Edytuj Scientist: Witold Budryk

Tekst biogramu:

Prof. zw. dr hab. inż. '''Witold Budryk''' (1891–1958) Dyscyplina/specjalności: górnictwo, wentylacja kopalń, zwalczanie pożarów podziemnych, hydromechanika górnicza, eksploatacja złóż, mechanika przemieszczeń górotworu, technologia chemiczna == Nota biograficzna == Urodził się 24 lutego 1891 roku w Białymstoku. Zmarł 18 listopada 1958 roku w Krakowie, tam też pochowany w Alei Zasłużonych Cmentarza Rakowickiego. Studia górnicze w Instytucie Górniczym w Petersburgu, inżynierskie w Szkole Politechnicznej we Lwowie i w Politechnice Warszawskiej, studia geologiczno-górnicze w Akademii Górniczej w Krakowie. W Akademii Górniczej od 1924 roku, asystent i docent [[Wydział Górniczy|Wydziału Górniczego]] Akademii Górniczej, po przewodzie habilitacyjnym w 1930 roku został mianowany profesorem nadzwyczajnym, a w 1937 roku został profesorem zwyczajnym. Kierownik Zakładu Górnictwa I i Przeróbki Mechanicznej (1930–1945), dziekan Wydziału Górniczego - 1936–1939, kierownik Katedry Aerologii i Hydromechaniki Górniczej (1945–1958). W 1928 roku zapoczątkował listę doktorów AG (pierwszy w Polsce stopień doktora nauk technicznych z zakresu górnictwa). W listopadzie 1939 roku wraz z profesorami UJ i AG uwięziony w obozach koncentracyjnych w Sachsenhausen i Oranienburgu. W lutym 1940 roku został zwolniony i powrócił do Krakowa, gdzie w nowo utworzonej Państwowej Szkole Technicznej Górniczo-Hutniczo-Mierniczej prowadził wykłady z zakresu górnictwa i przeróbki mechanicznej. Po wyzwoleniu Krakowa brał udział w reaktywowaniu Wydziału Górniczego AG oraz włączył się w odbudowę zniszczonego przemysłu węglowego. W tym czasie równolegle pełnił kilka funkcji. W okresie 1945-1948 był dziekanem Wydziału Górniczego, kierownikiem zakładu Górnictwa I i Przeróbki Mechanicznej (od 1952 roku Katedry Aerologii i Hydromechaniki Górniczej, doradcą naukowym w Centralnym Zarządzie Przemysłu Węglowego oraz członkiem Rady Naukowej Instytutu Naukowo-Badawczego Przemysłu Węglowego i przewodniczącym komitetów naukowych Zakładu Górnictwa i Zakładu Przeróbki Mechanicznej tegoż Instytutu. W roku akademickim 1947/1948 pełnił obowiązki Dziekana Wydziału Geologiczno-Mierniczego. W 1953 roku obchodził 25-lecie pracy. Uroczystości jubileuszowe odbyły się w AGH, a wzięło w nich udział grono przedstawicieli nauki oraz górnictwa polskiego i światowego. W 1956 roku został wybrany Rektorem Akademii Górniczo-Hutniczej i funkcję tę sprawował do końca życia. Pracownik Głównego Instytutu Górnictwa w Katowicach, kierownik Zakładu Mechaniki Górotworu PAN (1952–1958). Stworzył oryginalną polską szkołę inżynierów górniczych, zwaną szkołą Budryka. Był przewodniczącym Komitetu Naukowego Górniczo-Hutniczego Komitetu Porozumiewawczego, koordynującego działalność PAU, TNW, ANT i innych towarzystw naukowych (1938–1939). Autor ok. 120 prac, ogłoszonych drukiem w języku polskim, francuskim i niemieckim. Dotyczą one wszystkich dziedzin górnictwa i przeróbki mechanicznej. Stworzył naukowe podstawy nowych działów w górnictwie podziemnym: warunki bezpieczeństwa przeciwko zagrożeniom geodynamicznym, gazowym i wodnym. Członek Akademii Nauk Technicznych, członek rzeczywisty PAN. Jego imię otrzymała kopalnia w Ornontowicach. Członek Komisji Nauk Technicznych PAU (1950–1952), przewodniczący Komitetu Górnictwa PAN (1952–1958). Budynek A-4 nosi imię profesora Witolda Budryka, a na na pierwszym piętrze