizowane i obsadzone wszystkie najważniejsze katedry niezbędne w procesie dydaktycznym studiów.

Ponadto od roku akademickiego 1921/22 zaczęła funkcjonować [http://www.bg.agh.edu.pl/pl/p_historia Biblioteka Główna], w której od stycznia 1922 r. zatrudniono wykwalifikowaną bibliotekarkę, Marię Kuszową.

=== Utrudnienia i niepewność pierwszych lat działalności ===

Pierwsze lata działalności Akademii Górniczej były trudne i niepewne. Jeszcze w pierwszym roku jej istnienia prof. Miłkowski w imieniu Politechniki Lwowskiej przedstawił Ministerstwu W.R.i O.P. referat o konieczności utworzenia drugiej akademii górniczej we Lwowie. W przypadku utworzenia tam takiej uczelni nieugruntowana pozycja uczelni krakowskiej uległaby dalszemu osłabieniu.

W drugim roku działalności Akademii wykłady rozpoczęły się dopiero 1 XII 1920 r. z powodu opóźnionej demobilizacji studentów biorących udział jako ochotnicy w wojnie polsko-rosyjskiej. W 1921 r. powstał projekt przeniesienia Akademii Górniczej na Śląsk, by w ten sposób łatwiej polonizować tamtejszą ludność. Kolegium Profesorów, które zebrało się 20 stycznia 1921 r., uznało że: ,,[...] przez przeniesienie Akademii bardziej na zachód byłaby ona zbyt ekscentrycznie położona w stosunku do soli i nafty, nadto w terenie wysoce niekorzystnym dla nauczania geologii, ponadto podniesiono, że Akademia wraz ze zbiorami przedstawia zbyt wielki majątek państwowy, by go można było na kresach państwa eksponować na możliwe zawieruchy wojenne [...]”

=== Pierwsza kobieta wśród studentów ===

W r. 1921 wśród przyjętych na I rok kandydatów znalazła się, jako wolna słuchaczka, pierwsza kobieta, J. Gibała. W kilka miesięcy po rozpoczęciu studiów wniosła ona podanie o wpisanie w poczet studentów zwyczajnych. Wywołało to w Akademii zasadniczą dyskusję, czy kobiety w ogóle mogą być dopuszczone do studiów w Akademii Górniczej w charakterze studentów zwyczajnych. Kolegium Profesorów AG uznało, że nic nie stoi na przeszkodzie studiom kobiet na wydziale hutniczym, ponieważ jednak prawo górnicze zabrania kobietom pracy pod ziemią zdecydowano ,,[...] dopuścić kobiety do studiów na wydziale górniczym Akademii z utworzeniem jednak dla nich osobnego numerus clausus, który stanowić będzie tylko procentową część numerus clausus dla słuchaczy płci męskiej".

Ministerstwo W.R.iO.P. ustaliło dla kobiet, które mogą być corocznie przyjęte na I rok studiów, począwszy od 1922 r., limit 8 miejsc. W konkretnej sprawie Gibałówny uznano, że będąc wolną słuchaczką nie może być ona przyjęta w poczet słuchaczy zwyczajnych, ponieważ byłoby to obejściem obowiązujących w Akademii przepisów o egzaminie konkursowym. W okresie międzywojennym jeszcze kilka kobiet podejmowało studia w AG, lecz jedyną absolwentką była [[Marta Adelajda Dorota Suchanek-Kłyszewska|Marta Suchanek]], która pracę dyplomową obroniła w 1936 r. u profesora Oskara Nowotnego.

=== Otwarcie Wydziału Hutniczego i pierwsi absolwenci AG ===

Z początkiem roku akademickiego 1922/23 otworzono [http://galaxy.uci.agh.edu.pl/~wmiim/index.php?action=wydzial/owydziale Wydział Hutniczy], dotychczas uczelnia posiadała jedynie [http://www.gorn.agh.edu.pl/wydzial/o-wydziale Wydział Górniczy]. Pierwszymi absolwentami Akademii, którzy uzyskali dyplomy inżyniera górniczego 22 III 1922 r., byli Tadeusz Niepokojczycki i [[Feliks Franciszek Zalewski|Feliks Zalewski]], późniejszy profesor górnictwa w tej uczelni.

=== Budowa pierwszego gmachu Akademii ===

[[Plik:Akademia Górnicza.jpg|300px|thumb|Gmach główny Akademii Górniczej przy alei Mickiewicza w Krakowie. Fot. Stanisław Mucha w t. 1938.]]

W czerwcu 1922 r. Akademia Górnicza przejęła prawnie teren przy Alei Mickiewicza, przeznaczony pod budowę gmachu głównego. 15 czerwca 1923 r., przy udziale ówczesnego prezydenta R.P. Stanisława Wojciechowskiego oraz licznej reprezentacji świata nauki i przemysłu górniczego, dokonano położenia kamienia węgielnego pod budowę pierwszego gmachu Akademii.

Budżet Akademii, mimo wydatnej pomocy państwa, nie uwzględniał wszystkich potrzeb młodej, rozwijającej się uczelni. Zakładając, że w rozwoju uczelni zainteresowany winien być przemysł, władze Akademii wystosowały memoriał, by polski przemysł górniczo-hutniczy opodatkował się na rzecz uczelni. W odpowiedzi na ów apel w 1925 r. Prezydium Górnośląskiego Związku Przemysłowców Górniczych i Hutniczych uchwaliło opodatkowanie kopalń węgla i rudy po groszu od tony na budowę laboratorium maszynowego AG. W 1927 r. Górnośląski Związek Przemysłowców Górniczo-Hutniczych opodatkował się po pół grosza od tony wydobytego węgla i rudy na rzecz urządzenia laboratorium górniczego. Z kolei w 1928 r., z okazji 10-lecia odrodzenia państwa polskiego, prezydent Rzeczypospolitej przeznaczył dar Polskiego Związku Hut w wysokości 1 miliona złotych na rozbudowę katedr hutniczych AG. Również w następnych latach zarówno Górnośląski Związek Przemysłowców Górniczo--Hutniczych, jak i Rada Zjazdu Przemysłowców Górniczych i Hutniczych Zagłębia Dąbrowskiego i Krakowskiego przeznaczały znaczne kwoty na rozbudowę uczelni.

Ostatecznie w 1930 r. oddano do użytku nowych gmach Akademii i odtąd poszczególne zakłady uczelni mieściły się w dwu gmachach - nowym przy Al. Mickiewicza i dawnym przy ul. Krzemionki 11.

=== Bilans okresu międzywojennego ===

Akademia Górnicza, mimo niedostatecznych dotacji państwowych, rozwinęła się przed drugą wojną światową w poważną uczelnię, a jej pracownicy uzyskali w niektórych dziedzinach wyniki o doniosłym dla wiedzy i nauki znaczeniu.

Na swych dwóch wydziałach: [http://www.gorn.agh.edu.pl/wydzial/o-wydziale górniczym] i [http://galaxy.uci.agh.edu.pl/~wmiim/index.php?action=wydzial/owydziale hutniczym] wykształciła Akademia w okresie międzywojennym 792 inżynierów, spośród których wielu piastowało następnie wysokie stanowiska w polskim przemyśle oraz szkolnictwie wyższym, w tym i późniejsi profesorowie Akademii: [[Witold Budryk]], [[Bolesław Krupiński]], [[Kiejstut Żemaitis]], [[Antoni Lambert Eligiusz Sałustowicz|Antoni Sałustowicz]], [[Andrzej Adolf Stanisław Bolewski|Andrzej Bolewski]], [[Feliks Franciszek Zalewski|Feliks Zalewski]] i inni.

=== II wojna światowa ===

Najazd Niemiec na Polskę we wrześniu 1939 roku przerwał działalność Akademii Górniczej. 6 września Kraków zajęły wojska niemieckie. Rozpoczęła się grabież mienia Uczelni i przygotowanie głównego budynku na siedzibę “rządu G.G.”. Mimo niepewnej sytuacji politycznej czynniki polskie postanowiły organizować szkolnictwo. Już 9 września, na zaproszenie rektora UJ, odbyło się zebranie około 20 osób związanych ze szkolnictwem. W toku dyskusji postanowiono powołać do życia “Tymczasową Komisję Szkolną” jako ciało kolegialne. Ponadto senat UJ, znając przychylne stanowisko niektórych wyższych oficerów niemieckich i niemieckiego prezydenta miasta, 19 października 1939 r. zdecydował o otwarciu Uczelni w r. 1939/40. Początkowo istniał również zamiar uruchomienia Akademii Górniczej, jednak - z uwagi na zajęcie jej głównego budynku przez władze niemieckie - ogłoszono, że w roku akademickim 1939/40 uczelnia nie będzie otwarta.

