Edytuj Scientist: Tadeusz Julian Banachiewicz

Tekst biogramu:

Prof. nadzw. dr '''Tadeusz Julian Banachiewicz''' (1882–1954) Dyscyplina/specjalności: astronomia, astrometria, teoria macierzy, mechanika nieba, geodezja == Nota biograficzna == Urodził się 13 lutego 1882 roku w Warszawie, zmarł 17 listopada 1954 roku w Krakowie. Jego prochy przeniesiono na Skałkę do Krypty Zasłużonych. Studiował nauki matematyczno-fizyczne na Uniwersytecie Warszawskim. W 1904 roku otrzymał tytuł kandydata nauk matematycznych na Uniwersytecie Warszawskim i złoty medal za pracę konkursową z dziedziny astronomii obserwacyjnej. Studia uzupełniające odbył w Getyndze oraz w Centralnym Obserwatorium Astronomicznym w Pułkowie k. Petersburga. W latach 1915–1918 był w Dorpacie (Tartu) kolejno: asystentem, docentem etatowym, prof. nadzw. oraz dyrektorem obserwatorium. W 1918 roku powołany został na docenta geodezji na Politechnice Warszawskiej, w 1919 roku został profesorem astronomii i dyrektorem Obserwatorium Uniwersytetu Jagiellońskiego, stanowisko to — z przerwą w latach okupacji — piastował do końca życia. Przez wiele lat był przedstawicielem Polski w Bałtyckiej Komisji Geodezyjnej. W latach 1945-1951 był kierownikiem Katedry Geodezji Wyższej i Astronomii na [[Wydziały Politechniczne - Wydział Inżynierii|Wydziale Inżynierii Wydziałów Politechnicznych]] Akademii Górniczo-Hutniczej. Autor ponad 230 prac z astronomii, matematyki, mechaniki nieba, geodezji i geofizyki. Ważnym jego osiągnięciem było wydanie prawie 12 tomów czasopisma „Acta Astronomica” oraz 25 zeszytów efemeryd gwiazd zaciemnionych. Członek Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego w Londynie, Akademii w Padwie, Polskiej Akademii Nauk, Polskiej Akademii Umiejętności, Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Wiceprezes Międzynarodowej Unii Astronomicznej. Doktor honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego, Uniwersytetu Poznańskiego oraz Uniwersytetu w Sofii. ==== Odznaczenia i nagrody ==== [[Kawaler Krzyża Komandorskiego Orderu Polonia Restituta]], [[Order Sztandaru Pracy]] I klasy, Order Białej Róży III klasy == Źródła do biogramu == ==== Książki ==== * Biogramy uczonych polskich : materiały o życiu i działalności członków AU w Krakowie, TNW, PAU, PAN. Cz. 3 : Nauki ścisłe. Oprac. A. Śródka, P. Szczawiński. Wrocław 1986, s. 25–30 * Ciesielska D., Maligranda L., Zwierzyńska J.: W świątyni nauki, mekce matematyków : studia i badania naukowe polskich matematyków, fizyków i astronomów na Uniwersytecie w Getyndze 1884-1933. Warszawa 2021, s. 274-275, [foto] * Słownik biograficzny matematyków polskich. Red. S. Domoradzki, Z. Pawlikowska-Brożek, D. Węglowska. Tarnobrzeg 2003, s. 12–13, [foto] * Dworak T. Z., Kreiner J. M.: Tadeusz Banachiewicz - twórca krakowianów. Wrocław ; Kraków :Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1985, 48 s., [foto] * Witkowski J.: Tadeusz Banachiewicz, uczony, nauczyciel, autor, wydawca, człowiek. Warszawa : Muzeum Techniki, 1969, 19, [1] s., [fot] * Z dziejów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie w latach 1919-1967. Oprac. J. Sulima-Samujłło oraz zespół aut. Kraków 1970, s. 527 (Wydawnictwa Jubileuszowe 1919-1969) * Złota księga Wydziału Matematyki i Fizyki. Pod red. B. Szafirskiego. Kraków 2000, s. 162-179 (Złota Księga. Uniwersytet Jagielloński) ==== Artykuły ==== * Aresztowani podczas aktion gegen Universitäts-Professoren 6 listopada 1939 roku : aresztowani naukowcy Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Jagiellońskiego. ''Alma Mater'' 2021, numer specjalny 212, s. 24, [foto] * Aresztowani podczas aktion gegen Universitäts-Professoren 6 listopada 1939 roku : aresztowani naukowcy Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Jagiellońskiego. Alma Mater 2019, nr 227, s. 56, [foto] * Kołaczek B.: Prof. dr Tadeusz Banachiewicz : wspomnienie pośmiertne. ''Zeszyty Naukowe. Politechnika Warszawska. Geodezja'' 1956, nr 1, s. 99-102 * Kreiner J.,M.: Obserwacyjne inicjatywy Tadeusza Banachiewicza. ''Annales Astronomiae Novae'' 2025, T.6, s. 243-258, [foto] * Kwiaty na Skałce : w 125. rocznicę urodzin Tadeusza Juliana Banachiewicza. ''Dziennik Polski'' 2007, nr 38 (14 II 2007), s. 11, [foto] * Mietelski J.: Stulecie urodzin Tadeusza Banachiewicza. ''Urania'' 1982, nr 4, s. 121-122 * Mietelski J.: W stulecie urodzin Tadeusza Banachiewicza. ''Kwartalnik Historii Nauki i Techniki'' 1984, R. 29, nr 2, s. 507-511 * Milbert S.: Tadeusz Banachiewicz - twórca rachunku krakowianowego. ''Przegląd Geologiczny'' 1970, nr 4, s. 142-143 * Milbert S.: Wspomnienia pośmiertne. ''Zeszyty Naukowe'' [wyd.] AGH ; nr 17. [Seria] ''Geodezja'' 1959, nr 2, s. 3-6, [foto] * Odlanicki-Poczobutt M.: On the centenary of professor Tadeusz Banachiewicz's birth (13.II.1882-17.XI.1954). ''Zeszyty Naukowe AGH''. [Seria] ''Geodezja'' 1983, z. 79, s. 149-152 * Odlanicki-Poczobutt M.: Prof. dr Tadeusz Banachiewicz : wspomnienie pośmiertne. ''Przegląd Geologiczny'' 1955, nr 2, s. 50-51 * Piotrowski S.: Tadeusz Banachiewicz (1882-1954). ''Nauka Polska'' 1954, nr 4, s. 250–254 * Schwarzenberg-Czerny A.: O trwałym dorobku Tadeusza Banachiewicza. ''Annales Astronomiae Novae'' 2025, T.6, s. 259-268 {{DEFAULTSORT:Banachiewicz, Tadeusz Julian}} [[Category:Biogramy]]

Zapisz Pokaż podgląd Podgląd zmian Anuluj