Tekst źródłowy strony Emil Zieliński

{{Infobox scientist
|family-name=Zieliński
|given-name=Emil
|honorific-prefix=Prof. dr hab.
|image=Emil_Zielinski.jpg
|birth_date=20 września 1919
|birth_place=Bulowice
|death_date=6 marca 2017
|fields=chemia, chemia analityczna, ochrona środowiska
|function=Prodziekan Wydziału Odlewnictwa AGH (1964–1972, 1983–1986) i Wydziału Technologii i Mechanizacji Odlewnictwa (1974-1983)
|faculty=Wydział Odlewnictwa
|awards=Złoty Krzyż Zasługi, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej”
}}{{Funkcja
|Stanowisko=Prodziekan
|Jednostka=Wydział Odlewnictwa
|Rok_od=1964
|Rok_do=1972
}}{{Funkcja
|Stanowisko=Prodziekan
|Jednostka=Wydział Technologii i Mechanizacji Odlewnictwa
|Rok_od=1974
|Rok_do=1983
}}{{Funkcja
|Stanowisko=Prodziekan
|Jednostka=Wydział Odlewnictwa
|Rok_od=1983
|Rok_do=1986
}}
Prof. dr hab. '''Emil Zieliński''' (1919–2017)

Dyscyplina/specjalności: chemia, chemia analityczna, ochrona środowiska

== Nota biograficzna ==
Urodził się 20 września 1919 roku w Bulowicach. Zmarł 6 marca 2017 roku. Pochowany w Krakowie na Cmentarzu Salwatorskim.

W 1937 roku rozpoczął studia chemiczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. Naukę przerwał wybuch II wojny światowej. W 1941 roku został wysłany na przymusowe roboty do Niemiec. Studia chemiczne na UJ wznowił pod koniec kwietnia 1945 roku. Dyplom magistra uzyskał w 1947 roku na podstawie pracy „Prace doświadczalne nad adsorpcją selektywną na tlenku glinu”. 

Pracę zawodową rozpoczął w 1947 roku jako starszy asystent w Zakładzie Chemii Ogólnej i Analitycznej [[Wydział Hutniczy|Wydziału Hutniczego]] Akademii Górniczej. Tytuł doktora uzyskał w 1951 roku na podstawie pracy „Krystalochemia siarczku kadmu strąconego siarkowodorem z roztworu siarczanu kadmu” napisanej pod kierunkiem prof. Lucjana Czerskiego. 
Z chwilą utworzenia w 1951 roku Wydziału Odlewnictwa Znalazł się w jego strukturach. Początkowo był adiunktem w Zakładzie Chemii Ogólnej Katedry Chemii Ogólnej [[Wydział Odlewnictwa|Wydziału Odlewnictwa]]. W Katedrze Chemii razem z prof. Andrzejem Czaplińskim i pod patronatem prof. Karola Adwentowskiego współtworzył Pracownię Niskich Temperatur. Tam pracował nad otrzymywaniem helu z gazów ziemnych metodą termochromatografii. Prace zaowocowały w 1959 roku patentem o nazwie „Sposób otrzymywania helu i neonu z koncentratów helowo-neonowych zawierających azot i wodór”. Metoda ta została wdrożona do produkcji w Zakładach Azotowych w Chorzowie w 1960 roku. W późniejszych poszukiwaniach helonośnych gazów ziemnych współpracował jako analityk z prof. Janem Głogoczowskim z Instytutu Naftowego.

W 1962 roku przedstawił rozprawę habilitacyjną pt. „Wydajność i efektywność kolumn chromatograficznych do otrzymywania helu i neonu”. Prace związane z opracowaniem chromatograficznych metod analizy gazów były powodem utworzenia Pracowni Analizy Gazów w Katedrze Chemii. Prowadził badania nad doskonaleniem metod chromatograficznych w analizie gazów. W latach siedemdziesiątych doświadczenia Profesora w analizie chromatograficznej zostały wykorzystane w analityce zanieczyszczeń powietrza w przemyśle odlewniczym. Oceniano różne technologie odlewnicze pod kątem emisji szkodliwych gazów, w tym wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych. W 1976 uzyskał tytuł profesora.

W 1963 roku otrzymał stopień docenta, profesor nadzwyczajny w latach 1976–1989, prodziekan Wydziału Odlewnictwa w latach 1964–1972 i 1983–1986 oraz w latach 1974-1983 Wydziału Technologii i Mechanizacji Odlewnictwa.

Staże: Bergakademie Freiberg w 1965 roku i Montanuniwersitat Leoben w 1982 roku.

W 1989 roku przeszedł na emeryturę.

Autor około 80 oryginalnych prac naukowych, wielu podręczników akademickich oraz kilku patentów. Promotor kilku prac doktorskich.

Doświadczenia Profesora z zakresu analizy gazów zostały docenione nominacją na Przewodniczącego Podkomisji Analizy Gazów i Powietrza Komitetu Chemii Analitycznej PAN w latach 1965–1990, był również członkiem Komisji Metalurgicznej PAN w latach 1968–1995. 

==== Odznaczenia i nagrody ====

[[Złoty Krzyż Zasługi]], [[Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski]], [[Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej”]], „Zasłużony Opolszczyźnie”, nagrody państwowe i resortowe oraz wielokrotnie Nagrody Rektora AGH

== Źródła do biogramu ==

==== Książki ====

* Kronika Wydziału Odlewnictwa Akademii Górniczo-Hutniczej 1951-2011. Oprac. Z. Kulig. Kraków 2011, s. 42, 47, 50, 52, 62, 69, 85, 106, 118
* [Skład Osobowy Akademii Górniczej … 1947/48]. Kraków 1947, s. 59, 61
* [Skład Osobowy Akademii Górniczej … 1948/49]. Kraków 1948, s. 42, 45
* [Skład Osobowy AGH … 1953/54]. Kraków 1954, s. 110, 112, 133, 220
* Słownik biograficzny chemików polskich. Red. nauk. H. Lichocka. Kraków 2025, s. 727, [foto]
* Współcześni uczeni polscy : słownik biograficzny. T. 4 : S–Ż. Red nauk. J. Kapuścik. Warszawa 2002, s. 856, [foto]

==== Artykuły ====

* ''Dziennik Polski'' 2017, nr 64 (17 III 2017), s. A13 [nekr.]
* ''Dziennik Polski'' 2017, nr 65 (18-19 III 2017), s. A12 [nekr.]
* ''Gazeta Wyborcza'' 2017, nr 64 (17 III 2017), [dod.] ''Gazeta Wyborcza Kraków'', s 14 [nekr.]
* Gratulacje dla Profesora. ''Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH'' 1998, nr 60, s. 28

==== Inne ====

* Odszedł prof. Emil Zieliński [online] [przeglądany 21.04.2017]. Dostępny w: http://www.agh.edu.pl/aktualnosci/info/article/odszedl-prof-emil-zielinski/



{{DEFAULTSORT:Zieliński, Emil}}
[[Category:Biogramy]] 


[[Category:Biogramy]]