=== Sonderaktion Krakau ===

Tymczasem, na żądanie radcy rządowego, SS-Sturmbannführera dr. Bruno Műllera, na 6 listopada 1939 r. zwołano ogólne zebranie profesorów UJ w celu poinformowania zebranych o poglądach niemieckich władz na sprawy nauki i szkolnictwa. W dniu tym o godz. 12 w sali nr 66 Collegium Novum zebrali się licznie profesorowie i wykładowcy. Budynek został otoczony przez Gestapo a zebrani aresztowani. Wśród aresztowanych znaleźli się również profesorowie Akademii Górniczej, którzy w tym czasie brali udział w zebraniu własnym, odbywającym się w sali posiedzeń Wydziału Filozoficznego UJ. Uwięziono 183 osoby spośród profesorów, docentów i asystentów Uniwersytetu Jagiellońskiego i Akademii Górniczej oraz wiele osób spoza Uniwersytetu. Wśród aresztowanych w tzw. “Sonderakton Krakau” znaleźli się profesorowie: [[Zygmunt Bielski-Saryusz|Zygmunt Saryusz-Bielski]], [[Witold Budryk]], [[Edmund Chromiński]], [[Stefan Jan Czarnocki|Stefan Czarnocki]], [[Iwan Feszczenko-Czopiwski]], [[Roman Dawidowski]], [[Stanisław Gołąb]], [[Antoni Maria Emilian Hoborski|Antoni Hoborski]], [[Stanisław Jaskólski]], [[Mieczysław Jeżewski]], [[Aleksander Wacław Krupkowski|Aleksander Krupkowski]], [[Adam Julian Piotr Ludkiewicz|Adam Ludkiewicz]], [[Izydor Stella-Sawicki]], [[Wilhelm Alojzy Staronka|Wilhelm Staronka]], [[Jan Studniarski]], [[Władysław Takliński]], [[Feliks Franciszek Zalewski|Feliks Zalewski]], docenci: [[Andrzej Adolf Stanisław Bolewski|Andrzej Bolewski]], [[Mikołaj Czyżewski]], [[Edward Windakiewicz]], [[Antoni Józef Konstanty Meyer|wykładowca Antoni Meyer]] i [[Julian Bolesław Kamecki|starszy asystent Julian Kamecki]]. Aresztowanych zatrzymano w więzieniu przy ul. Montelupich, następnie przeniesiono do koszar przy ul. Mazowieckiej, potem przewieziono do więzienia we Wrocławiu i w końcu do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen. Już po kilku dniach tej gehenny zwolniono [[Iwan Feszczenko-Czopiwski|profesora Iwana Feszczenko-Czopiwskiego]] i [[Mikołaj Czyżewski|docenta Mikołaja Czyżewskiego]], którzy byli narodowości ukraińskiej. Ze względu na podeszły wiek zwolniony został także [[Edward Windakiewicz|docent Edward Windakiewicz]] (miał wtedy 81 lat). W obozie koncentracyjnym utracili życie: [[Antoni Józef Konstanty Meyer|zastępca profesora dr inż. Antoni Meyer]], [[Władysław Takliński|prof. inż. Władysław Takliński]], [[Antoni Maria Emilian Hoborski|prof. dr Antoni Hoborski]]. 9 lutego 1940 r. zwolniono starszych profesorów. W obozie pozostali: [[Andrzej Adolf Stanisław Bolewski|Andrzej Bolewski]], [[Stanisław Gołąb]] i [[Julian Bolesław Kamecki|Julian Kamecki]]. Przewieziono ich do obozu koncentracyjnego w Dachau i dopiero w ostatnim kwartale 1940 r. zwolniono. Zwolnienie profesorów AG było możliwe na skutek szerokiej akcji protestacyjnej prowadzonej przez środowiska naukowców całego świata.

=== Szkolnictwo czasu wojny ===

[[Plik:krzemionki 11.jpg|300px|thumb|left|Budynek AG przy ul. Krzemionki 11 w Krakowie, w którym w okresie wojny mieściła się Państwowa Szkoła Techniczna Górniczo-Hutniczo-Miernicza]]

[[Plik:przy teodolicie.jpg|200px|thumb|Przy teodolicie [[Tadeusz Kochmański|prof. T. Kochmański]] i student K. Jakubowski]]

W tym czasie, po wielu ograniczeniach okresu działań wojennych i początku okupacji, niemieckie władze szkolne zmierzały w pośpiechu do wprowadzenia w życie na terenach okupowanych własnego systemu kształcenia zawodowego dla młodzieży polskiej. Zmiany w kształceniu zawodowym obowiązujące od września 1940 r. wprowadzono na podstawie kilku zarządzeń w ramach "Tymczasowej reorganizacji szkolnictwa zawodowego w Generalnym Gubernatorstwie", a od września 1941 r. obowiązywało rozporządzenie o szkolnictwie zawodowo-kształcącym w GG. Zarządzeniem z 10 sierpnia 1940 r. została wprowadzona tymczasowa nowa organizacja technicznych szkół zawodowych wyższego stopnia (technische gewerbliche Fachschulen), m.in. ustalając 2-letni okres nauki, wiek kandydata - 18 lat.
Na tej podstawie prawnej, w oparciu o kadrę Akademii Górniczej i pozostawiony niezagospodarowany budynek Akademii na Krzemionkach w Podgórzu, we wrześniu 1940 r. rozpoczęła działalność Państwowa Szkoła Techniczna Górniczo-Hutniczo-Miernicza (Staatlische Fachschule für Berg-, Hütten- u. Vermessungswesen). Dyrektorem szkoły został [[Walery Goetel|prof. W. Goetel]]. Początkowo zorganizowano dwa oddziały: górniczy i hutniczy, później powstał oddział mierniczy. Każdy oddział liczył po dwie klasy. Językiem wykładowym był język polski.
Program nauczania na Oddziale Hutniczym przewidywał następujące przedmioty:
klasa I - hutnictwo ogólne, rysunki hutnicze, mineralogia i geologia, maszynoznawstwo, rysunek techniczny, mechanika techniczna, budownictwo, matematyka, fizyka, chemia ogólna, język niemiecki, korespondencja polska, higiena i pierwsza pomoc,organizacja i kalkulacja, religia;
klasa II - metalurgia żelaza, metalurgia innych poza żelazem metali, metaloznawstwo i metalografia, walcownictwo i kuźnictwo, odlewnictwo, opałoznawstwo, maszynoznawstwo, maszyny hutnicze, budownictwo, fizyka i elektrotechnika, chemia, język niemiecki, korespondencja polska, higiena i pierwsza pomoc, ćwiczenia cielesne, religia.

[[Plik:Absolwenci PSTGHM.jpg|300px|thumb|Absolwenci Wydziału Górniczego PSTGHM z roku 1944. Nauczyciele (od lewej): [[Walery Goetel|dyrektor W. Goetel]], ks. B. Rosiński, [[Zygmunt Bielski-Saryusz|Z. Saryusz-Bielski]], [[Stefan Jan Czarnocki|S. Czarnocki]], [[Edmund Chromiński|E. Chromiński]], [[Witold Budryk|W. Budryk]], [[Feliks Franciszek Zalewski|F. Zalewski]], W. Zborczyński, T. Szreter, [[Mieczysław Jeżewski|M. Jeżewski]], Z. Zawirski (UJ), [[Stanisław Jaskólski|S. Jaskólski]], J. Takliński, [[Mikołaj Czyżewski|M. Czyżewski]], K. Lewicki, [[Antoni Stanisław Kleczkowski|A. Kleczkowski]], J. Figna (UJ)]]

[[Plik:świadectwo końcowe.jpg|200px|thumb|left|Świadectwo końcowe Państwowej Szkoły Technicznej Górniczo-Hutniczo-Mierniczej w Krakowie]]

Szkoła Górniczo-Hutniczo-Miernicza na Krzemionkach zapisała zaszczytną kartę w dziejach naszego szkolnictwa okupacyjnego. W trudnych warunkach wojennych, wśród szalejącego w mieście terroru okupanta, dzięki ofiarnej pracy organizatorów i wykładowców, szkoła ta zapewniła uczącym się wysoki poziom nauczania dając wyzwolonej Polsce około 400 techników dla górnictwa, hutnictwa i miernictwa. Wielu z nich kontynuowało naukę w szkołach wyższych po wyzwoleniu. Jak podaje [[Andrzej Adolf Stanisław Bolewski|A. Bolewski]] “Według ankietowo zebranych danych uzyskali ogółem około 150 dyplomów inżynierów magistrów oraz nie mniej jak 35 stopni doktorów nauk”, w tym wielu późniejszych profesorów AGH - [[Hubert Gruszczyk]], [[Józef Tadeusz Wędzony|Józef Wędzony]], [[Eugeniusz Podoba]], [[Adam Stefan Trembecki|Adam Trembecki]] czy [[Władysław Ptak]].