znajduje się tablica poświęcona Jego pamięci. ==== Odznaczenia i nagrody ==== [[Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski]], [[Medal 10-lecia Polski Ludowej]], [[Złoty Krzyż Zasługi]], Medal Zwycięstwa i Wolności, Sztandar Pracy I klasy, Złota Odznaka Honorowa NOT, Medal Brązowy „Za długoletnią służbę”, Złota Odznaka Honorowa Miasta Krakowa, Nagrody państwowe I i II stopnia, tytuł "Zasłużonego Górnika Polski Ludowej", Nagroda Naukowa Miasta Krakowa. ==== Skrypty i podręczniki ==== [https://repo.agh.edu.pl/browse/author?scope=38c3eeba-6c2d-441b-b6f9-7f8f5baf9f85&value=Budryk,%20Witold Repozytorium AGH : Skrypty i podręczniki Profesorów AG (1919-1945) : Witold Budryk] == Źródła do biogramu == ====Książki==== * 75-lecie pierwszego doktoratu w AGH - Witold Budryk. Red. S. Knothe. Kraków 2003, s. 187, [foto] (Biblioteka Szkoły Eksploatacji Podziemnej. Seria z Lampką Górniczą nr 18) * Biogramy uczonych polskich : materiały o życiu i działalności członków AU w Krakowie, TNW, PAU, PAN. Cz. 7 : Nauki o Ziemi i górnicze A-Z. Oprac. A. Śródka. Wrocław 1992, s. 34-37, [foto] * Encyklopedia Krakowa. Kraków 2000, s. 91 * Konieczna E.: Postaci AGH we wspomnieniach i anegdotach. Kraków 2008, s. 25-28, [foto] * Księga wychowanków i wychowawców Akademii Górniczej w Krakowie (1919-1949). Oprac. J. Sulima-Samujłło. Kraków 1979, s. 22 * Kto jest kim w ceramice : 50 lecie Wydziału Inżynierii Materiałowej i Ceramiki : 1949-1999. [AGH]. Kraków 1999, s. 9, [foto] * Materiały Informacyjne [nr 4]. Komisja Propagandowa Komitetu Obchodu 50-lecia AGH. Kraków 1969, s. 71-73 * Non omnis moriar… : groby profesorów AGH Cmentarz Rakowicki. [Z. 1]. Oprac. H. Sieński. Kraków 2018, s. 15-16, [foto] * Non omnis moriar… : groby Rektorów Akademii Górniczej i Akademii Górniczo-Hutniczej. Z. 4 - 2021. Oprac. H. Sieński. Kraków 2021, s. 105-114, [foto] * Paczyńska I.: Aktion gegen Universitäts-Professoren (Kraków, 6 listopada 1939 roku) i okupacyjne losy aresztowanych. Kraków 2019, s. 206-848 * Rys historyczny Wydziału Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska. [Red. Z. Niedojadło et al.]. Kraków 2001, s. 29-31, 32-53 * [Skład Osobowy Akademii Górniczej … 1935/36]. Kraków 1935, s. 25 * [Skład Osobowy Akademii Górniczej … 1936/37]. Kraków 1936, s. 27-28 * [Skład Osobowy Akademii Górniczej … 1937/38]. Kraków 1937, s. 26 * [Skład Osobowy Akademii Górniczej … 1938/39]. Kraków 1938, s. 29 * [Skład Osobowy Akademii Górniczej … 1946/47]. Kraków 1946, s. 13-14 * [Skład Osobowy Akademii Górniczej … 1947/48]. Kraków 1947, s. 3, 6, 29, 37 * Słownik biograficzny techników polskich. Z. 13. Red. Z. Skoczyński. Warszawa 2002, s. 36-39 * Słownik polskich pionierów techniki. Pod red. B. Orłowskiego. Katowice 1986, s. 34 * Śródka A.: Uczeni polscy XIX-XX stulecia. T. 1 : A-G. Warszawa 1994, s. 220-222, [foto] * Wacławik J.: Kronika Wydziału Górniczego 1919-1999. Kraków 1999, s. 112 * Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 43, [foto] * Wyrok na Uniwersytet Jagielloński 6 listopada 1939. Pod red. L. Hajdukiewicza. Kraków 1989, s. 274-275, [foto] * Z dziejów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie w latach 1919-1967. Oprac. J. Sulima-Samujłło oraz zespół aut. Kraków 1970, s. 620 (Wydawnictwa Jubileuszowe 1919-1969) * Życiorysy profesorów i asystentów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie (1919-1964). Red. M. Odlanicki-Poczobutt. Kraków 1965, s. 