Profesorowie i asystenci AG czynnie zaangażowali się w tajne nauczanie. Z jednej strony mogło być ono prowadzone w oparciu o szkołę na Krzemionkach, stanowiącą większe skupisko profesorów i uczących się, z drugiej jednak - szkoła była pod bacznym nadzorem władz niemieckich uważających, że jest to “ukryta akademia”. W toku tajnego nauczania przeprowadzono 278 egzaminów kursowych i 16 przewodów dyplomowych i inżynierskich. Wg [[Andrzej Adolf Stanisław Bolewski|A. Bolewskiego]], liczba 278 egzaminów jest zaniżona, “obejmuje tylko egzaminy zdane przez tych, którzy nie posiadali indeksów oraz przeprowadzone przez profesorów innych wyższych uczelni (...). Po wojnie zostały zatwierdzone przez dziekanów”.

Gdy w styczniu 1945 roku oswobodzono Kraków od okupanta niemieckiego rozpoczął się następny rozdział historii Uczelni.

Tekst J. Krawczyk. Oprac. M. Wijas.

 

== Przypisy ==

<references/>

== Bibliografia ==
==== Książki ====

* Pamiętnik I-go Zjazdu Polskich Górników w Krakowie w roku 1906, Lwów 1907, s. 36.

* Pamiętnik II Zjazdu Polskich Górników i Hutników we Lwowie w roku 1910. Lwów 1912, s. 147.

* Sprawozdanie Związku Górników i Hutników Polskich w Austrii za rok administracyjny 1912, Kraków 1913, s. 8.

* Akademia Górnicza w Krakowie. Skład personelu. Spis wykładów na rok szkolny 1920/21 [. . .], Kraków 1920, s. 16-17, 24; toż za rok akad. 1921/22, s. 23 i za rok akad. 1922/23, s. 55-56, 60.

* Białas S., Szybiński A., Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie w latach 1919-1959. Kronika. Kraków 1959 s. 141 - 161, 164.

* Wacławik J., Kronika Wydziału Górniczego 1919 - 1999. Kraków 1999 s. 36 - 37.

* Walczak M., Szkolnictwo zawodowe w Polsce w okresie okupacji hitlerowskiej. Wrocław 1993 s. 81, 110.

* Bolewski A., Wojenne i powojenne dzieje Akademii Górniczej w Krakowie. Fakty - wspomnienia - refleksje. W: Trudne lata Akademii Górniczej. Kraków 1989 s. 77, 129.

==== Artykuły ====

* Nafta, 1912, z. 4, s. 56.
* Jahoda K.: Etapy realizacji idei założenia w Krakowie wyższej uczelni górniczej (1810-1919), ZN AGH Nr 261 Kraków 1970, s. 30.

==== Inne ====

* Archiwum AGH. Protokoły z posiedzeń Senatu AG (Ogólnego Zebrania Profesorów) 1919-1939, protokół nr 10.
* Archiwum AGH. Protokoły z posiedzeń [. . .], protokoły z dn. 20.01.1921 r. i 12.12.1921 r.

Dzieje AGH (do II wojny światowej)

2017-07-18T07:17:17Z

JerzyKrawczyk: /* Szkolnictwo czasu wojny */

{{TOC| width=450px}}
== Akademia Górnicza ==
=== Zabiegi ===

Starania o utworzenie wyższej szkoły górniczej w Galicji datują się od lat sześćdziesiątych XIX w., m.in. w 1869 r. Sejm Krajowy we Lwowie zaakceptował projekt ustawy o reorganizacji istniejącego wówczas w Krakowie Instytutu Technicznego i utworzeniu czterech wydziałów: architektury, mechaniki, górnictwa i hutnictwa. Ustawa ta nie została jednak zatwierdzona przez rząd austriacki i nie weszła w życie. Podobnie były załatwiane inne uchwały w tej sprawie.

W 1885 r. wprowadzono w Politechnice Lwowskiej dwuletni kurs przygotowawczy dla kandydatów na inżynierów górników, pozwalający na podjęcie od razu praktycznych studiów w akademiach austriackich. Kurs ten, kilkakrotnie reorganizowany, nie stał się jednak bazą do utworzenia pełnych studiów inżynierskich. Nie ustawano jednak w próbach, m.in. zwołany z inicjatywy leobeńczyków (absolwentów Akademii Górniczej w Leoben w Austrii) I Zjazd Górników Polskich w 1906 r. uznał potrzebę założenia odrębnego wydziału na Politechnice Lwowskiej. Uchwała ta wywołała szeroką dyskusję między I a II Zjazdem, gdyż niektóre ugrupowania polityczne, a także środowiska fachowe wyrażały pogląd, że polskie górnictwo i hutnictwo dla podkreślenia rangi i odrębności zawodu powinno mieć własną uczelnię. II Zjazd w 1910 r. z powodu tych rozbieżności powziął uchwałę uznającą potrzebę utworzenia w najbliższym czasie wyższych studiów górniczych w Galicji, bez określenia ich formy i miejsca, i polecił Stałej Delegacji (organ urzędujący między zjazdami) podjęcie odpowiednich kroków dla przeprowadzenia tego postulatu.

Energiczne zabiegi Delegacji, a szczególnie jej wiceprezesa, [[Jan Zarański|posła Jana Zarańskiego]] i sekretarza Adama Łukaszewskiego sprawiły, że akcja na rzecz założenia akademii górniczej znalazła ogromne poparcie w Kole Polskim parlamentu wiedeńskiego, w Ministerstwie Robót Publicznych, w Wydziale Krajowym. Stała Delegacja zwołała w tej sprawie do Krakowa ankietę<ref>Ankieta audytoryjna - zebranie w celu wyjaśnienia lub rozstrzygnięcia określonych problemów.</ref> na dzień 24 II 1912 r. Wśród zaproszonych byli przedstawiciele władz wiedeńskich, krajowych organizacji zawodowych, przemysłu górniczego, świata nauki. Jakkolwiek forma studiów i ich umiejscowienie nie były objęte programem ankiety, większość zebranych oświadczyła się za tym, że powinna powstać osobna akademia górnicza w Krakowie.

O konieczności powstania akademii górniczo-hutniczej w Krakowie dowodził także Leon Pitułko w rozprawie pt. [http://winntbg.bg.agh.edu.pl/skrypty2/0220/ O potrzebie i zadaniach Polskiej Akademji Górniczo-Hutniczej w Krakowie] wydanej we Lwowie w 1911 roku.

=== Memoriał w sprawie założenia Akademii Górniczej w Krakowie ===

[[Plik:Memoryał.jpg|200px|thumb|[http://winntbg.bg.agh.edu.pl/skrypty3/0381/ Memoriał w sprawie założenia Akademii Górniczej w Krakowie]]]

Celem zaznajomienia szerokich kręgów społeczeństwa ze stanowiskiem Stałej Delegacji i uczestników ankiety w sprawie przyszłych studiów górniczych wydano drukiem [http://winntbg.bg.agh.edu.pl/skrypty3/0381/ Memoriał w sprawie założenia Akademii Górniczej w Krakowie], w którym przedstawiono wszechstronnie potrzeby jej założenia i zarys organizacji, Memoriał ten, wydany w liczbie 1000 egzemplarzy, rozesłano wszystkim zainteresowanym władzom, instytucjom i osobistościom. Wynikiem tej akcji była ankieta w dniu 1 lipca 1912 r. w Ministerstwie Robót Publicznych, której uczestnicy wypowiedzieli się za utworzeniem samodzielnej akademii górniczej.

=== Realizacja uchwały o utworzeniu Akademii ===

Jeszcze w lipcu 1912 r. Ministerstwo Robót Publicznych przekazało zgodę rządu wiedeńskiego na utworzenie polskiej akademii górniczej w Krakowie, której termin otwarcia ustalono na początek roku szkolnego 1914/15.

Przystąpiono energicznie do realizacji uchwały o utworzeniu Akademii Górniczej. Rada miasta Krakowa odstąpiła bezpłatnie pod budowę gmachu szkoły obszar gruntu o powierzchni około 11.000 m2 i przyznała zasiłek w wysokości 200.000 koron. W 1913 r. Ministerstwo Robót Publicznych powołało Komitet Organizacyjny przyszłej uczelni, którego przewodniczącym został [[Józef Morozewicz|dr Józef Morozewicz]], profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Rozpisano konkurs na projekt gmachu uczelni, ogłoszono też konkurs na obsadzenie pierwszych sześciu katedr. Niejako ukoronowaniem tych zabiegów i prac było najwyższe postanowienie cesarza Franciszka Józefa z 31 maja 1913 r. zatwierdzające utworzenie w Krakowie wyższej szkoły górniczej.

=== I wojna światowa ===

Mimo zaawansowanych prac organizacyjnych nie doszło do planowanego otwarcia uczelni w 1914 r. Przeszkodził temu wybuch I wojny światowej.

=== Otwarcie Akademii Górniczej ===

[[Plik:dziennik urzędowy.jpg|209px|thumb|left|Dziennik Urzędowy Ministerstwa W.R.i O.P. 1919 R. 2, Nr 7, Poz. 2.]]

Z chwilą odzyskania niepodległości w 1918 r. odżyły starania instytucji zainteresowanych utworzeniem uczelni. Już w kolejnym roku w Dzienniku Urzędowym nr 7, poz. 2 znalazło się postanowienie z dnia 18 czerwca 1919 r. o otwarciu Akademii a 20 października 1919 r., ówczesny Naczelnik Państwa, Józef Piłsudski dokonał w auli Uniwersytetu Jagiellońskiego uroczystego otwarcia Akademii Górniczej w Krakowie.

Gmina miasta Krakowa przydzieliła bezdomnej uczelni budynek szkoły powszechnej przy ul. Loretańskiej 18. Poza tym zajęcia odbywały się w Uniwersytecie Jagiellońskim, od 1920 r. w - przydzielonym przez Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego - budynku gimnazjum przy ul. Krzemionki 11, a od 1924 r. również w budynku przy ul. Skałecznej 10 i budynku szkoły powszechnej przy ul. Smoleńsk 7.

=== Początki działalności ===

Dla rozpoczynającej działalność uczelni już w maju 1919 r. mianowano pierwszych sześciu profesorów: [[Władysław Gąsiorowski|dr. Władysława Gąsiorowskiego]] w Zakładzie Geometrii Wykreślnej, [[Antoni Maria Emilian Hoborski|dr. Antoniego Hoborskiego]] w Zakładzie Matematyki, [[Kazimierz Jan Kling|dr. Kazimierza Klinga]] w Zakładzie Chemii, [[Stefan Kreutz|dr. Stefana Kreutza]] w Zakładzie Minerologii i Petrografii, [[Stanisław Roman Płużański|inż. Stanisława Płużańskiego]] w Zakładzie Mechaniki i [[Jan Jakub Stock|dr. Jana Stocka]] w Zakładzie Fizyki.

Jeszcze jednak przed rozpoczęciem nauki zmarł [[Władysław Gąsiorowski|prof. Władysław Gąsiorowski]] (6 VII 1919), a [[Kazimierz Jan Kling|prof. Kazimierz Kling]] przeniósł się na Uniwersytet Lwowski (1 X 1919). W rok później (1 IV 1920) uczelnię opuścił również [[Stefan Kreutz|Stefan Kreutz]] przenosząc się na Uniwersytet Jagielloński. Uczelnia jednak stopniowo wzmacniała swą kadrę naukową: w 1920 r. profesorami Akademii Górniczej zostali: [[Jan Studniarski]], [[Walery Goetel]], [[Oskar Nowotny]], [[Zygmunt Rozen]], [[Wilhelm Alojzy Staronka|Wilhelm Staronka]], a w 1921 r. [[Karol Nereusz Bohdanowicz|Karol Bohdanowicz]], [[Antoni Rodziewicz-Bielewicz]], [[Edmund Chromiński]].

[[Jan Studniarski|Profesor Studniarski]] objął Katedrę Elektrotechniki Ogólnej i kierował nią do 1939 r. [[Walery Goetel|Profesor Goetel]] zorganizował w 1920 r. Katedrę Geologii i Paleontologii. Po utworzeniu w 1926 r. samodzielnej Katedry Paleontologii placówka Goetla zmieniła nazwę na Katedrę Geologii Ogólnej.

Katedrę Geodezji i Miernictwa Górniczego zorganizował w 1920 r. i był jej kierownikiem do 1939 r. [[Oskar Nowotny|profesor Oskar Nowotny]]. [[Zygmunt Rozen|Profesor Zygmunt Rozen]] przejął Zakład Mineralogii po [[Stefan Kreutz|Stefanie Kreutzu]], który przeniósł się na Uniwersytet Jagielloński.

Wybitną postacią w kadrze nauczającej był profesor [[Karol Nereusz Bohdanowicz|Karol Bohdanowicz]], który objął w 1921 r. Zakład Geologii Stosowanej. Wybitnym uczonym był także przybyły z Petersburga [[Henryk Czeczott|profesor Henryk Czeczott]], który w 1922 r. objął kierownictwo Katedry Górnictwa I. Wcześniej tymczasowo wykłady prowadził [[Franciszek Drobniak|inż. Franciszek Drobniak]]. Po śmierci [[Henryk Czeczott|Czeczotta]] w 1928 r. katedrą kierował absolwent krakowskiej Akademii, pierwszy doktorant w tej uczelni - [[Witold Budryk|profesor Witold Budryk]]. Katedrę Górnictwa II powierzono [[Kazimierz Kasiński|profesorowi Kazimierzowi Kasińskiemu]], a po jego śmierci w 1929 r. kierownikiem mianowano [[Feliks Franciszek Zalewski|profesora Feliksa Zalewskiego]], jednego z dwóch pierwszych absolwentów Akademii Górniczej.

Utworzoną w 1923 r. Katedrą Wiertnictwa i Eksploatacji Nafty kierował przez cały okres międzywojenny [[Zygmunt Bielski-Saryusz|prof. Zygmunt Bielski-Saryusz]]. Już w 1920 r. zorganizowano Katedrę Maszyn i Urządzeń Górniczych, a jej pierwszym kierownikiem był wykładowca inż. Franciszek Dąbrowski. W 1923 r. katedrę tę objął [[Stanisław Skoczylas|prof. Stanisław Skoczylas.]]

Organizatorem powstałego w 1922 r. Zakładu Górnictwa Minerałów Solnych (później Zakładu Halurgii i Przemysłu Solnego) i jego kierownikiem do 1930 r. był [[Edward Windakiewicz|docent Edward Windakiewicz]]. Tak więc w ciągu kilku lat na wydziale górniczym zostały zorganizowane i obsadzone wszystkie najważniejsze katedry niezbędne w procesie dydaktycznym studiów.

Ponadto od roku akademickiego 1921/22 zaczęła funkcjonować [http://www.bg.agh.edu.pl/pl/p_historia Biblioteka Główna], w której od stycznia 1922 r. zatrudniono wykwalifikowaną bibliotekarkę, Marię Kuszową.

=== Utrudnienia i niepewność pierwszych lat działalności ===

Pierwsze lata działalności Akademii Górniczej były trudne i niepewne. Jeszcze w pierwszym roku jej istnienia prof. Miłkowski w imieniu Politechniki Lwowskiej przedstawił Ministerstwu W.R.i O.P. referat o konieczności utworzenia drugiej akademii górniczej we Lwowie. W przypadku utworzenia tam takiej uczelni nieugruntowana pozycja uczelni krakowskiej uległaby dalszemu osłabieniu.

W drugim roku działalności Akademii wykłady rozpoczęły się dopiero 1 XII 1920 r. z powodu opóźnionej demobilizacji studentów biorących udział jako ochotnicy w wojnie polsko-rosyjskiej. W 1921 r. powstał projekt przeniesienia Akademii Górniczej na Śląsk, by w ten sposób łatwiej polonizować tamtejszą ludność. Kolegium Profesorów, które zebrało się 20 stycznia 1921 r., uznało że: ,,[...] przez przeniesienie Akademii bardziej na zachód byłaby ona zbyt ekscentrycznie położona w stosunku do soli i nafty, nadto w terenie wysoce niekorzystnym dla nauczania geologii, ponadto podniesiono, że Akademia wraz ze zbiorami przedstawia zbyt wielki majątek państwowy, by go można było na kresach państwa eksponować na możliwe zawieruchy wojenne [...]”

=== Pierwsza kobieta wśród studentów ===

W r. 1921 wśród przyjętych na I rok kandydatów znalazła się, jako wolna słuchaczka, pierwsza kobieta, J. Gibała. W kilka miesięcy po rozpoczęciu studiów wniosła ona podanie o wpisanie w poczet studentów zwyczajnych. Wywołało to w Akademii zasadniczą dyskusję, czy kobiety w ogóle mogą być dopuszczone do studiów w Akademii Górniczej w charakterze studentów zwyczajnych. Kolegium Profesorów AG uznało, że nic nie stoi na przeszkodzie studiom kobiet na wydziale hutniczym, ponieważ jednak prawo górnicze zabrania kobietom pracy pod ziemią zdecydowano ,,[...] dopuścić kobiety do studiów na wydziale górniczym Akademii z utworzeniem jednak dla nich osobnego numerus clausus, który stanowić będzie tylko procentową część numerus clausus dla słuchaczy płci męskiej".