31-36, [foto] (Zeszyty Naukowe / Akademia Górniczo- Hutnicza w Krakowie ; nr 41, z. spec. 4) ====Artykuły==== * Aresztowani podczas aktion gegen Universitäts-Professoren 6 listopada 1939 roku : aresztowani naukowcy Wydziału Górniczego Akademii Górniczej. ''Alma Mater'' 2019, numer specjalny 212, s. 32, [foto] * Aresztowani podczas aktion gegen Universitäts-Professoren 6 listopada 1939 roku : aresztowani naukowcy Wydziału Górniczego Akademii Górniczej. ''Alma Mater'' 2021, nr 227, s. 64, [foto] * Bolewski A.: Antagonizmy profesorskie. ''Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH'' 1995, nr 18, s. 23 * Bolewski A.: Osiągnięcia Akademii Górniczej w Krakowie w okresie 1919-1939 : z kart historii. ''Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH'' 1994 nr 6-7, s. 5-8 * Bolewski A.: Witold Budryk. ''Przegląd Geologiczny'' 1959, nr 2, s. 91-92 * Bolewski A.: Z kart historii AGH. ''Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH'' 1995, nr 15, s. 12 * Budryk żyjący : poczet zasłużonych profesorów. ''Biuletyn Informacyjny'' 1968, nr 1, s. 4.1-4.4 * Gołąb S.: O pewnym wzorze Budryka w teorii pobierania prób. ''Zeszyty Naukowe AGH'' ; nr 25. [Seria] ''Górnictwo'' 1954, z. 6, s. 21-26 * Jahoda K.: Krakowscy Górnicy. ''Przegląd Górniczy'' 1990, nr 5, s. 20-23, [foto] * Kowalczyk Z.: Działalność naukowa Profesora Akademii Górniczo-Hutniczej dr inż. Witolda Budryka. ''Zeszyty Naukowe AGH'' ; nr 2. [Seria] ''Górnictwo'' 1954, z. 2, s. 5-9, [foto po s. 2] * Lesicki W.: Jubileusz wybitnego uczonego. ''Nasze Sprawy'' 1953, nr 5, s. 1, [foto] * Litwiniszyn J.: Witold Budryk : sylwetki naukowe członków PAN. ''Nauka Polska'' 1958, nr 3, s. 131-134, [foto] * Poborski J.: Wspomnienia starego inżyniera górniczego z dziejów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie : reminiscencje pojubileuszowe... w oczach innych. ''Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH'' 1994, nr 8-9, s. 24-26 * Poczet Rektorów AGH : lata [1919-2013] : Witold Budryk (1891-1958), 1956/57-1957/58. ''Biuletyn AGH'' 2013 wyd. spec. z okazji 100-lecia powołania Akademii Górniczej, s. 14, [foto] * Prof. dr inż. Witold Budryk. ''Wektor'' 1958, nr 17, s. 6, [foto] * Prof. dr inż. Witold Budryk : [nekr. oraz spis publikacji]. ''Rudy Żelaza'' 1958, nr 10/11, s. 22-26 * "Salamandra" - pamięci Kolegów Górników. ''Przegląd Górniczy'' 1986, T. 42, nr 11-12, s. 390 * Sałustowicz A.: Życie i działalność naukowa profesora doktora inżyniera Witolda Budryka. ''Zeszyty Naukowe AGH'' ; nr 25. [Seria] ''Górnictwo'' 1959, z. 6, s. 5-20, [foto po s. 2] * [[Media:Tablice - Witold Budryk. Biuletyn AGH nr 98.pdf|Sieński H.: Profesor Witold Budryk : tablice - pamięć wiecznie żywa - część 32. ''Biuletyn AGH'' 2016, nr 98, s. 21-23, [foto]]] * [[Media:11 Poczet rektorow - Witold Budryk Rektor w latach 1956–1958.pdf|Sieński H.: Witold Budryk - Rektor w latach 1956-1958 : Poczet rektorów Akademii Górniczej i Akademii Górniczo-Hutniczej - część 11. Biuletyn AGH 2021, nr 164, s. 29-32, [foto]]] * Tomczyk M.: 75. rocznica "Sonderaktion Krakau". ''Biuletyn AGH'' 2014, nr 83, s. 8-9, [foto] * Żabicki W.: Uroczystość jubileuszowa 25-lecia pracy prof. dr inż. Witolda Budryka w Akademii Górniczo-Hutniczej. ''Zeszyty Naukowe AGH'' ; nr 3. [Seria] ''Górnictwo'' 1954, z. 2, s. 195-198 {{DEFAULTSORT:Budryk, Witold }} [[Category:Biogramy]]{{#default_form:Scientist}}

Zapisz Pokaż podgląd Podgląd zmian Anuluj