Ministerstwo W.R.iO.P. ustaliło dla kobiet, które mogą być corocznie przyjęte na I rok studiów, począwszy od 1922 r., limit 8 miejsc. W konkretnej sprawie Gibałówny uznano, że będąc wolną słuchaczką nie może być ona przyjęta w poczet słuchaczy zwyczajnych, ponieważ byłoby to obejściem obowiązujących w Akademii przepisów o egzaminie konkursowym. W okresie międzywojennym jeszcze kilka kobiet podejmowało studia w AG, lecz jedyną absolwentką była [[Marta Adelajda Dorota Suchanek-Kłyszewska|Marta Suchanek]], która pracę dyplomową obroniła w 1936 r. u profesora Oskara Nowotnego.

=== Otwarcie Wydziału Hutniczego ===

Z początkiem roku akademickiego 1922/23 otworzono [http://galaxy.uci.agh.edu.pl/~wmiim/index.php?action=wydzial/owydziale Wydział Hutniczy], dotychczas uczelnia posiadała jedynie [http://www.gorn.agh.edu.pl/wydzial/o-wydziale Wydział Górniczy]. Pierwszymi absolwentami Akademii, którzy uzyskali dyplomy inżyniera górniczego 22 III 1922 r., byli Tadeusz Niepokojczycki i [[Feliks Franciszek Zalewski|Feliks Zalewski]], późniejszy profesor górnictwa w tej uczelni.

=== Budowa pierwszego gmachu Akademii ===

[[Plik:Akademia Górnicza.jpg|300px|thumb|Gmach główny Akademii Górniczej przy alei Mickiewicza w Krakowie. Fot. Stanisław Mucha w t. 1938.]]

W czerwcu 1922 r. Akademia Górnicza przejęła prawnie teren przy Alei Mickiewicza, przeznaczony pod budowę gmachu głównego. 15 czerwca 1923 r., przy udziale ówczesnego prezydenta R.P. Stanisława Wojciechowskiego oraz licznej reprezentacji świata nauki i przemysłu górniczego, dokonano położenia kamienia węgielnego pod budowę pierwszego gmachu Akademii.

Budżet Akademii, mimo wydatnej pomocy państwa, nie uwzględniał wszystkich potrzeb młodej, rozwijającej się uczelni. Zakładając, że w rozwoju uczelni zainteresowany winien być przemysł, władze Akademii wystosowały memoriał, by polski przemysł górniczo-hutniczy opodatkował się na rzecz uczelni. W odpowiedzi na ów apel w 1925 r. Prezydium Górnośląskiego Związku Przemysłowców Górniczych i Hutniczych uchwaliło opodatkowanie kopalń węgla i rudy po groszu od tony na budowę laboratorium maszynowego AG. W 1927 r. Górnośląski Związek Przemysłowców Górniczo-Hutniczych opodatkował się po pół grosza od tony wydobytego węgla i rudy na rzecz urządzenia laboratorium górniczego. Z kolei w 1928 r., z okazji 10-lecia odrodzenia państwa polskiego, prezydent Rzeczypospolitej przeznaczył dar Polskiego Związku Hut w wysokości 1 miliona złotych na rozbudowę katedr hutniczych AG. Również w następnych latach zarówno Górnośląski Związek Przemysłowców Górniczo--Hutniczych, jak i Rada Zjazdu Przemysłowców Górniczych i Hutniczych Zagłębia Dąbrowskiego i Krakowskiego przeznaczały znaczne kwoty na rozbudowę uczelni.

Ostatecznie w 1930 r. oddano do użytku nowych gmach Akademii i odtąd poszczególne zakłady uczelni mieściły się w dwu gmachach - nowym przy Al. Mickiewicza i dawnym przy ul. Krzemionki 11.

=== Bilans okresu międzywojennego ===

Akademia Górnicza, mimo niedostatecznych dotacji państwowych, rozwinęła się przed drugą wojną światową w poważną uczelnię, a jej pracownicy uzyskali w niektórych dziedzinach wyniki o doniosłym dla wiedzy i nauki znaczeniu.

Na swych dwóch wydziałach: [http://www.gorn.agh.edu.pl/wydzial/o-wydziale górniczym] i [http://galaxy.uci.agh.edu.pl/~wmiim/index.php?action=wydzial/owydziale hutniczym] wykształciła Akademia w okresie międzywojennym 792 inżynierów, spośród których wielu piastowało następnie wysokie stanowiska w polskim przemyśle oraz szkolnictwie wyższym, w tym i późniejsi profesorowie Akademii: [[Witold Budryk]], [[Bolesław Krupiński]], [[Kiejstut Żemaitis]], [[Antoni Lambert Eligiusz Sałustowicz|Antoni Sałustowicz]], [[Andrzej Adolf Stanisław Bolewski|Andrzej Bolewski]], [[Feliks Franciszek Zalewski|Feliks Zalewski]] i inni.

=== II wojna światowa ===

Najazd Niemiec na Polskę we wrześniu 1939 roku przerwał działalność Akademii Górniczej. 6 września Kraków zajęły wojska niemieckie. Rozpoczęła się grabież mienia Uczelni i przygotowanie głównego budynku na siedzibę “rządu G.G.”. Mimo niepewnej sytuacji politycznej czynniki polskie postanowiły organizować szkolnictwo. Już 9 września, na zaproszenie rektora UJ, odbyło się zebranie około 20 osób związanych ze szkolnictwem. W toku dyskusji postanowiono powołać do życia “Tymczasową Komisję Szkolną” jako ciało kolegialne. Ponadto senat UJ, znając przychylne stanowisko niektórych wyższych oficerów niemieckich i niemieckiego prezydenta miasta, 19 października 1939 r. zdecydował o otwarciu Uczelni w r. 1939/40. Początkowo istniał również zamiar uruchomienia Akademii Górniczej, jednak - z uwagi na zajęcie jej głównego budynku przez władze niemieckie - ogłoszono, że w roku akademickim 1939/40 uczelnia nie będzie otwarta.

=== Sonderaktion Krakau ===

Tymczasem, na żądanie radcy rządowego, SS-Sturmbannführera dr. Bruno Műllera, na 6 listopada 1939 r. zwołano ogólne zebranie profesorów UJ w celu poinformowania zebranych o poglądach niemieckich władz na sprawy nauki i szkolnictwa. W dniu tym o godz. 12 w sali nr 66 Collegium Novum zebrali się licznie profesorowie i wykładowcy. Budynek został otoczony przez Gestapo a zebrani aresztowani. Wśród aresztowanych znaleźli się również profesorowie Akademii Górniczej, którzy w tym czasie brali udział w zebraniu własnym, odbywającym się w sali posiedzeń Wydziału Filozoficznego UJ. Uwięziono 183 osoby spośród profesorów, docentów i asystentów Uniwersytetu Jagiellońskiego i Akademii Górniczej oraz wiele osób spoza Uniwersytetu. Wśród aresztowanych w tzw. “Sonderakton Krakau” znaleźli się profesorowie: [[Zygmunt Bielski-Saryusz|Zygmunt Saryusz-Bielski]], [[Witold Budryk]], [[Edmund Chromiński]], [[Stefan Jan Czarnocki|Stefan Czarnocki]], [[Iwan Feszczenko-Czopiwski]], [[Roman Dawidowski]], [[Stanisław Gołąb]], [[Antoni Maria Emilian Hoborski|Antoni Hoborski]], [[Stanisław Jaskólski]], [[Mieczysław Jeżewski]], [[Aleksander Wacław Krupkowski|Aleksander Krupkowski]], [[Adam Julian Piotr Ludkiewicz|Adam Ludkiewicz]], [[Izydor Stella-Sawicki]], [[Wilhelm Alojzy Staronka|Wilhelm Staronka]], [[Jan Studniarski]], [[Władysław Takliński]], [[Feliks Franciszek Zalewski|Feliks Zalewski]], docenci: [[Andrzej Adolf Stanisław Bolewski|Andrzej Bolewski]], [[Mikołaj Czyżewski]], [[Edward Windakiewicz]], [[Antoni Józef Konstanty Meyer|wykładowca Antoni Meyer]] i [[Julian Bolesław Kamecki|starszy asystent Julian Kamecki]]. Aresztowanych zatrzymano w więzieniu przy ul. Montelupich, następnie przeniesiono do koszar przy ul. Mazowieckiej, potem przewieziono do więzienia we Wrocławiu i w końcu do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen. Już po kilku dniach tej gehenny zwolniono [[Iwan Feszczenko-Czopiwski|profesora Iwana Feszczenko-Czopiwskiego]] i [[Mikołaj Czyżewski|docenta Mikołaja Czyżewskiego]], którzy byli narodowości ukraińskiej. Ze względu na podeszły wiek zwolniony został także [[Edward Windakiewicz|docent Edward Windakiewicz]] (miał wtedy 81 lat). W obozie koncentracyjnym utracili życie: [[Antoni Józef Konstanty Meyer|zastępca profesora dr inż. Antoni Meyer]], [[Władysław Takliński|prof. inż. Władysław Takliński]], [[Antoni Maria Emilian Hoborski|prof. dr Antoni Hoborski]]. 9 lutego 1940 r. zwolniono starszych profesorów. W obozie pozostali: [[Andrzej Adolf Stanisław Bolewski|Andrzej Bolewski]], [[Stanisław Gołąb]] i [[Julian Bolesław Kamecki|Julian Kamecki]]. Przewieziono ich do obozu koncentracyjnego w Dachau i dopiero w ostatnim kwartale 1940 r. zwolniono. Zwolnienie profesorów AG było możliwe na skutek szerokiej akcji protestacyjnej prowadzonej przez środowiska naukowców całego świata.

=== Szkolnictwo czasu wojny ===

[[Plik:krzemionki 11.jpg|300px|thumb|left|Budynek AG przy ul. Krzemionki 11 w Krakowie, w którym w okresie wojny mieściła się Państwowa Szkoła Techniczna Górniczo-Hutniczo-Miernicza]]

[[Plik:przy teodolicie.jpg|200px|thumb|Przy teodolicie [[Tadeusz Kochmański|prof. T. Kochmański]] i student K. Jakubowski]]

W tym czasie, po wielu ograniczeniach okresu działań wojennych i początku okupacji, niemieckie władze szkolne zmierzały w pośpiechu do wprowadzenia w życie na terenach okupowanych własnego systemu kształcenia zawodowego dla młodzieży polskiej. Zmiany w kształceniu zawodowym obowiązujące od września 1940 r. wprowadzono na podstawie kilku zarządzeń w ramach "Tymczasowej reorganizacji szkolnictwa zawodowego w Generalnym Gubernatorstwie", a od września 1941 r. obowiązywało rozporządzenie o szkolnictwie zawodowo-kształcącym w GG. Zarządzeniem z 10 sierpnia 1940 r. została wprowadzona tymczasowa nowa organizacja technicznych szkół zawodowych wyższego stopnia (technische gewerbliche Fachschulen), m.in. ustalając 2-letni okres nauki, wiek kandydata - 18 lat.
Na tej podstawie prawnej, w oparciu o kadrę Akademii Górniczej i pozostawiony niezagospodarowany budynek Akademii na Krzemionkach w Podgórzu, we wrześniu 1940 r. rozpoczęła działalność Państwowa Szkoła Techniczna Górniczo-Hutniczo-Miernicza (Staatlische Fachschule für Berg-, Hütten- u. Vermessungswesen). Dyrektorem szkoły został [[Walery Goetel|prof. W. Goetel]]. Początkowo zorganizowano dwa oddziały: górniczy i hutniczy, później powstał oddział mierniczy. Każdy oddział liczył po dwie klasy. Językiem wykładowym był język polski.
Program nauczania na Oddziale Hutniczym przewidywał następujące przedmioty:
klasa I - hutnictwo ogólne, rysunki hutnicze, mineralogia i geologia, maszynoznawstwo, rysunek techniczny, mechanika techniczna, budownictwo, matematyka, fizyka, chemia ogólna, język niemiecki, korespondencja polska, higiena i pierwsza pomoc,organizacja i kalkulacja, religia;
klasa II - metalurgia żelaza, metalurgia innych poza żelazem metali, metaloznawstwo i metalografia, walcownictwo i kuźnictwo, odlewnictwo, opałoznawstwo, maszynoznawstwo, maszyny hutnicze, budownictwo, fizyka i elektrotechnika, chemia, język niemiecki, korespondencja polska, higiena i pierwsza pomoc, ćwiczenia cielesne, religia.

[[Plik:Absolwenci PSTGHM.jpg|300px|thumb|Absolwenci Wydziału Górniczego PSTGHM z roku 1944. Nauczyciele (od lewej): [[Walery Goetel|dyrektor W. Goetel]], ks. B. Rosiński, [[Zygmunt Bielski-Saryusz|Z. Saryusz-Bielski]], [[Stefan Jan Czarnocki|S. Czarnocki]], [[Edmund Chromiński|E. Chromiński]], [[Witold Budryk|W. Budryk]], [[Feliks Franciszek Zalewski|F. Zalewski]], W. Zborczyński, T. Szreter, [[Mieczysław Jeżewski|M. Jeżewski]], Z. Zawirski (UJ), [[Stanisław Jaskólski|S. Jaskólski]], J. Takliński, [[Mikołaj Czyżewski|M. Czyżewski]], K. Lewicki, [[Antoni Stanisław Kleczkowski|A. Kleczkowski]], J. Figna (UJ)]]

[[Plik:świadectwo końcowe.jpg|200px|thumb|left|Świadectwo końcowe Państwowej Szkoły Technicznej Górniczo-Hutniczo-Mierniczej w Krakowie]]

Szkoła Górniczo-Hutniczo-Miernicza na Krzemionkach zapisała zaszczytną kartę w dziejach naszego szkolnictwa okupacyjnego. W trudnych warunkach wojennych, wśród szalejącego w mieście terroru okupanta, dzięki ofiarnej pracy organizatorów i wykładowców, szkoła ta zapewniła uczącym się wysoki poziom nauczania dając wyzwolonej Polsce około 400 techników dla górnictwa, hutnictwa i miernictwa. Wielu z nich kontynuowało naukę w szkołach wyższych po wyzwoleniu. Jak podaje [[Andrzej Adolf Stanisław Bolewski|A. Bolewski]] “Według ankietowo zebranych danych uzyskali ogółem około 150 dyplomów inżynierów magistrów oraz nie mniej jak 35 stopni doktorów nauk”, w tym wielu późniejszych profesorów AGH - [[Hubert Gruszczyk]], [[Józef Tadeusz Wędzony|Józef Wędzony]], [[Eugeniusz Podoba]], [[Adam Stefan Trembecki|Adam Trembecki]] czy [[Władysław Ptak]].

Profesorowie i asystenci AG czynnie zaangażowali się w tajne nauczanie. Z jednej strony mogło być ono prowadzone w oparciu o szkołę na Krzemionkach, stanowiącą większe skupisko profesorów i uczących się, z drugiej jednak - szkoła była pod bacznym nadzorem władz niemieckich uważających, że jest to “ukryta akademia”. W toku tajnego nauczania przeprowadzono 278 egzaminów kursowych i 16 przewodów dyplomowych i inżynierskich. Wg [[Andrzej Adolf Stanisław Bolewski|A. Bolewskiego]], liczba 278 egzaminów jest zaniżona, “obejmuje tylko egzaminy zdane przez tych, którzy nie posiadali indeksów oraz przeprowadzone przez profesorów innych wyższych uczelni (...). Po wojnie zostały zatwierdzone przez dziekanów”.

Gdy w styczniu 1945 roku oswobodzono Kraków od okupanta niemieckiego rozpoczął się następny rozdział historii Uczelni.

Tekst J. Krawczyk. Oprac. M. Wijas.

 

== Przypisy ==

<references/>

== Bibliografia ==
==== Książki ====

* Pamiętnik I-go Zjazdu Polskich Górników w Krakowie w roku 1906, Lwów 1907, s. 36.

* Pamiętnik II Zjazdu Polskich Górników i Hutników we Lwowie w roku 1910. Lwów 1912, s. 147.

* Sprawozdanie Związku Górników i Hutników Polskich w Austrii za rok administracyjny 1912, Kraków 1913, s. 8.

* Akademia Górnicza w Krakowie. Skład personelu. Spis wykładów na rok szkolny 1920/21 [. . .], Kraków 1920, s. 16-17, 24; toż za rok akad. 1921/22, s. 23 i za rok akad. 1922/23, s. 55-56, 60.

* Białas S., Szybiński A., Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie w latach 1919-1959. Kronika. Kraków 1959 s. 141 - 161, 164.

* Wacławik J., Kronika Wydziału Górniczego 1919 - 1999. Kraków 1999 s. 36 - 37.

* Walczak M., Szkolnictwo zawodowe w Polsce w okresie okupacji hitlerowskiej. Wrocław 1993 s. 81, 110.

* Bolewski A., Wojenne i powojenne dzieje Akademii Górniczej w Krakowie. Fakty - wspomnienia - refleksje. W: Trudne lata Akademii Górniczej. Kraków 1989 s. 77, 129.

==== Artykuły ====

* Nafta, 1912, z. 4, s. 56.
* Jahoda K.: Etapy realizacji idei założenia w Krakowie wyższej uczelni górniczej (1810-1919), ZN AGH Nr 261 Kraków 1970, s. 30.

==== Inne ====

* Archiwum AGH. Protokoły z posiedzeń Senatu AG (Ogólnego Zebrania Profesorów) 1919-1939, protokół nr 10.
* Archiwum AGH. Protokoły z posiedzeń [. . .], protokoły z dn. 20.01.1921 r. i 12.12.1921 r.

Bohdan Szyszkowski

2017-07-17T12:02:54Z

JerzyKrawczyk:

{{Infobox scientist
|family-name=Szyszkowski
|given-name=Bohdan
|honorific-prefix=Prof. dr
|image=Bohdan_Szyszkowski.jpg
|birth_date=1873
|birth_place=Trybuchy
|death_date=13 sierpnia 1931
|death_place=Kraków
|fields=chemia, fizykochemia
|function=Kierownik Katedry Chemii Fizycznej AG (1922–1931)
|faculty=Wydział Hutniczy
|name=Bohdan Szyszkowski
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=10426
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
Prof. dr '''Bohdan Szyszkowski''' (1873–1931)

Dyscyplina/specjalności: chemia, fizykochemia

== Nota biograficzna ==

Urodził się w 1873 roku w Trybuchach na Podolu, zmarł 13 sierpnia 1931 roku w Krakowie.

Studiował na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym Uniwersytetu w Kijowie. Studia uzupełniające przeszedł w Anglii, Francji, Niemczech i Szwecji. W 1916 roku powrócił do Kijowa, gdzie był docentem na Uniwersytecie oraz Politechnice. Wykładał również w Polskim Kolegium Uniwersyteckim w Kijowie.

Od 1920 roku profesor zwyczajny Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Od 1922 roku dodatkowo związany z Akademią Górniczą jako profesor i kierownik Katedry Chemii Fizycznej na [[Wydział Hutniczy|Wydziale Hutniczym]] w latach 1922-1931.

Jest autorem 50 prac badawczych, w których zajmował się głównie teorią budowy elektrolitów oraz zjawiskami powierzchniowymi.

Od 1929 roku członek korespondent PAU, prezes Polskiego Towarzystwa Chemicznego.

== Bibliografia ==
====Książki====
* Księga wychowanków i wychowawców Akademii Górniczej w Krakowie (1919-1949). Oprac. J. Sulima-Samujłło. Kraków 1979, s. 184
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 362
* Z dziejów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie w latach 1919-1967. Oprac. J. Sulima-Samujłło oraz zespół aut. Kraków 1970, s. 627 (Wydawnictwa Jubileuszowe 1919-1969)
* Życiorysy profesorów i asystentów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie (1919-1964). Red. M. Odlanicki-Poczobutt. Kraków 1965, s. 198-199, [foto] (Zeszyty Naukowe. Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie ; nr 41, z. spec. 4)
====Artykuły====
* Bolewski A.: Mobilizacja sił naukowych i organizacyjnych przy powstawaniu oraz inauguracji Akademii Górniczej w Krakowie : z kart historii. ''Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH'' 1994, nr 5, s. 5-6

{{DEFAULTSORT:Szyszkowski, Bohdan }}
[[Category:Biogramy]]

Adolf Ludwik Szyszko-Bohusz

2017-07-17T12:01:11Z

JerzyKrawczyk: /* Nota biograficzna */

{{Infobox scientist
|family-name=Szyszko-Bohusz
|given-name=Adolf Ludwik
|honorific-prefix=Prof. dr inż.
|image=Adolf Szyszko-Bohusz.jpg
|birth_date=1 września 1883
|birth_place=Narwa
|death_date=1 października 1948
|death_place=Kraków
|fields=architektura, konserwacja obiektów sakralnych, konserwacja obiektów pałacowych, historia architektury, projektowanie monumentalne, projektowanie budynków mieszkalnych, konserwacja fortyfikacji
|function=Dziekan Wydziału Architektury AG (1945-1948)
|faculty=Wydziały Politechniczne
|awards=Kawaler Krzyża Oficerskiego Orderu Polonia Restituta, Kawaler Krzyża Komandorskiego Orderu Polonia Restituta, Złoty Krzyż Zasługi
|name=Adolf Ludwik Szyszko-Bohusz
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Dziekan
|Jednostka=Wydziały Politechniczne
|Rok_od=1945
|Rok_do=1948
}}
Prof. dr inż. '''Adolf Ludwik Szyszko-Bohusz''' (1883–1948)

Dyscyplina/specjalności: architektura, konserwacja obiektów sakralnych, konserwacja obiektów pałacowych, historia architektury, projektowanie monumentalne, projektowanie budynków mieszkalnych, konserwacja fortyfikacji

== Nota biograficzna ==

Urodził się 1 września 1883 roku w miejscowości Narwa (Estonia), zmarł 1 października 1948 roku w Krakowie. Pochowany w Krakowie na Cmentarzu Rakowickim w pobliżu Alei Zasłużonych.

Studia architektoniczne odbył w ASP w Petersburgu, gdzie w 1905 roku otrzymał prawo wykonywania praktyki budowlanej, a w 1909 roku ukończył Wydział Architektury.
Studia uzupełniające przeszedł w Czechach, na Morawach, w Tyrolu i w Austrii.

W 1912 roku docent ASP w Krakowie (1909), dr nauk technicznych Szkoły Politechnicznej we Lwowie oraz profesor nadzwyczajny architektury nowoczesnej (1912–1914). W 1919 roku otrzymał katedrę konserwacji zabytków w ASP w Krakowie, od 1919 roku doktor nauk technicznych. Od 1920 roku kierownik Katedry Architektury Zabytkowej w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych i jej rektor w latach 1922-1927. W latach 1932-1939 kierownik Katedry Projektowania Monumentalnego Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej.

Zasłużony dla renowacji i restauracji Zamku Królewskiego na Wawelu.

W 1945 roku uczestniczył w organizowaniu Wydziału Architektury na Akademii Górniczej zostając jego pierwszym dziekanem (1945-1948).
W latach 1945–1948 kierownik Katedry Kompozycji Architektonicznej Monumentalnej w AG.

Autor wielu prac z zakresu architektury, głównie Krakowa.

==== Odznaczenia i nagrody ====
[[Kawaler Krzyża Oficerskiego Orderu Polonia Restituta]], [[Kawaler Krzyża Komandorskiego Orderu Polonia Restituta]], [[Złoty Krzyż Zasługi]], Krzyż Legionów, Krzyż Niepodległości, Węgierski Krzyż Zasługi, Krzyż Komandorski Korony Rumuńskiej

== Bibliografia ==
====Książki====
* Album inżynierów i techników w Polsce. T. 1, Cz. 3 : Życiorysy. Lwów 1932, s. 130-131
* Biogramy uczonych polskich : materiały o życiu i działalności członków AU w Krakowie, TNW, PAU, PAN. Cz. 4 : Nauki techniczne. Oprac. A. Śródka, P. Szczawiński. Wrocław 1988, s. 354-357, [foto]
* Politechnika Lwowska 1844-1945. Wrocław 1993, s. 191-193
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 362
* Z dziejów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie w latach 1919-1967. Oprac. J. Sulima-Samujłło oraz zespół aut. Kraków 1970, s. 9, 54, 527, 532 (Wydawnictwa Jubileuszowe 1919-1969)

====Artykuły====
* Szyszko-Bohusz Adolf : [bibliografia]. ''Nauka Polska'' 1939, T. 24, s. 580
* Szyszko-Bohusz Adolf : [życiorys i spis prac]. ''Rocznik Towarzystwa Naukowego Warszawskiego'' 1935, T. 27 (1934), s. 97-99

{{DEFAULTSORT:Szyszko-Bohusz, Adolf Ludwik}}
[[Category:Biogramy]]

Jerzy Marian Szopa

2017-07-17T11:48:16Z

JerzyKrawczyk:

{{Infobox scientist
|family-name=Szopa
|given-name=Jerzy Marian
|honorific-prefix=Doc. dr inż.
|image=Jerzy Marian Szopa.jpeg
|birth_date=16 sierpnia 1918
|birth_place=Zagórowa
|death_date=7 marca 2014
|fields=metalurgia, odlewnictwo
|function=Prodziekan Wydziału Technologii i Mechanizacji Odlewnictwa AGH (1974-1978), (1981-1987)
|faculty=Wydział Odlewnictwa
|awards=Złoty Krzyż Zasługi, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Medal Komisji Edukacji Narodowej
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Prodziekan
|Jednostka=Wydział Technologii i Mechanizacji Odlewnictwa
|Rok_od=1974
|Rok_do=1978
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Prodziekan
|Jednostka=Wydział Technologii i Mechanizacji Odlewnictwa
|Rok_od=1981
|Rok_do=1987
}}
Doc. dr inż. '''Jerzy Marian Szopa''' (1918–2014)

Dyscyplina/specjalności: metalurgia, odlewnictwo

== Nota biograficzna ==
Urodził się 16 sierpnia 1918 roku w Zagórowej. Zmarł 7 marca 2014 roku, pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

W 1950 roku ukończył studia na Wydziale Hutniczym AGH.

Doktoryzował się w 1962 roku na [[Wydział Odlewnictwa|Wydziale Odlewnictwa]] AGH. Od 1970 roku pracował na stanowisku docenta.

W latach 1946-1988 zatrudniony w AGH. W latach 1961-1992 pełnił funkcję p.o. kierownika Katedry Mechanizacji i Automatyzacji Odlewni na Wydziale Odlewnictwa, następnie kierownika Zakładu Podstaw Automatyzacji Odlewni Wydziału Technologii i Mechanizacji Odlewni CTWA AGH w latach 1975-1988. W okresie 1981-1984 zajmował stanowisko zastępcy dyrektora Instytutu Technologii i Mechanizacji Odlewnictwa AGH. Dwukrotnie w latach 1974-1978 i 1981-1987 pełnił funkcję prodziekana [[Wydział Technologii i Mechanizacji Odlewnictwa|Wydziału Technologii i Mechanizacji Odlewnictwa]] AGH. Wieloletni opiekun praktyk studenckich.

Autor kilkudziesięciu publikacji (w tym 3 książek), 3 patentów. Promotor 1 rozprawy doktorskiej. Autor pionierskich prac dotyczących m.in. wzbogacania dmuchu żeliwiakowego tlenem.

Członek Komisji Metalurgiczno-Odlewniczej PAN (1969-1995), członek NOT; STOP (od 1958 roku).

Weteran walk o Wolność i Niepodległość - Pat. nr 45600: Wojna Obronna 1939 - 1939, ZWZ-AK 1940-1945.

=== Nagrody i odznaczenia ===
[[Złoty Krzyż Zasługi]], [[Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski]], [[Medal Komisji Edukacji Narodowej]], Krzyż Armii Krajowej, Odznaka Weterana Walk o Niepodległość, Odznaka Honorowa "Zasłużony dla rozwoju AGH", inne.

== Bibliografia ==
==== Książki ====
* [Skład Osobowy AGH : rok akademicki 1974-75 i kronika za rok 1973/74]. Kraków 1975, s. 78
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 355-356, [foto]

==== Artykuły ====
* ''Dziennik Polski'' 2014, nr 58 (11 III 2014), s. A9 [nekr.]
* ''Dziennik Polski'' 2014, nr 59 (12 III 2014), s. A11 [nekr.]

{{DEFAULTSORT:Szopa, Jerzy Marian }}

[[Category:Biogramy]]

Kazimierz Szawłowski

2017-07-17T11:38:48Z

JerzyKrawczyk:

{{Infobox scientist
|family-name=Szawłowski
|given-name=Kazimierz
|honorific-prefix=Prof. zw. mgr inż.
|image=Kazimierz_Szawlowski.jpg
|birth_date=14 stycznia 1898
|birth_place=Rostów
|death_date=15 marca 1969
|death_place=Kraków
|fields=mechanika, wysokoprężne silniki spalinowe
|function=Dziekan Wydziału Mechanizacji Górnictwa i Hutnictwa AGH (1952–1953)
|faculty=Wydział Maszyn Górniczych i Hutniczych
|awards=Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski,
|name=Kazimierz Szawłowski
|honorific-suffix=
|native_name=
|native_name_lang=
|image_size=13367
|alt=
|caption=
|resting_place=
|resting_place_coordinates=
|other_names=
|residence=
|citizenship=
|nationality=
|workplaces=
|alma_mater=
|thesis_title=
|thesis_url=
|thesis_year=
|doctoral_advisor=
|academic_advisors=
|doctoral_students=
|notable_students=
|known_for=
|varia=
|author_abbrev_bot=
|author_abbrev_zoo=
|influences=
|influenced=
|signature=
|signature_alt=
|website=
|footnotes=
|spouse=
|children=
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Dziekan
|Jednostka=Wydział Mechanizacji Górnictwa i Hutnictwa
|Rok_od=1952
|Rok_do=1953
}}
{{Funkcja
|Stanowisko=Prodziekan
|Jednostka=Wydział Elektromechaniczny
|Rok_od=1951
|Rok_do=1952
}}
Prof. zw. mgr inż. '''Kazimierz Szawłowski''' (1898–1969)

Dyscyplina/specjalności: mechanika, wysokoprężne silniki spalinowe

== Nota biograficzna ==

Urodził się w 14 stycznia 1898 roku w Rostowie nad Donem, zmarł 15 marca 1969 roku w Krakowie i został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Studiował na Wydziale Mechanicznym Politechniki w Wiedniu i Cesarsko-Królewskiej Szkoły Politechnicznej we Lwowie. Studia kontynuował na Politechnice Lwowskiej, gdzie w 1921 roku uzyskał stopień inżyniera mechanika.

Pracował we Lwowie i w Poznaniu.

Od 1945 roku mieszkał w Krakowie. Kiedy w 1946 roku powstał [[Wydział Elektromechaniczny]] na Akademii Górniczej, objął tam kierownictwo Zakładu Silników Cieplnych. W 1948 roku otrzymał na AG veniam legendi, a parę miesięcy później nominację na docenta. W tym samym roku został też powołany na Politechnikę Wrocławską.

7 stycznia 1949 roku został mianowany profesorem nadzwyczajnym silników spalinowych na Politechnice Ślaskiej.
Prowadził równocześnie wykłady w AGH. W latach 1951-1952 był prodziekanem [[Wydział Elektromechaniczny|Wydziału Elektromechanicznego]], następnie 1952–53 dziekanem [[Wydział Mechanizacji Górnictwa i Hutnictwa|Wydziału Mechanizacji Górnictwa i Hutnictwa]]. W 1953 roku objął kierownictwo Zakładu Pomp, Sprężarek i Wentylatorów Katedry Maszynoznawstwa.

W 1957 roku otrzymał nominację na profesora zwyczajnego.

W latach 1959–1968 sprawował funkcje kierownika Katedry Termodynamiki i Urządzeń Energetycznych na [[Wydział Maszyn Górniczych i Hutniczych|Wydziale Maszyn Górniczych i Hutniczych]] AGH.

30 września 1968 roku przeszedł na emeryturę.

Opublikował 8 książek i podręczników oraz wiele artykułów.

==== Odznaczenia i nagrody ====
[[Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski]], Nagroda I stopnia Ministra Szkolnictwa Wyższego za osiągnięcia w dziedzinie dydaktyki, za autorstwo wyróżniających się książek, za prace habilitacyjne i doktorskie

== Bibliografia ==
====Książki====
* Jubileusz Wydziału Inżynierii Mechanicznej i Robotyki : materiały konferencji. Kraków, czerwiec 2002 [AGH]. Eds. Z. W. Engel, S. Wolny. Kraków 2002, s. 240, [foto]
* Księga wychowanków i wychowawców Akademii Górniczej w Krakowie (1919-1949). Oprac. J. Sulima-Samujłło. Kraków 1979, s. 180
* Politechnika Lwowska 1844-1945. Wrocław 1993, s. 337-338
* Polski Słownik Biograficzny, T. 49/3, z. 202: Szumański Mieczysław – Szwencki Fryderyk. Warszawa ; Kraków 2014, s. 170-171
* Słownik biograficzny techników polskich. Z. 22. Red. J. Piłatowicz. Warszawa cop. 2011, s. 165-167
* Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 350-351
* Z dziejów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie w latach 1919-1967. Oprac. J. Sulima-Samujłło oraz zespół aut. Kraków 1970, s. 627 (Wydawnictwa Jubileuszowe 1919-1969)

{{DEFAULTSORT:Szawłowski, Kazimierz }}
[[Category:Biogramy]]